นวัตกรรม รักษ์สิ่งแวดล้อม

นวัตกรรม รักษ์สิ่งแวดล้อม

สสวท. ร่วมกับ น้ำประปาไทย ประกาศรางวัลสิ่งประดิษฐ์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมภายใต้หัวข้อ “นวัตกรรมการอนุรักษ์น้ำในชุมชนอย่างยั่งยืน”

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ร่วมกับ บริษัท น้ำประปาไทย จำกัด (มหาชน) จัดประกวดสิ่งประดิษฐ์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาทั่วประเทศ ใน “โครงการยุวชนไทยร่วมใจรักษ์น้ำ” ปี 2555 หัวข้อ “นวัตกรรมการอนุรักษ์น้ำในชุมชนอย่างยั่งยืน”

การประกวดครั้งนี้มีทีมนักเรียนผ่านการเข้ารอบ รวม 17 ผลงาน จากโรงเรียนต่างๆ ซึ่งผลการประกวด ได้แก่ รางวัลชมเชย ผลงานการใช้ฟางข้าวร่วมกับพืชน้ำท้องถิ่นในการจัดการระบบน้ำเลี้ยงปลานิลไร้กลิ่นสาบโคลน จากโรงเรียนดำรงราษฎร์สงเคราะห์ จ.เชียงราย , การศึกษาเปรียบเทียบอัตราส่วนความลงตัวระหว่างเถ้าไม้มะขามต่อดินขาวในการผลิตไส้กรองเซรามิก จากโรงเรียนอัสสัมชัญลำปาง จ.ลำปาง และ การศึกษารูปแบบการจัดการระดับน้ำที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโต ผลผลิตและคุณภาพของเมล็ดข้างพันธุ์ชัยนาท 1 จากโรงเรียนดอนจานวิทยาคม จ.กาฬสินธุ์

รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 3 อุปกรณ์ดักหอยเชอร์รี่ จากโรงเรียนผดุงนารี จ.มหาสารคาม รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 2 อุปกรณ์กำจัดวัชพืชอนุรักษ์น้ำ จากโรงเรียนภูมิซรอลวิทยา จ.ศรีสะเกษ รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 การบำบัดแคดเมียมและสังกะสีในน้ำเสียด้วยต้นสาบเสือ จากโรงเรียนนวลนรดิศวิทยาคม จังหวัดกรุงเทพมหานคร และรางวัลชนะเลิศ ชุดอุปกรณ์ดูดซับโลหะหนักในน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมด้วยวัสดุดูดซับธรรมชาติ จากโรงเรียนมหิดล
วิทยานุสรณ์ จ.นครปฐม

สำหรับทีมที่ชนะเลิศ เจ้าของผลงาน ชุดอุปกรณ์ดูดซับโลหะหนักในน้ำทิ้งจากโรงงานอุตสาหกรรมด้วยวัสดุดูดซับธรรมชาติ จากโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ จ.นครปฐม ได้แก่ นางสาวคัทฬิยา เลาหพจนารถ , นางสาวธัญวรัตม์ จันทร์ธิวัตรกุล และนางสาวภัทร์นฤน ขัตติยะสุวงศ์ กล่าวว่า ได้รับแรงบันดาลใจจากที่ได้การเห็นปัญหาเกี่ยวกับน้ำที่มีโลหะหนักปนเปื้อนส่งผลกระทบกับชุมชนในวงกว้างและสิ่งแวดล้อมจากโรงงานมากขึ้น ดังนั้นผลงานนี้ไม่เพียงแต่จะนำไปใช้ได้ จ.นครปฐมเท่านั้น แต่ยังสามารถนำไปใช้ประโยชน์และพัฒนากับชุมชนอื่นๆ และต่อประเทศได้อย่างยั่งยืน

ผลงานชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาชุดอุปกรณ์ดูดซับโลหะหนัก ได้แก่ ทองแดง ตะกั่ว และแคดเมียม โดยใช้วัสดุดูดซับสามชนิด คือ ขี้เลื่อย ขุยมะพร้าว และเถ้าแกลบ ซึ่งเป็นวัสดุดูดซับธรรมชาติที่เหลือใช้จากเกษตรกรรมและมีปริมาณมากในประเทศไทย จากผลการวิจัยต่างๆ พบว่าวัสดุดูดซับเหล่านี้สามารถดูดซับโลหะหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพ จุดเด่นของชุดอุปกรณ์ดูดซับโลหะหนักนี้ คือ สามารถปรับใช้ได้หลากหลายลักษณะให้เหมาะสมกับชนิดของโลหะหนักในน้ำทิ้ง โดยสามารถเลือกใช้วัสดุดูดซับธรรมชาติได้ตามความเหมาะสมและความสะดวกตามความต้องการของผู้ใช้งาน

หลักการทำงานของชุดอุปกรณ์ดูดซับโลหะหนัก ทำได้โดยการผ่านน้ำทิ้งที่มีโลหะหนักลงไปในชุดอุปกรณ์ดูดซับในลักษณะของการสเปรย์น้ำทิ้งให้กระจายทั่ววัสดุดูดซับ และไหลผ่านลงไปตามชั้นกรองที่มีวัสดุดูดซับชนิด ต่าง ๆ อยู่ชั้นละหนึ่งชนิดด้วยแรงโน้มถ่วงของโลก น้ำทิ้งสามารถไหลวนเข้าออกระบบได้หลายรอบด้วยปั๊มลูกสูบ จนกว่าปริมาณโลหะหนักในน้ำจะต่ำกว่าหรือเท่ากับค่ามาตรฐานน้ำทิ้ง

ผลการศึกษาพบว่าเมื่อผ่านชุดอุปกรณ์ที่ได้พัฒนาขึ้น โลหะหนักทั้งสามชนิดถูกดูดซับไปมากกว่า 90% และเมื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพการดูดซับโลหะหนักของวัสดุดูดซับชีวภาพทั้งสามชนิดนี้ พบว่าขี้เลื่อยและเถ้าแกลบมีประสิทธิภาพในการดูดซับทองแดงได้ดีกว่าขุยมะพร้าว โดยสามารถดูดซับทองแดงได้ถึง 96.7 % และ 96.4% ตามลำดับ ในขณะที่ขุยมะพร้าวมีประสิทธิภาพในการดูดซับตะกั่วได้ดีกว่าเถ้าแกลบและขี้เลื่อย ซึ่งขุยมะพร้าวสามารถดูดซับตะกั่วได้ถึง 99.1 % สำหรับแคดเมียมถูกดูดซับด้วยขี้เลื่อยได้ดีที่สุดถึง 98.6%