การแพทย์...ไม่แคร์หมอ

หลังจากประกาศผลการประกวดแผนธุรกิจซอฟต์แวร์ Thai IT Tycoon 2012 ของสำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ ปรากฏ 2 ซอฟต์แวร์โดดเด่นด้านการแพทย์เข้ามาตอบโจทย์ความกระหายใคร่รู้ของผู้ป่วยโรคร้ายให้สามารถติดตามผลการตรวจได้ด้วยตนเอง กับวิธีการจัดการตอบสนองความต้องการของผู้ป่วยอัมพาตได้ตรงใจ

อัมพาต สื่อสารได้

จากสถิติพบผู้ป่วยที่เป็นอัมพาตและโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง (ALS) รวมเกือบ 8 แสนคนในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็น ผู้ป่วยที่พักฟื้นในโรงพยาบาลหรือกลับมาพักฟื้นเองที่บ้าน ต่างก็ประสบปัญหาเดียวกันคือ ไม่สามารถสื่อสารได้ด้วยทั้งการพูดและเขียน ซึ่งเป็นอุปสรรคอย่างมากในการดำเนินชีวิตประจำวัน จึงทำให้ผู้ป่วยไม่อยากจะมีชีวิตอยู่ต่อไป

เกียรติพงศ์ ทองมินทร์ เจ้าของผลงาน SenZe อุปกรณ์ช่วยสื่อสารผ่านทางสายตาสำหรับผู้ป่วยอัมพาต ร่วมกับทีม Keen Innovation เกิดแนวคิดพัฒนาอุปกรณ์และเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่จะช่วยให้ผู้ป่วยอัมพาตและโรคเอแอลเอส สามารถสื่อสารได้ เพื่อหวังให้ผู้ป่วยมีกำลังใจ มีชีวิตอยู่ต่อไปอย่างมีความหวัง และมีคุณค่าที่จะทำประโยชน์ให้แก่สังคม

กระบวนการทำงานของอุปกรณ์ชิ้นนี้ ทางทีมงานใช้เทคโนโลยี Eye Tracking System ผนวกเข้ากับการเขียนโปรแกรมซอฟต์แวร์ ในการสั่งให้อุปกรณ์คือกล้อง จับการเคลื่อนไหวของตาทั้งสองข้างของผู้ป่วย ให้สามารถควบคุมการทำงานของ Virtual Keyboard บนหน้าจอ แล้วใช้การกระพริบตาแทนการคลิกเมาส์หรือกด Enter

“ผู้ป่วยสามารถใช้สายตาพิมพ์ข้อความได้เหมือนการใช้นิ้วมือพิมพ์ สามารถสื่อสารกับคนรอบข้างได้ด้วยการใช้เพียงสายตา ที่พิเศษไปกว่านั้น ผู้ป่วยสามารถท่องอินเทอร์เน็ต ดูหนัง ฟังเพลงบนยูทูบ หรือเล่นเกมก็ยังได้” เกียรติพงศ์ กล่าว

ผลงานการออกแบบซอฟต์แวร์นี้ นอกจากจะมีประสิทธิภาพแล้ว ยังมีความปลอดภัยสูง เพราะอุปกรณ์ออกแบบโดยไม่ให้มีการสวมใส่ หรือยึดติดกับตัวผู้ป่วย แต่จะใช้การติดตั้งเข้ากับเตียงของผู้ป่วยแทน และเพิ่มความสะดวกมากขึ้น สามารถเคลื่อนย้ายได้ แถมกำหนดโปรแกรมเป็นภาษาไทย จึงนับว่าผลงานนี้เป็นการใช้งานร่วมกับระบบจับความเคลื่อนไหวทางสายตา เป็นเครื่องแรกของโลก

มะเร็ง ติดตามผลได้

อีกหนึ่งความสำเร็จในวงการซอฟต์แวร์อย่าง นวัตกรรมซอฟต์แวร์มะเร็งอัจฉริยะที่ถูกพัฒนาขึ้นโดยนำเทคนิคจำเพาะด้าน Machine Learning และ Probabilistic Reasoning ซึ่งเป็นเทคนิคที่ใช้ในการสร้างแบบจำลอง และช่วยให้คอมพิวเตอร์สามารถเรียนรู้ในการทำงานหนึ่งๆ ได้ด้วยตนเอง

“ข้อดีของเทคโนโลยีนี้ ช่วยแพทย์ให้สามารถวินิจฉัยอาการของโรคได้แม่นยำกว่า 70% เทียบเคียงกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้เลย มันสามารถระบุเนื้อเยื่อมะเร็งบนภาพการแพทย์ได้แบบอัตโนมัติ และสามารถแสดงภาพสามมิติของก้อนเนื้อมะเร็ง รวมทั้งพยากรณ์การกลับมาเป็นซ้ำของโรคให้แก่ผู้ป่วยแต่ละราย ภายหลังการรักษา”

ดร. พัลลภา ปีติสันต์ ผู้พัฒนาผลงานซอฟต์แวร์ อิ่มเอม (IM-AIM) เล่าถึงจุดสตาร์ทงานชิ้นนี้ เนื่องจากได้รับทุนวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหิดล จึงได้ร่วมงานกับทีมแพทย์มหิดล คิดค้นวิธีการจัดการกับเนื้อเยื่อมะเร็งช่องคอหลังโพรงจมูก ด้วยเหตุผลว่ามะเร็งชนิดนี้เป็นจุดอับ ยากแก่การเข้าถึงและตรวจพบในระยะแรก จึงเกิดแรงบันดาลใจและได้ต่อยอดกรรมวิธีตรวจมาเรื่อยๆจนเกิดเป็นผลงาน

นอกจากนี้ ซอฟต์แวร์ยังถูกพัฒนาขึ้นเพื่อสนับสนุนแพทย์ระยะไกล (Telemedicine) ให้สามารถกำหนดตำแหน่งที่ถูกต้องของก้อนเนื้อร้าย แสดงรูปร่างและขนาดในรูปแบบสามมิติ ด้วยการให้บริการผ่านเทคโนโลยีคลาวด์ (Cloud Technology) นั่นทำให้ผู้ใช้งานสามารถเรียกใช้ซอฟต์แวร์ตัวนี้ผ่านคอมพิวเตอร์พกพา หรือมือถือได้ทุกที่ทุกเวลา

แถมยังรองรับการประชุมทางไกลระหว่างทีมแพทย์ผู้วินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่อยู่ต่างที่ต่างเวลากัน และเกิดความคล่องตัวที่จะขอคำปรึกษาจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่อยู่ต่างโรงพยาบาลได้

“ฐานข้อมูลที่เราใช้พัฒนามาจากผู้ป่วยจริง ซอฟต์แวร์นี้จึงเปรียบเหมือน มันสมองคุณหมอ ความจริงแล้วหมอมีบทบาทสำคัญอยู่แล้ว แต่อุปกรณ์นี้จะช่วยการตัดสินใจของแพทย์ให้ดีขึ้น ช่วยลดภาระของแพทย์ ป้องกันการหลงลืม และเพิ่มความละเอียดในค้นหาสาเหตุและลักษณะก้อนเนื้อร้ายมากขึ้นด้วย และยังช่วยให้แพทย์สามารถวางแผนการติดตามผลการรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ” ดร.พัลลภา กล่าวส่งท้าย

นับเป็นอีกหนึ่งความก้าวหน้าของวงการแพทย์และไอที ที่สามารถพัฒนางานเพื่อผู้ใช้จริง