สำนักพระราชวังแจงยังไม่เคยพิสูจน์ช้างป่า

ประชุมติดตามความคืบหน้าช้างลักษณะพิเศษ หัวหน้าโรงช้างต้น สำนักพระราชวัง ยอมรับที่ผ่านมาไม่เคยใช้วิธีไปตรวจจากช้าที่อยู่ป่า มีแต่กรณีพิสูจน์ในช้างที่อยู่ในความครอบของโดยเจ้าของเท่านั้น อ้างบันทึกปี 2517 การพบช้างเผือกจะเกิดก็ต่อเมื่อมีผู้พบกาเผือก หรือลิงเผือก

ความคืบหน้าเกี่ยวกับการติดตามช้างลักษณะพิเศษที่พบในพื้นที่ต.ป่าเด็ง อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี ที่ห้องประชุมพริบพรี ศาลากลาง จ.เพชรบุรี นายมณเฑียร ทองนิตย์ ผวจ.เพชรบุรี ได้ประชุมคณะทำงานบูรณาการอนุรักษ์ช้างป่า อำเภอแก่งกระจานด้านอำนวยการ เพื่อทราบนความคืบหน้าในการทำงาน โดยได้เชิญนสพ.ม.ล.พิพัฒนฉัตร ดิศกุล หัวหน้าโรงช้างต้น สำนักพระราชวัง ในฐานะนายสัตวแพทย์ประจำสำนักพระราชวัง รวมทั้งนายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน นายสัตวแพทย์ประจำกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธ์พืช พร้อมเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน และเจ้าหน้าที่ทหารทัพพระยาเสือ เพื่อรับทราบข้อมู หลังจากการจัดชุดลาดตระเวน 7 ชุด ออกตามหาช้างลักษณะพิเศษไป

หลังการรับฟังรายงานความคืบหน้าในการจัดการลาดตระเวนในพื้นที่ พร้อมทั้งปัญหาอุปสรรคจากชุดลาดตระเวนของทหารชุดฉก.ทัพพระยาเสือและความคืบหน้าในการทำงานในส่วนของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธ์พืช โดย นายสรัชชา สุริยกุล ณ อยุธยา ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 3 สาขาเพชรบุรี และนสพ.ภัทรพล มณีอ่อนแล้ว

ม.ล.พิพัฒนฉัตร ดิศกุล หัวหน้าโรงช้างต้น สำนักพระราชวัง กล่าวในที่ประชุมว่า การตรวจดูคชลักษณ์ช้างสำคัญที่ผ่านมา ยังไม่เคยมีการลงไปตรวจช้างป่าในพื้นที่ป่า ปกติแล้วเป็นช้างที่มีการครอบครองแล้วทั้งสิ้น เพราะที่ผ่านมาราษฏรที่ครอบครองช้างอยู่จะเห็นลักษณะพิเศษที่ผิดปกติไปจากช้างทั่วๆไป ไม่ว่าจะเป็นลักษณะนิสัย สี และลักษณะต่างๆ หรือเข้าลักษณะเป็นช้างสำคัญ จากนั้นก็จะแจ้งผ่านไปยังผู้ว่าราชการจังหวัด และผ่านไปยังกระทรวงมหาดไทย จากนั้นจึงประสานงานมายังสำนักพระราชวังเพื่อส่งเจ้าหน้าที่ลงไปตรวจดูในเบื้องต้น ว่าจะเข้าข่ายตามพรบ.2464 หรือไม่ 7 ประการ ถ้าใช่ก็จะรายงานกลับไปยังผู้ใหญ่ในสำนักพระราชวัง ว่าเห็นสมควรส่งผู้ชำนาญคชลักษณ์ลงไปตรวจดู จากนั้นผู้ตรวจคชลักษณ์ก็จะลงไปตรวจดู ถ้าใช่ ก็จะแจ้งกลับมายังสำนักพระราชวัง

สำนักพระราชวังก็จะแจ้งกลับไปยังกระทรวงมหาดไทย และมีการกราบบังคมทูลให้ทรงทราบ สำหรับการตรวจคชลักษณ์โดยละเอียดอาจจะใช้เวลา 3 เดือน 6 เดือน ก็มี ถึง 2 ปีก็มี เมื่อใช่แล้วก็จะอยู่ที่หน้าที่ของกระทรวงมหาดไทยว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อไป เช่นอาจจะเสนอนายกรัฐมนตรีว่าจะทูลเกล้าถวายช้างเชือกนี้และจะจัดพระราชพิธีสมโภชน์ขึ้นระวางช้างเผือกให้ และนำเรื่องขึ้นกราบบังคมทูลพระเจ้าอยู่หัวเพื่อทรงมีพระราชวินิจฉัย ปกติแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ.2521 เป็นต้นมาถ้ามีเชือกใหม่ขึ้นแล้วแล้วผู้ ชำนาญคชลักษณ์ลงไปตรวจแล้วว่าใช่ จะทรงรับไว้ แต่ไม่ให้ขึ้นระวาง ช่วงนี้ไม่เหมาะสม เพราะว่าการขึ้นระวางแต่ละครั้งมีค่าใช้จ่ายสูงมาก ในปีพ.ศ.2521 มีค่าใช้จ่ายประมาณ 30 ล้าน

ในส่วนของช้างสำคัญตามกฎหมาย พ.ศ.2464 ตาขาว เพดานขาวและลิ้นขาว ฯลฯ คำว่าสีขาว สีเป็นเพียงองค์ประกอบหนึ่งของมงคลลักษณะ คำว่าขาวตามภาษาราชการ 2464 เท่าที่ได้ศึกษาคำว่าขาว หมายถึง 7 สี สี เขียว เหลือง แดง ม่วง เมฆ ขาว ดำ การดูสีแต่ละครั้งจะต้องทำการพอกสี พอกตัวช้างก่อน เพราะฉะนั้นช้างที่ทางสำนักพระราชวังจะดูได้นั้น หมายถึงว่าช้างที่มีเจ้าของอยู่ก่อนแล้ว จับได้ ควบคุมได้ นั่นคือ ผู้ชำนาญคชลักษณ์ถึงจะมาตรวจดูได้ ตรวจสิ่งแรกคือการตรวจสี เพราะฉะนั้นถ้าเป็นช้างป่าแบบนี้ คชลักษณ์ตรวจไม่ได้ ไม่สามารถเข้าไปจับช้างได้ ตรวจผิวหนัง หรืออะไรก็ไม่ได้

การพอกตัวด้วยมะขามเปียกทิ้งไว้คืนหนึ่ง การล้างน้ำก็ต้องใช้น้ำสบู่อ่อนสุด การใช้แปรงก็ใช้แปรงกาบมะพร้าวเท่านั้น การหมักเล็บโดยใช้มะนาว จริงๆแล้วในการตรวจคชลักษณ์ใช้เวลานานและค่อนข้างละเอียด ไม่ใช่เพียงแค่ดูลักษณะผิว หรือลักษณะทั่วไปของช้าง จะต้องตรวจดูลักษณะแม้กระทั่งมูลที่ออกมา กิริยามารยาท หลายอย่างกระทั่งการนอน การกรน ส่วนใหญ่แล้วนิสัยช้างสำคัญ การกินน้ำก็จะกินน้ำจากต้นน้ำไม่กินน้ำปลายน้ำ นั่นคือลักษณะนิสัยของช้างสำคัญ และสิ่งที่สำคัญที่สุดที่เคยบันทึกในปี2517 ที่เคยศึกษาประวัติช้างสำคัญมา ถ้าเป็นช้างสำคัญจริงๆแล้ว มีสัตว์สองชนิดที่เกิดคู่กัน จะต้องนำร่องมาก่อน คือมี กาเผือก กับลิงเผือก ถ้าเห็นสองอย่างนี่เมื่อไรก็จะเห็นช้างเผือกเกิดขึ้นมาให้เห็น

นายมณเฑียร ทองนิตย์ ผวจ.เพชรบุรี กล่าวว่า คณะทำงานจะเข้าไปดูแลความปลอดภัยของช้างที่มีลักษณะพิเศษที่ตรวจพบและศึกษาเก็บรายละเอียดอยู่ห่างๆ จะไม่เข้าไปทำอะไร เพื่อให้ช้างปลอดภัยและได้ข้อมูลครบถ้วนเสียก่อน ซึ่งยังคงต้องใช้ระยะเวลาอีกนาน ซึ่งคณะทำงานทุกฝ่ายได้ประสานงานร่วมกันเข้าไปปรับปรุงทั้งในเรื่องแหล่งน้ำ แหล่งอาหาร และความเป็นอยู่ในพื้นที่หากินที่เขาอาศัยอยู่ จนกว่าจะได้รายละเอียดที่สมบูรณ์ที่สุด