ไทยเชื่อมทะเบียนเกษตรกรกับแหล่งผลิต รับกติกา‘EUDR’เสริมเชื่อมั่นตลาดยุโรป

กฎระเบียบว่าด้วยสินค้าที่ปราศจากการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรป (EUDR) ที่ต้องการข้อมูลแหล่งที่มาของผลผลิตที่โปร่งใส ตรวจสอบย้อนกลับได้ และสามารถพิสูจน์ได้ว่าไม่ได้มาจากพื้นที่ที่มีการตัดไม้ทำลายป่า  มีกำหนดใช้บังคับ กับผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดใหญ่: มีผลบังคับใช้ตั้งแต่30 ธ.ค. 2569 ส่วนผู้ประกอบการรายย่อยและวิสาหกิจขนาดเล็ก (Micro และ Small Enterprises): มีผลบังคับใช้ตั้งแต่30 มิ.ย.2570

นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยภายหลังพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) เรื่อง ข้อตกลงการแบ่งปันข้อมูล ระหว่างสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) กับ กรมส่งเสริมการเกษตร และภาคีเครือข่าย รวมทั้งสิ้น 11 หน่วยงาน ว่า ปัจจุบันกรมส่งเสริมการเกษตรได้พัฒนาระบบทะเบียนเกษตรกรควบคู่ไปกับระบบวาดผังแปลงเกษตรกรรมดิจิทัล หรือที่เรียกว่า Geoplots มาใช้ยกระดับคุณภาพข้อมูล

 โดยระบบจะมีการตรวจสอบการวาดผังแปลง ได้แก่ 1. ตรวจสอบตำบลให้ตรงกับข้อมูลที่แจ้งขึ้นทะเบียน 2.ตรวจสอบความคลาดเคลื่อนของขนาดพื้นที่ไม่เกิน ±10% 3. ตรวจสอบการทับซ้อนกับแปลงข้างเคียง 4.ตรวจสอบช่วงวันปลูกถึงวันเก็บเกี่ยวว่ามีการใช้พื้นที่ซ้ำกันหรือไม่

และ 5. เชื่อมโยงข้อมูลเชิงพื้นที่ผ่าน Map API ร่วมกับสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) และเชื่อมโยงข้อมูลเอกสารสิทธิ์ประเภทโฉนดที่ดิน หรือ น.ส.4 จากกรมที่ดิน ซึ่งกระบวนการดังกล่าวจะช่วยลดระยะเวลาตรวจสอบ เพิ่มความถูกต้อง และเสริมความโปร่งใสของข้อมูลต้นทางอย่างเป็นระบบ

สำหรับความคืบหน้าในการวาดผังแปลงดิจิทัลนั้น กรมส่งเสริมการเกษตรกำลังเร่งจัดทำผังแปลงดิจิทัลในกลุ่ม 4 พืชหลักที่อยู่ในข่ายควบคุม ได้แก่ ปาล์มน้ำมัน โกโก้ กาแฟ และถั่วเหลือง ซึ่งปัจจุบันได้ดำเนินการไปแล้วกว่า 368,099 แปลง ครอบคลุมพื้นที่กว่า 2.72 ล้านไร่ โดยวางหมุดหมายสำคัญคือ การเร่งจัดทำผังแปลงให้ครอบคลุมทั้งหมด 518,182 แปลง รวมพื้นที่ 3.9 ล้านไร่ ให้เสร็จสิ้นภายในเดือนก.ย. พ.ศ. 2569

 ในส่วน การลงนามบันทึกความเข้าใจฯ ในครั้งนี้ จะทำให้ฐานข้อมูลต้นน้ำจากระบบวาดผังแปลงเกษตรกรรมดิจิทัล (Geoplots) เชื่อมโยงเข้าสู่แพลตฟอร์มกลางได้อย่างสมบูรณ์แบบ ซึ่งจะช่วยลดภาระการกรอกข้อมูลใหม่ของเกษตรกร และช่วยให้ห่วงโซ่อุปทานการส่งออกสินค้าเกษตรไทยมีความโปร่งใส ยกระดับสู่มาตรฐานสากลได้อย่างยั่งยืน ทั้งนี้ กรมส่งเสริมการเกษตรเชื่อมั่นว่า “ทะเบียนเกษตรกร” และ “Geoplots” จะเป็นกลไกหลักขับเคลื่อนสินค้าเกษตรไทยให้แข่งขันได้ในตลาดสหภาพยุโรปและตลาดโลกได้ สอดคล้องกับแผนงานวิจัย เพื่อเป้าหมายสำคัญตามยุทธศาสตร์วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (TF: Target Fund) ในการรับมือและปฏิบัติตามกฎระเบียบว่าด้วยสินค้าที่ปราศจากการตัดไม้ทำลายป่า ของสหภาพยุโรป (EUDR) อย่างยั่งยืน

“สำหรับแนวทางการดำเนินงานหลังจากลงนามบันทึกความเข้าใจฯ ในครั้งนี้คือ ร่วมกันส่งเสริม สนับสนุน วิจัย พัฒนางานวิจัย และต่อยอดโครงการวิจัยการเกษตร รวมทั้งส่งเสริมและผลักดันให้เกิดการนำผลงานไปสู่การใช้ประโยชน์เชิงสาธารณะ ร่วมกันสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพและขีดความสามารถของบุคลากรวิจัยด้านการเกษตร การแลกเปลี่ยนและเสริมสร้างความรู้ ประสบการณ์และข้อมูลทางวิชาการ ตลอดจนการจัดฝึกอบรมสัมมนาระหว่างบุคลากรของทั้งสองฝ่าย ร่วมกันเผยแพร่สารสนเทศด้านการวิจัยการเกษตรและบุคลากรวิจัย ด้านการเกษตร รวมถึงการประชาสัมพันธ์การดำเนินงานด้านการส่งเสริมและสนับสนุนงานวิจัย ร่วมกันสนับสนุนทั้งบุคลากรและข้อมูลที่จะวิจัยและพัฒนาระบบฐานข้อมูล ในการบริหารจัดการภาคการเกษตร อาทิ ข้อมูลทะเบียนเกษตรกร และข้อมูลแปลงปลูกพืช ประกอบด้วย ปาล์มน้ำมัน โกโก้ กาแฟ และถั่วเหลือง 

นอกจากนี้ยังร่วมกันจัดหาวิทยากรหรือผู้เชี่ยวชาญทั้งในประเทศและต่างประเทศ ตลอดจนจัดหาหรือให้ใช้สถานที่ วัสดุ อุปกรณ์ รวมถึงการจัดสรรปัจจัยหรือสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ เพื่อช่วยให้การดำเนินกิจกรรมใด ๆ ตามบันทึกความเข้าใจฉบับนี้ จะได้มีการพิจารณาตกลงกันเป็นรายกรณีไป รวมถึงการกำหนดกรอบแนวทางในการจัดกิจกรรม รวมทั้งส่งเสริมและพัฒนาให้เกิดการใช้ประโยชน์จากงานวิจัย โดยจะจัดให้มีการประชุมหารือเพื่อทบทวนแนวทางการดำเนินงานร่วมกัน