สธ.เผยพื้นที่เสี่ยงที่โควิด-19แพร่ได้ไกลกว่า 1-2 เมตร

     เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2563 ที่กระทรวงสาธารณสุข นพ.ธนรักษ์ ผลิพัฒน์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค(คร.) กล่าวว่า ในจำนวนผู้ติดเชื้อรายใหม่ 2 รายที่ตรวจพบในวันที่ 14 ของการเข้ากักตัวในสถานที่กักกันของรัฐเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคมนั้น มีการตรวจเชื้อครั้งที่ 1 วันที่ 18 พฤษภาคม ไม่พบเชื้อ ตรวจเชื้อครั้งที่ 2 วันที่ 24 พฤษภาคม ไม่พบเชื้อและตรวจครั้งที่ 3 วันที่ 26 พฤษภาคมซึ่งเป็นการตรวจก่อนครบระยะกักตัว 14 วัน ผลการตรวจพบเชื้อ แต่ไม่มีอาการ ซึ่งเป็นการตรวจพบเชื้อก่อนครบระยะเวลากักกันตัว 14 วันจึงเป็นการติดเชื้อมาจากต่างประเทศแน่นอน และไม่ได้มีความจำเป็นต้องขยายระยะเวลากักตัวแต่อย่างใด ซึ่งในการจะดำเนินการใดนั้นต้องอาศัยหลักทางวิชาการและความเป็นไปได้ด้วย ไม่ใช่อาศัยหลักคิดไปเอง
      “ผู้ป่วยรายใหม่ส่วนใหญ่จะเป็นการมาจากต่างประเทศ ทำให้ค่อยสบายใจกับสถานการณ์ได้ระดับหนึ่ง แต่ยังไม่ถึงเวลาที่จะเฉลิมฉลองเพราะทางฝ่ายวิชาการ ยังเชื่อว่าเราจะยังมีผู้ป่วยที่อยู่ในประเทศ อาจจะมีอาการน้อยหรือไม่มีอาการเลยไม่เข้ารับบริการตรวจ ซึ่งปัจจุบันกระทรวงสาธารณสุขได้เน้นย้ำการเฝ้าระวังและการออกไปค้นหาผู้ป่วยเชิงรุกให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้”นพ.ธนรักษ์กล่าว 

     65 จ.ไร้ผู้ป่วยรอบ1เดือน 
นพ.ธนรักษ์ กล่าวอีกว่า สถานการณ์ผู้ติดเชื้อโรคโควิด-19สะสมทั้งหมดในประเทศไทย จำแนกตามอัตราป่วยสะสม พบว่า จังหวัดที่ไม่มีรายงานผู้ป่วยเลย 10 จังหวัด อัตราป่วย0.1-1 มี 42 จังหวัด อัตราป่วย 1.1-5 มี 18 จังหวัด อัตราป่วย 5.1-10 มี 2 จังหวัดและอัตราป่วยมากกว่า 10 มี 5 จังหวัด ขณะที่ยอดสะสมในช่วง 4 สัปดาห์ล่าสุดหรือ 1 เดือนที่ผ่านมา พบว่า จังหวัดที่ไม่มีรายงานผู้ป่วยเลย 65 จังหวัด อัตราป่วย0.1-1 มี 10 จังหวัด อัตราป่วย 1.1-5 มี 1 จังหวัด คือ ยะลา อัตราป่วย 5.1-10 มี 1จังหวัด คือ ภูเก็ต และอัตราป่วยมากกว่า 10 ไม่มี 

8-9จ.ยังไม่น่าไว้ใจ 
“แม้จะมีจังหวัดที่ไม่พบผู้ป่วยในรอบ 1 เดือนมาแล้วถึง 65 จังหวัด แต่ในส่วนของจังหวัดที่เคยมีรายงานการพบผู้ป่วยจำนวนมากมาก่อน สถานการณ์ยังไม่น่าไว้วางใจ เพราะแม้จะไม่เจอผู้ป่วยแล้ว แต่มีความเป็นไปได้ที่จะมีผู้ป่วยที่ไม่มีอาการหลงเหลืออยู่ในชุมชน โดยเฉพาะใน 8-9 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพฯและปริมณฑล เชียงใหม่ ภูเก็ต ชลบุรี และ 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นสถานการณ์คล้ายกับในประเทศจีนที่ไม่มีรายงานการพบผู้ป่วยใหม่มาแล้วระยะหนึ่ง แต่ก็กลับมาพบผู้ป่วยประปรายแสดงว่ายังมีคนอาการน้อยหลงเหลือในชุมชน”นพ.ธนรักษ์กล่าว 

   พื้นที่เสี่ยงเชื้อแพร่ได้ไกลกว่า 1-2 เมตร 
นพ.ธนรักษ์ กล่าวอีกว่า ตัวอย่างผลการสอบสวนโรคในประเทศจีน ในส่วนของรถโดยสารปรับอากาศ ซึ่งเป็นสถานที่ที่อากาศปิดมีการใช้ระบบปรับอากาศ คนอยู่ร่วมกันเป็นเวลานาน และคนจำนวนมาก พบว่า เชื้อสามารถแพร่ได้ไกลสุดถึง 4.5 เมตร มากกว่าระยะปกติทั่วไปที่อยู่ที่ 1-2 เมตร เพราะฉะนั้นจึงอยากเน้นย้ำว่าผู้ใช้บริการจะต้องใส่หน้ากากป้องกันตลอดเวลาไม่ว่าจะป่วยหรือไม่ ทั้งนี้ ในส่วนของรถไฟฟ้าบีทีเอสมีแผนที่จะเปิดหน้าต่างวิ่งรถเพื่อลดความเสี่ยงในการแพร่เชื้อ
   เช่นเดียวกับในร้านอาหาร ที่พบว่ามีการใช้เครื่องปรับอากาศทำให้อากาศหมุนเวียนอยู่ภายในร้าน และส่วนใหญ่ไม่ได้ใส่หน้ากากป้องกัน แม้เป็นคนที่นั่งห่างจากคนป่วยก็มีโอกาสติดเชื้อได้เช่นกัน ดังนั้น ในร้านอาหารที่อากาศปิดไม่ถ่ายเทจึงจำเป็นต้องจัดให้นั่งห่างกัน 1-2 เมตร ติดฉากกั้นป้องกันไม่ให้ละอองฝอยน้ำลายไปติดคนอื่น เนื่องจากสถานที่ที่อากาศปิด คนอยู่ร่วมกันนานและแออัดมีความเป็นไปได้ที่เชื้อจะแพร่ไปได้ไกลกว่า 1-2 เมตร

     มาตรการปล่อยโรคระบาดอิสระไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะสมประเทศไทย
สำหรับกรณีประเทศสวีเดน ที่มีนโยบายที่ไม่ค่อยบังคับปิดกิจการ โดยคาดหวังว่าภายในเดือนพฤษภาคมจะมีผู้ติดเชื้อประมาณครึ่งหนึ่งของประชากร แต่มาตรการดังกล่าวทำให้สวีเดนมีผู้ป่วยและมีอัตราตายสูงกว่าประเทศข้างเคียงในกลุ่มยุโรปเหนือ เช่น นอร์เวย์ ฟินแลนด์ แม้แต่สหรัฐอเมริกา ที่สำคัญ การสำรวจในเดือนพฤษภาคมพบมีผู้ติดเชื้อสะสมเพียง 7 % ของประชากร แสดงว่าที่คาดการณ์จะเจอผู้ป่วยจำนวนมากนั้น ไม่ได้เกิดขึ้นเร็วตามที่คิด ปัจจุบันหลายประเทศที่ใช้มาตรการนี้เช่นกัน คือ ปล่อยให้คนติดเชื้อตามธรรมชาติ ก็เริ่มกังวลว่าจะดำเนินมาตรการควบคุมโรคอย่างไรต่อไป 
     “หลายประเทศในยุโรปที่เคยมีข่าวแพร่ระบาดอย่างกว้างขวางจำนวนผู้ติดเชื้อสะสมก็ไม่ได้สูงมากอย่างที่คาดการและหลายประเทศหวังจะให้เป็นเพื่อจะได้จบเร็วๆ เพราะฉะนั้นการเปิดให้มีการแพร่ระบาดของโรคโดยอิสระไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย เพราะศักยภาพทางการแพทย์ จำนวนโรงพยาบาล จํานวนเตียงต่อประชากร จำนวนแพทย์ต่อประชากรไม่ได้มีมากมายเหมือนกับประเทศที่ร่ำรวยแต่ก็สะท้อนให้เห็นว่าการแพร่ระบาดที่เหมือนจะไปเร็วแต่ก็ไม่ได้เร็วเหมือนกับที่หลายฝ่ายคิด”นพ.ธนรักษ์กล่าว 

    โอกาสติดจากสั่งของออนไลน์ต่ำ 
ต่อข้อถามการตรวจพบที่ประเทศเกาหลีใต้มีการติดเชื้อจากการแพ็คสินค้าออนไลน์ นพ.ธนรักษ์ กล่าวว่า มาตรการป้องกันโรคส่วนนนี้ของประเทศไทยมีหลายขั้นตอน ซึ่งสถานที่ที่ใช้จัดข้าวของเพื่อส่งออนไลน์ถือเป็นสถานที่ทำงาน โดยกระทรวงสาธารณสุขย้ำว่าคนที่มาทำงานแต่ละวันหากมีไข้ไอเจ็บคอหรือโรคระบบทางเดินหายใจให้ที่ทำงานแจ้งให้พนักงานหยุดงาน คัดกรองอาการป่วยก่อนเข้าทำงานทุกวัน สวมหน้ากากผ้าตลอดเวลาที่ทำงาน หากยึดตามมาตรการนี้ แม้จะมีผู้ป่วยหลงเข้ามาบ้างแต่ไม่มาก และถ้ามีหลุดเข้ามาการใส่หน้ากากผ้าจะลดโอกาสที่ติดเชื้อกับของที่จะถูกส่งออกไป
   “ส่วนการจัดการกับของที่สั่งซื้อออนไลน์สำหรับผู้รับนั้น ขอให้คิดว่าอุณหภูมิห้องแบบไทยโอกาสที่เชื้อจะอยู่ได้นานหลายวันนั้นคงไม่สูง เพราะในอุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียสเชื้ออยู่ในสภาพแวดล้อมได้ 2-3 วัน ยิ่งอุณหภูมิสูงโอกาสที่เชื้อจะอยู่ในสิ่งแวดล้อมก็ยิ่งสั้นลง และมีงานวิจัยพบว่ากล่องกระดาษและเสื้อผ้าที่มีผิวขรุขระเชื้อสามารถอยู่ได้สั้นกว่าสิ่งที่เป็นพื้นผิวเรียบที่เชื้ออาจจะอยู่ได้นาน 24 ชั่วโมง เพราะฉะนั้น การส่งของกว่าจะมาถึงผู้รับโอกาสมีเชื้อไม่ได้สูงมากในส่วนของกล่องบรรจุภายนอก ส่วนของภายในก็โอกาสเชื้อปนเปื้อนมาด้วยน้อยมากๆ เพราะมีอุณหภูมิที่สูง อาจเป็นเรื่องที่ต้องระวังแต่ไม่ต้องกังวลมาก”นพ.ธนรักษ์กล่าว