ทำบุญคูณสองกับ ‘ทูตอาหารทะเล' ส่งปลาจากชุมชนถึงผู้เสียสละ

วิกฤตการณ์โควิด-19 ที่เกิดขึ้นสร้างผลกระทบให้คนในสังคมไทยอย่างถ้วนหน้า ทั้งในเชิงสุขภาพและเศรษฐกิจ เมื่อผู้คนหลีกเลี่ยงการออกจากบ้านและลดการจับจ่ายใช้สอย ชาวประมงพื้นบ้าน เป็นอีกหนึ่งกลุ่มที่ได้รับผลกระทบด้านการประกอบอาชีพ แม้พวกเขาจะยังออกหาปลาได้ แต่ช่องทางการขายก็ลดลงอย่างเห็นได้ชัด

'ประมงพื้นบ้าน' คือการทำประมงตามชายฝั่งด้วยเรือเล็ก ขนาดไม่เกิน 10 ตันกรอส โดยจะอยู่กันเป็นชุมชนกระจายอยู่ในหลายจังหวัดชายฝั่งทะเล เมื่อเกิดโรคระบาดการรับซื้อสินค้าสัตว์น้ำในชุมชนก็ลดลงและหยุดชะงักจากมาตรการรักษาระยะห่างทางกายภาพ แพปลาต้องหยุดประกอบการ เนื่องจากการขนส่งและต้องเฝ้าระวังการทำงานในอาคาร ทำให้ชาวประมงพื้นบ้านไม่มีตลาดขาย แม้ว่าชาวประมงจะยังมีอาหารกินในครัวเรือน และบางส่วนสามารถขายสัตว์น้ำแบ่งปันในชุมชนได้ แต่รายได้ที่หายไปทำให้ไม่พอซื้อข้าวสารและสิ่งของจำเป็นอื่นๆ

• ‘ทูตอาหารทะเล’ ส่งต่อความช่วยเหลือ-กำลังใจจากท้องทะเล

วิโชคศักดิ์ รณรงค์ไพรี นายกสมาคมรักษ์ทะเลไทย เล่าว่า ช่วงนี้รายได้ของชาวประมงหายไปมาก ที่ผ่านมาทางสมาคมพยายามช่วยเหลือชาวประมงด้านผลผลิต ด้วยการสนับสนุนให้ชุมชนชาวประมงพื้นบ้านได้จัดการผลผลิตเองผ่านการขายทาง ‘ร้านคนจับปลา’ ที่ขายอาหารทะเลแช่แข็งโดยไม่ใช้สารเคมี ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมเพราะจับด้วยวิถีประมงพื้นบ้าน และรับซื้ออาหารทะเลด้วยราคาที่เป็นธรรม สูงกว่าพ่อค้าคนกลาง

“ผลผลิตของชาวประมงพื้นบ้านมีคุณภาพดี สด น่ารับประทาน ไม่มีการใช้สารปนเปื้อน ทำให้ผู้บริโภคได้อาหารสดจากชาวประมงส่งตรงถึงมือ เราเชื่อว่าทะเลไทยเหมือนบึงใหญ่ที่พร้อมดูแลคนไทยทั้งหมด ถ้าเรามีการดูแลที่ดี ทำการประมงอย่างยั่งยืนทั้งรายเล็กและรายใหญ่ เราจะมีทะเลไทยเป็นแหล่งอาหารที่ใหญ่ที่สุดที่สามารถดูแลพวกเราได้” วิโชคศักดิ์กล่าว

ปัญหาที่เกิดขึ้นจากโควิด-19 แม้จะทำให้การขนส่งของสดลำบากขึ้น แต่เป็นโอกาสที่ชาวประมงพื้นบ้านจะเพิ่มโอกาสในการขายทางออนไลน์ จากเดิมที่ทำอยู่แล้วจึงต้องขยายให้มากขึ้น ซึ่งทางสมาคมได้รวบรวมข้อมูลแหล่งชุมชนชาวประมงพื้นบ้านที่ผลิตและแปรรูปสัตว์น้ำมาบอกต่อทางช่องทางออนไลน์เพื่อให้ผู้ผลิตและผู้ซื้อติดต่อกันได้โดยตรง ส่วนชุมชนใดที่ยังไม่สามารถเข้าถึงช่องทางออนไลน์ได้ ทางเจ้าหน้าที่สมาคมก็จะเข้าไปช่วยเหลือและให้ข้อมูลในเบื้องต้น เพื่อให้แต่ละชุมชนสามารถจัดการประมงได้อย่างยั่งยืนในอนาคต

นอกจากนี้ ทางสมาคมได้ร่วมมือกับสมาคมสมาพันธ์ชาวประมงพื้นบ้านแห่งประเทศไทย ทำโครงการ 'ทูตอาหารทะเล : ส่งปลาจากทะเลถึงผู้เสียสละ' จัดขึ้นภายใต้ 'โครงการอาหารทะเลจากชาวประมงพื้นบ้านสู้โควิด-19' ที่พยายามทำเพื่อประคับประคองพี่น้องชาวประมง และแบ่งปันความช่วยเหลือไปถึงกลุ่มต่างๆ ในสังคม โดยทางโครงการจะเปิดรับบริจาคจากคนทั่วไป และรับซื้ออาหารจากชาวประมงพื้นบ้านเพื่อนำไปส่งให้กลุ่มเป้าหมายที่แบ่งเป็นสองส่วน ซึ่งจะทำให้ชาวประมงได้มีช่องทางการขายเพิ่มขึ้น

1. บุคลากรทางการแพทย์ โดยทางโครงการเชิญชวนคนทั่วไปบริจาคเงิน 150 บาท เพื่อหัวใจ 2 ดวง คือบุคลากรทางการแพทย์และชาวประมงพื้นบ้าน แล้วจัดส่งอาหารทะเลส่งถึงบ้านบุคลากรทางการแพทย์ที่ปฏิบัติหน้าที่แล้วต้องกักตัวเพื่อเป็นกำลังใจในการทำงาน

2. ความช่วยเหลือทางมนุษยธรรม โดยโครงการเปิดรับบริจาคและร่วมสมทบทุนซื้ออาหารทะเลแห้ง ส่งให้ผู้ต้องการความช่วยเหลือ กลุ่มผู้ขาดแคลนอาหาร เดือดร้อนเพราะขาดรายได้รายวัน เช่น คนจนเมือง คนไร้บ้าน ผู้พิการ

“โครงการนี้ถือเป็นการช่วยชาวประมงและช่วยสังคมไปด้วย แม้จะไม่เยอะมาก แต่ถือเป็นกำลังใจให้แก่กันในยามนี้ โดยในช่วงแรกทางสมาคมได้จัดสรรทุนให้ก่อนโดยไม่รอการบริจาค และต่อมาได้รับการสนับสนุนเพิ่มเติมจากสหภาพยุโรปและอ็อกแฟมด้วย เราจึงคิดว่าจะทำโครงการนี้อีกเพื่อช่วยผู้ด้อยโอกาส" วิโชคศักดิ์กล่าว

“ผมเชื่อว่าหากพ้นโควิดไปแล้วคิดว่าสิ่งที่เราทำกันอยู่จะยังไปต่อได้ เพราะเชื่อว่าอาหารทะเลเป็นที่นิยมจากทั้งสังคมไทยและสังคมโลก และผลผลิตสัตว์น้ำที่ดีเป็นความต้องการของผู้บริโภคอยู่แล้ว ถ้าทำได้ต่อเนื่อง เมื่อหมดโควิดแล้วชาวประมงพื้นบ้านอาจขายตรงสู่ผู้บริโภคได้” 

........................................................................................................................................

(สนใจร่วมเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม 'ทูตอาหารทะเล : ส่งปลาจากทะเลถึงผู้เสียสละ' ดูรายละเอียดได้ที่เพจเฟซบุ๊ก ‘สมาคมรักษ์ทะเลไทย’)