ถอดบทเรียนวัยเกษียณ

วัยเกษียณไม่ใช่ช่วงเวลาสุดท้ายของชีวิตที่น่าเบื่อ แต่เป็นช่วงเวลาสำหรับการเริ่มต้นก้าวเดินไปสู่เส้นทางเส้นใหม่ที่น่าค้นหา "วัยเกษียณ" ถือเป็นช่วงเวลาการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในชีวิตของมนุษย์เงินเดือน โดยเฉพาะคนที่มีตำแหน่งหน้าที่ มีลูกน้องนับหน้าถือตา มีอำนาจ มีบารมีในหน่วยงานหรือในองค์กรต่างๆ หลายคนทำใจยากเมื่อต้องมานั่งอยู่บ้านเฉยๆ ดังนั้นจึงควรเตรียมความพร้อมเพื่อให้ก้าวเข้าสู่วัยเกษียณอย่างมีความสุข

สูงวัยไร้ความกังวล

มาสเตอร์ทบ เสนีย์ ประธานชมรมครูเกษียณโรงเรียนอัสสัมชัญ แนะนำว่า การจะมีความสุขในวัยเกษียณนั้น ต้องมีการเตรียมตัวมาตั้งแต่ในช่วงที่ยังทำงานอยู่ล่วงหน้าอย่างน้อย5 ปี โดยเฉพาะเมื่ออายุ 55 ปี หลักการสำคัญมีอยู่ 3 ด้าน คือ หนึ่งการเตรียมตัวทางด้านร่างกาย สองการเตรียมตัวทางด้านจิตใจ และสามการเตรียมตัวทางด้านสังคม

โดยเริ่มต้นจากการเตรียมพร้อมทางด้านร่างกาย ด้วยการดูแลตนเองในเรื่องอาหารการรับประทานอาหารให้ครอบ 5 หมู่ รับประทานให้หลากหลาย ไม่เลือกรับประทานอาหารที่ตนเองชอบทุกมื้อ รับประทานน้อยแต่บ่อยครั้ง ควรลดอาหารที่มีไขมันและให้พลังงานสูงลง รับประทานปลา ผักและผลไม้มากขึ้น ดื่มน้ำอย่างน้อยวัยละ10แก้ว นอนหลับอย่างน้อยวันละ 7ชั่วโมง ออกกำลังกายสม่ำเสมอสัปดาห์ละอย่างน้อย 3 ครั้ง ครั้งละประมาณ 30 นาที วิธีการออกกำลังที่เหมาะสมกับคนวัยนี้ คือ ว่ายน้ำ รำมวยจีน เป็นต้น ควรเลือกวิธีที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายและออกกำลังกายแต่พอดี ถ้ารู้สึกเหนื่อยแล้วให้หยุดพัก หากเจ็บป่วยให้รีบรักษาอย่าปล่อยไว้นานจนกลายเป็นโรคเรื้อรังจะรักษายาก

นอกจากนี้ควรเตรียมพร้อมทางด้านจิตใจ เริ่มตั้งแต่ทำความเข้าใจและยอมรับความเปลี่ยนแปลง ความไม่แน่นอนต่างๆเกี่ยวกับสุขภาพของตนเอง ฝึกฝนจิตให้อยู่ในหลักธรรม ไม่หลงอยู่ในลาภ ยศ สรรเสริญ หมั่นทำความดี เอื้อเฟื้อและช่วยเหลือเพื่อนรอบข้างเท่าที่กำลังกาย กำลังสมองจะเอื้ออำนวยและหากิจกรรมที่ตนเองชอบหรือหาความบันเทิงจากสิ่งที่สนใจ เช่น ดูโทรทัศน์ ฟังเพลง ร้องคาราโอเกะ อ่านหนังสือ ดูแลต้นไม้ ทำอาหาร เป็นต้น เพราะกิจกรรมเหล่านี้จะช่วยให้ผู้สูงอายุมีความสุขและมีสุขภาพจิตที่ดี จะทำให้ไม่รู้สึกเหงาหรือว้าเหว่

มาสเตอร์ทบ กล่าวว่า สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือการเตรียมทางด้านสังคม ผู้สูงอายุจำเป็นที่จะต้องมีเพื่อนทั้งในวัยเดียวกันและต่างวัย เพื่อที่จะได้พบปะ พูดคุย สังสรรค์ ไปทัศนศึกษาหรือประกอบกิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน ดังนั้นก่อนเข้าสู่วัยสูงอายุควรมีการเตรียมตัว เตรียมกลุ่มเพื่อนหรือเครือข่ายไว้ สิ่งสำคัญเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุควรเข้าร่วมเป็นสมาชิกชมรมผู้สูงอายุที่อยู่ใกล้ที่สุดเพื่อจะได้ร่วมในกิจกรรมด้านการส่งเสริมสุขภาพและร่วมกิจกรรมที่นำไปสู่การพัฒนาชุมชนและสังคมด้านการบริหารจัดการเงินทองเพื่อเก็บไว้ใช้ในวัยเกษียณโดยมีการออมหรือสะสมเงินทองไว้ใช้เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุที่จะต้องมีค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันค่อนข้างสูง

เกษียณอย่างมีคุณภาพ

"เราต้องรู้จักที่จะวางแผนและปรับตัวเองล่วงหน้าอย่างน้อย 5 ปีก่อนเกษียณไม่ใช่มาเตรียมตัวปีสุดท้าย ยิ่งคนโสดตัวคนเดียวไม่มีญาติพี่น้องต้องรู้จักวางแผนทั้งการเงินไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตไม่ให้เฉาตายส่วนคนที่มีลูกหลานอาจจะได้เปรียบเพราะมีลูกหลานช่วยกระตุ้นเซลล์สมอง ชะลอความแก่ได้"

ประธานชมรมครูเกษียณโรงเรียนอัสสัมชัญ แนะว่า ควรฝึกการปล่อยวาง ด้วยการนำหลักคำสอนทางศาสนาที่นำถือมาใช้ในชีวิตประจำวัน ปลดปล่อยตนเองจากความเครียดรู้จักตัดความโลภ โกธร หลงต่างๆลง รู้จักให้การให้อภัย สำหรับผู้ที่มีปัญหานอนไม่หลับนั้น มาสเตอร์ทบ แนะนำให้ลองนั่งสมาธิ สวดมนต์ไหว้พระก่อนนอนทุกวัน เชื่อว่า ทำให้นอนหลับง่ายขึ้น เพราะจิตใจสงบถือเป็นวิธีที่ดี และก่อนนอนฝึกหายใจลึกๆ5 นาที เพื่อจะได้ ตัดความคิดฟุ้งซ่านออกไป รับประทานอาหารที่มีไฟเบอร์ เนื่องจากมีผลต่อรับบการย่อยของร่างกาย ปล่อยวางให้ลูกหลานตัดสินใจเอง ทำหน้าแค่ชี้แนะ อย่าเข้าไปบ่งการชีวิตลูกหลาน

" ขณะเดียวกันคนที่อยู่ในวัยเกษียณต้องรู้จักใช้เงินในการหาความสุขให้กับตนเองให้เป็น นอกเหนือจากปัจจัยสี่ แต่ไม่ใช่ใช้สุรุยสุร่าย หรือกระเหม็ดกระแหม่จนเกินไป เงินทองเป็นปัจจัยที่ไว้ใช้ดูแลร่างกาย รู้จักท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ ชีวิตคนเกษียณ ผมเชื่อว่า ถ้าไม่มีโรคแทรกสามารถเคลื่อนไหวได้จนถึง 80ปี จากนั้นร่างกายจะอ่อนแอลงอาจต้องใช้ไม้เท้า นั่งรถเข็น จนกระทั้งถึงขั้นลุกจากรถเข็นไม่ได้ต้องมีคนคอยดูแลเวลาขับถ่ายสุดท้ายนอนติดเตียงก่อนจะทิ้งสังขารทุกคนเหมือนกันหมด ไม่มีใครหนีพ้น ฉะนั้น อย่าไปยึดติดทุกอย่างไม่จีรัง ร่ายการเราไม่ใช่ของเราวันหนึ่ง มันเสื่อมไปตามวัย เหลือแค่จิตวิญญาณ ฉะนั้นต้องรู้จักเตรียมตัวไว้ล่วงหน้า"