ม.พะเยา-กสศ. เดินหน้าลดเหลื่อมล้ำ ปั้นนักจัดการเมืองรุ่น 3

มหาวิทยาลัยพะเยา ร่วมกับ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เปิดฉากการอบรมเชิงปฏิบัติการ “การพัฒนาศักยภาพองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สู่การเป็นนักจัดการเมืองแห่งการเรียนรู้ รุ่นที่ 3” (CITY AMBASSADOR (CA) III) ณ โรงแรมกราฟ กรุงเทพมหานคร เดินหน้ายุทธศาสตร์ "พลิกโฉม อปท." เพื่อเสริมสร้างศักยภาพให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทั่วประเทศในการเปลี่ยนบริบทพื้นที่ให้กลายเป็น “เมืองแห่งการเรียนรู้ที่มีชีวิต” มุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน

การอบรมในรุ่นที่ 3 นี้ มีความโดดเด่นและแตกต่างจากเดิมด้วยการปรับกระบวนการเรียนรู้ให้เกิด "การส่งต่อความสำเร็จ" โดยดึงผู้บริหารและนักจัดการเมืองจาก อปท. รุ่นแรกที่ประสบความสำเร็จในการขับเคลื่อนเชิงพื้นที่ กลับมาทำหน้าที่เป็นวิทยากรหลัก ถ่ายทอดประสบการณ์ตรง แลกเปลี่ยนบทเรียนความสำเร็จ และสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ผู้เข้ารับการอบรมรุ่นปัจจุบัน ภายใต้แนวคิด “คนสร้างเมือง เมืองสร้างคน” อันสะท้อนถึงการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ที่เติบโตจากท้องถิ่นสู่ระดับประเทศ

ข่าวที่เกี่ยวข้อง:

‘ลดเหลื่อมล้ำทางการศึกษา’ ดึงเด็กนอกระบบกลับสู่โอกาส

น่าเศร้า! เด็กไทยเตี้ย แคระแกร็น พัฒนาการล่าช้า ดันเกิด-เติบโตคุณภาพ

ถ่ายทอดพลังจากรุ่นสู่รุ่น “คนสร้างเมือง เมืองสร้างคน”

ศ.ดร.เสมอ ถาน้อย รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยพะเยา ซึ่งได้รับมอบหมายจาก รศ.ดร.สุภกร พงศบางโพธิ์ อธิการบดีฯ เป็นประธานในพิธีเปิด ได้เน้นย้ำว่า การพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้เป็นกลไกสำคัญในการสร้างโอกาสทางการศึกษาและยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกช่วงวัย โดยมหาวิทยาลัยพะเยามุ่งมั่นทำหน้าที่เป็นสถาบันอุดมศึกษาที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรม สู่การพัฒนาชุมชนและสังคมร่วมกับภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน เพื่อสร้างระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่เข้มแข็งและยั่งยืน

ขณะที่ น.ส.ธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมเพื่อสร้างโอกาสการเรียนรู้ (กสศ.) ได้แถลงทิศทางการสนับสนุนการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่นและครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย เพื่อส่งเสริมการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและเตรียมความพร้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นสู่เครือข่ายเมืองแห่งการเรียนรู้ระดับโลก

โดยมุ่งเน้นการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นและมีคุณภาพ (Flexible Learning) เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาเด็กเยาวชนเสี่ยงหลุดและเด็กเยาวชนที่หลุดออกจากระบบการศึกษาที่มีจำนวนกว่า 603,095 คนทั่วประเทศ ตามนโยบาย Thailand Zero Dropout ของรัฐบาล และนำมาออกแบบเมืองแห่งการเรียนรู้ของตัวเองให้เป็น “เมืองแห่งการเรียนรู้ที่มีชีวิต”

ที่ผ่านมา กสศ. ได้ร่วมมือกับภาคีหุ้นส่วนในหลายพื้นที่จนเกิดเป็นโมเดลต้นแบบ เช่น

• อ.ลี้ จ.ลำพูน: ใช้ “กลไกหน้าหมู่” สร้างทางเลือกการเรียนรู้ที่ตอบโจทย์ชีวิตและไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
• เทศบาลตำบลลำปางหลวง จ.ลำปาง: เปลี่ยนสนามฟุตบอลเป็น “พื้นที่เรียนรู้” ให้เด็กนอกระบบ และบูรณาการเข้ากับ Mobile School เพื่อเทียบโอนวุฒิการศึกษาตามมาตรา 12
• จ.สุราษฎร์ธานี: ขับเคลื่อนผ่านกลไกการศึกษาเชิงพื้นที่ (Area-based Education: ABE) ร่วมกับเครือข่ายในพื้นที่สร้าง “ห้องเรียนสวนทุเรียน” เพื่อให้เยาวชนมีทักษะอาชีพ รายได้ และรับวุฒิการศึกษาต่อยอดชีวิต
• กรุงเทพมหานคร: ร่วมกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ขับเคลื่อนในเขตคลองเตยผ่านหลักสูตรสมัยใหม่ร่วมกับโรงเรียนฝึกอาชีพฯ เพื่อช่วยเด็กนอกระบบให้เข้าถึงการเรียนรู้ทักษะอาชีพสร้างรายได้ (Learn to Earn) และเขตปทุมวัน พัฒนา "Pathumwan Learning Route" เชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ผ่านแพลตฟอร์ม "Next Learn" ให้ทุกพื้นที่เป็นห้องเรียนที่ไม่จำกัดกรอบการศึกษาเดิม

เปิดโฉมทีมผู้สร้างกระบวนการ

การขับเคลื่อนหลักสูตรครั้งนี้เกิดขึ้นจากกระบวนการทำงานอย่างเข้มข้นของ รศ.ดร.ผณินทรา ธีรานนท์ ผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัยพะเยา และคณะทำงานผู้เชี่ยวชาญจากหลากหลายสถาบัน ที่มาร่วมเติมเต็มองค์ความรู้เครื่องมือการจัดการเมืองอย่างรอบด้าน ประกอบด้วย

• การทำความเข้าใจพื้นฐานเมืองแห่งการเรียนรู้และทักษะการเจรจาต่อรอง: ดร.กาญจนา หนูอุไร ผู้อำนวยการส่วนบริหารการศึกษา เทศบาลนครตรัง และ ดร.ศุภชัย ไพโรจน์พิริยะกุล ผู้อำนวยการโรงเรียนเทศบาล 3 วัดชัยชนะสงคราม เทศบาลเมืองตาก
• การทำ City Mapping เมืองแห่งการเรียนรู้: ผศ.สวพร จันทรสกุล คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา และ นางอัมพิกา บริพรรณ หัวหน้างานห้องสมุด สำนักการศึกษา เทศบาลนครอุดรธานี
• การทำ Stakeholder Analysis (วิเคราะห์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างเป็นระบบ): นางธิปัตยา คงสุวรรณ ผู้อำนวยการส่วนส่งเสริมการศึกษาฯ เทศบาลนครยะลา
• การวัดประเมินผลและการออกข้อสอบระดับเมือง: ผศ.ซูไรดา เจะนิ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, ผศ. ดร.วรัญญา ไชยทารินทร์ คณะบริหารธุรกิจและนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา และ ดร.ปิยดา พฤกสวัสดิ์นนท์ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยพะเยา

จากบทเรียนท้องถิ่นไทย สู่มาตรฐานระดับโลก 

กระบวนการพัฒนานักจัดการเมืองแห่งการเรียนรู้ (CA) ภายใต้การนำของ รศ.ดร.ผณินทรา และคณะทำงาน ไม่ได้หยุดอยู่เพียงบริบทในประเทศ แต่ได้รับการออกแบบให้สอดคล้องและเชื่อมโยงกับมาตรฐานสากล โดยเฉพาะความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์กับ มหาวิทยาลัยเปิดเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Open University: SOU) และ สถาบันการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตเซี่ยงไฮ้ (Shanghai Municipal Institute for Lifelong Education: SMILE) ซึ่งเป็นองค์กรต้นแบบการจัดการเมืองแห่งการเรียนรู้ (Learning City) ที่ประสบความสำเร็จอย่างสูงในระดับโลกของ UNESCO

การเชื่อมโยงกับสถาบันชั้นนำจากเซี่ยงไฮ้ในครั้งนี้ จะช่วยเสริมพลังในการ "พลิกโฉม อปท." ให้สามารถเข้าถึงองค์ความรู้ระดับสากล:

• Global Best Practices: การนำนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ของผู้สูงอายุ พลเมืองดิจิทัล และระบบการสะสมหน่วยกิต (Credit Bank) ของเซี่ยงไฮ้มาปรับใช้ในระดับท้องถิ่น
• Academic Sharing: การแลกเปลี่ยนกรอบการวิจัยด้านวิทยาศาสตร์การเรียนรู้ เพื่อประเมินผลสัมฤทธิ์ของเมืองอย่างเป็นระบบตามแนวทางสากล
• International Network Expansion: การเตรียมความพร้อมและยกระดับ อปท. ของไทย ให้มีความสามารถในการก้าวเข้าสู่เครือข่ายระดับโลกอย่าง UNESCO Global Network of Learning Cities (GNLC) ได้อย่างมีทิศทาง

ท้องถิ่นคือหัวใจหลักของความยั่งยืน

รศ.ดร.ผณินทรา  ได้กล่าวทิ้งท้ายถึงหัวใจสำคัญของการดำเนินงานร่วมกับคณะทำงานในครั้งนี้ว่า ความจำเป็นในการพัฒนาศักยภาพท้องถิ่นให้เป็นกลไกหลักในการสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้ เหตุเพราะท้องถิ่นเป็นหน่วยงานที่ใกล้ชิดประชาชนมากที่สุด และสามารถจัดการเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่องสำหรับทุกเพศทุกวัย ซึ่งสิ่งสำคัญคือการสร้างศูนย์กลางการเรียนรู้แล้วกระจายออกไปทั่วทุกพื้นที่ของเมือง เพื่อให้พลเมืองทุกคนรู้สึกถึงความเป็นเจ้าของและร่วมขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ไปด้วยกัน

หลักสูตรวิทยากรตัวคูณและนักจัดการเมืองในครั้งนี้ จึงถือเป็นก้าวสำคัญที่แสดงให้เห็นว่า พลังในการพลิกโฉม อปท. ไทย เมื่อได้รับการหนุนเสริมด้วยนวัตกรรมเชิงพื้นที่จาก กสศ. มหาวิทยาลัยพะเยา และการเชื่อมโยงกับเครือข่ายการเรียนรู้ระดับโลกอย่างเซี่ยงไฮ้ จะสามารถเปลี่ยนผ่านเมืองต่างๆ ให้กลายเป็นพื้นที่แห่งความเท่าเทียมและเติบโตได้อย่างยั่งยืน

หัวใจสำคัญของการทำงานขับเคลื่อนเมืองแห่งการเรียนรู้ คือ การมองภาคีเครือข่ายเป็น “เพื่อนร่วมทาง” ร่วมคิด ร่วมออกแบบนวัตกรรมการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น โดยมีปลายทางร่วมกันคือ การพัฒนาเด็กเยาวชนและพลเมืองทุกคน เพื่อร่วมกันสร้างเมืองที่ดีขึ้นอย่างยั่งยืน