‘กล่องดำโลก’ คลังข้อมูลจุดจบอารยธรรมมนุษย์ หวังใช้เป็นบทเรียนให้คนรุ่นหลัง

“กล่องดำ” เป็นอุปกรณ์บันทึกข้อมูลการบินเสียงการสนทนา ช่วยในการวิเคราะห์หาสาเหตุเมื่อเครื่องบินเกิดอุบัติเหตุ ในทำนองเดียวกัน Rouser Lab องค์กรไม่แสวงหากำไรสัญชาติออสเตรเลีย ก็ตั้งใจสร้างอุปกรณ์บันทึกข้อมูลขนาดมหึมาในชื่อ “Earth’s Black Box” หรือ “กล่องดำของโลก” สำหรับเก็บข้อมูลทุกหลักฐานทุกก้าวย่างที่มนุษยชาติเดินเข้าหาหายนะทางสภาพภูมิอากาศอย่างเป็นกลางและเที่ยงตรงที่สุด เพื่อใช้เป็นหลักฐานในกรณีที่โลกต้องเผชิญกับหายนะจากการทำลายสิ่งแวดล้อม

สถาปัตยกรรมวันสิ้นโลก

Earth’s Black Box สร้างขึ้นจากเหล็กกล้าเสริมแรงและคอนกรีตที่มีความหนาเป็นพิเศษ ด้วยขนาด 16 เมตร และสูง 4 เมตร ซึ่งทำให้ตัวอาคารสามารถทนทานต่อภัยคุกคามในทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นพายุไซโคลน แผ่นดินไหว อุทกภัย หรือแม้แต่การถูกลอบโจมตี เพราะคลังข้อมูลแห่งนี้จะต้องแข็งแกร่งพอจะอยู่รอดผ่านเหตุการณ์เลวร้ายที่อาจส่งผลกระทบต่อสังคมยุคใหม่ได้

โครงการนี้ ตั้งอยู่ที่ริมสนามบินอันห่างไกลในรัฐแทสเมเนีย ประเทศออสเตรเลีย ซึ่งเป็นเกาะที่มีความเสถียรทั้งในด้านธรณีวิทยาและการเมือง เชน พิตต์ นายกเทศมนตรีสภาเวสต์โคสต์ ระบุว่าพื้นที่แถบนี้เป็นโขดหินแกรนิตที่ถูกกัดเซาะโดยธารน้ำแข็งมาอย่างยาวนาน เขามองว่าโครงการนี้เป็นสิ่งที่รอคอยมานานและอาจกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจในอนาคตสำหรับภูมิภาคที่เงียบสงบแห่งนี้

เพื่อให้ระบบสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่อง โดยไม่ต้องพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานจากภายนอก หลังคาของโครงสร้างจึงถูกติดตั้งด้วยแผงโซลาร์เซลล์จำนวน 36 แผง ที่ถูกป้องกันด้วยชั้นกระจกนิรภัย เพื่อความปลอดภัยจากการถูกทำลาย โดยพลังงานไฟฟ้าที่ได้จะถูกนำไปใช้เลี้ยงระบบจัดเก็บข้อมูลภายในอาคารให้สามารถทำงานได้ตลอด 24 ชั่วโมงโดยไม่มีวันหยุดพัก

จิม เคอร์ติส ผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์ที่ร่วมริเริ่มโครงการนี้ กล่าวว่า “ถ้าหากอารยธรรมของเราต้องล่มสลายลงจริงๆ กล่องดำใบนี้จะทำหน้าที่เล่าเรื่องราวความผิดพลาดของมนุษย์ตามข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมา”

ขณะนี้ โครงการอยู่ในขั้นตอนการประกอบชิ้นส่วนสำคัญ โดยมีกำหนดจะติดตั้งเสร็จสิ้นในเดือนธันวาคม 2026

ดัชนีชี้วัดการล่มสลายของโลก

Earth’s Black Box จัดเก็บข้อมูลจำนวนมหาศาลที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพของดาวเคราะห์ ที่เรียกว่า “ดัชนีชี้วัดที่สำคัญของโลก” (Earth’s Vital Index) ข้อมูลเหล่านี้มาจากหน่วยงานอวกาศ หน่วยงานพยากรณ์อากาศ และมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ทั่วโลกอย่างต่อเนื่องผ่านระบบอินเทอร์เน็ต โดยจะมีการบันทึกการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมในรูปแบบเรียลไทม์ เพื่อสร้างไทม์ไลน์ที่ชัดเจน

ตัวชี้วัดที่ถูกจัดเก็บ ประกอบไปด้วยอุณหภูมิเฉลี่ยของมหาสมุทรและพื้นดิน ความเข้มข้นของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นบรรยากาศ และการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ นอกจากนี้ ระบบจะทำการรวบรวมข้อมูลจากการคัดกรองคำสำคัญบนอินเทอร์เน็ต ที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ทั้งจากหนังสือพิมพ์ โซเชียลมีเดีย และวารสารวิชาการ เพื่อบันทึกว่ามนุษย์ได้พูดหรือทำอะไรลงไปบ้างในช่วงเวลาวิกฤตินี้

ผู้สร้างต้องการจัดเตรียมข้อมูลที่เป็นกลาง สำหรับแสดงให้เห็นถึงเหตุการณ์ที่นำไปสู่ความเสื่อมสลายของโลก โดยระบบจัดเก็บข้อมูลนี้มีความจุเพียงพอสำหรับการรวบรวมข้อมูลยาวนานต่อเนื่องถึง 50 ปี เพื่อให้มั่นใจว่าจะมีหลักฐานที่เพียงพอสำหรับคนรุ่นหลัง หากวันหนึ่งอารยธรรมมนุษย์ต้องล่มสลายลง ข้อมูลเหล่านี้จะยังคงอยู่และไม่สามารถถูกบิดเบือนหรือลบทำลายได้ง่าย ๆ โดยฝีมือของใครคนใดคนหนึ่ง

ทีมงานกำลังพัฒนาแนวทางการเข้าถึงข้อมูลในอนาคต โดยหนึ่งในแนวทางที่ถูกพิจารณาคือการเข้ารหัสข้อมูลในรูปแบบต่าง ๆ เช่น รหัสไบนารี หรือตัวอักษรที่สามารถถอดความได้ หากโลกเข้าใกล้หายนะจริง ๆ วิธีการเปิดกล่องและคำแนะนำในการใช้งานจะถูกสลักไว้บนพื้นผิวภายนอกของอาคาร ทั้งนี้เพื่อป้องกันไม่ให้กลุ่มผู้ไม่หวังดีเข้ามาทำลายหรือเปิดกล่องก่อนเวลาอันควร

โครงการนี้ ยังทำหน้าที่เป็นกระจกสะท้อนถึงการกระทำของผู้นำโลกในปัจจุบันว่า มีความจริงจังเพียงใดในการแก้ไขปัญหา เว็บไซต์ของโครงการระบุไว้อย่างชัดเจนว่า จุดจบของโลกจะออกมาเป็นอย่างไรขึ้นอยู่กับพวกเราทุกคน โดยทุกการกระทำ การละเลย หรือแม้แต่ปฏิสัมพันธ์ของเราในวันนี้ล้วนถูกบันทึกไว้ในกล่องดำใบนี้ทั้งหมด เพื่อเป็นหลักฐานให้คนรุ่นอนาคตได้ตรวจสอบและตัดสินความรับผิดชอบของคนรุ่นปัจจุบัน

ผู้สร้างหวังว่าโครงการนี้ จะเป็นคลังข้อมูลที่มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาและการวิจัยสำหรับนักวิทยาศาสตร์ นักเรียน และสื่อมวลชน แม้ว่าข้อมูลสภาพภูมิอากาศหลายอย่างจะสามารถหาได้ทั่วไปทางออนไลน์ แต่การมีโครงสร้างที่จับต้องได้และถาวรกลางธรรมชาติจะช่วยดึงดูดความสนใจของสาธารณชนให้กลับมาตระหนักถึงวิกฤตนี้อีกครั้ง มันจึงเป็นทั้งอนุสรณ์เตือนใจและเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ไปพร้อม ๆ กัน

Earth’s Black Box ได้รับเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากนักวิทยาศาสตร์บางกลุ่ม นอย ดัฟเฟนบาห์ นักวิทยาศาสตร์ด้านภูมิอากาศจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ตั้งข้อสังเกตว่าหลักฐานที่ระบุว่า โลกร้อนจะทำให้เผ่าพันธุ์มนุษย์สูญพันธุ์นั้นมีน้อยมาก แม้เขาจะยอมรับว่าความเสี่ยงต่อระบบนิเวศและการใช้ชีวิตนั้นรุนแรงและเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ แต่การเปรียบเปรยถึงการสูญพันธุ์อาจเป็นการตีความที่เกินจริงไปบ้าง

ขณะที่ แดเนียล เคฟเลส นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเยล ให้ความเห็นในเชิงตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพของโครงการนี้ เขาเห็นว่าข้อมูลที่ถูกเก็บไว้จะมีค่ามากสำหรับอนาคต แต่ก็ไม่เห็นว่าโครงการนี้จะช่วยอะไรได้ในปัจจุบัน เนื่องจากข้อมูลเหล่านี้มีอยู่ทั่วไปอยู่แล้ว แต่อาจจะไม่ได้ถูกจัดเก็บในสถานที่ที่มั่นคงถาวรเพียงที่เดียวเหมือนอย่างที่โครงการนี้พยายามจะทำ

เพื่อขยายขอบเขตของการสื่อสาร Rouser Lab เปิดตัวโครงการเสริมที่ชื่อว่า “Climate S.O.S.” เสาที่มีความสูงถึง 50 เมตร พร้อมติดตั้งกล้องโทรทรรศน์วิทยุ สำหรับส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือออกไปยังอวกาศอย่างต่อเนื่อง โดยหวังว่าหากมีอารยธรรมต่างดาวได้รับสัญญาณ พวกเขาอาจจะเข้ามาช่วยมนุษยชาติให้พ้นจากหายนะสภาพภูมิอากาศได้

Earth’s Black Box ถูกประกาศครั้งแรกในช่วงการประชุมสุดยอดด้านภูมิอากาศ COP26 ที่เมืองกลาสโกว์ เมื่อปี 2021 และได้บันทึกไว้ในฮาร์ดไดรฟ์ดิจิทัลเรียบร้อยแล้ว เพื่อเตรียมที่จะย้ายข้อมูลเหล่านั้นเข้าสู่กล่องดำของจริงที่จะติดตั้งในแทสเมเนียปลายปีนี้ 

ที่มา: Gizmodo, Interesting Engineering, The Guardian, The New York Times