เทียบต้นทุน "B20–E20" ต่อกิโลเมตร เปิดทางเลือกประหยัดค่าน้ำมันช่วงราคาพลังงานผันผวน ช่วยลดพึ่งพาน้ำมันดิบนำเข้า หนุนรายได้เกษตรกรไทย
ผ่าโครงสร้างพลังงานชีวภาพ "B20 - E20" ยุทธศาสตร์ชาติทางเลือกในยุคพลังงานผันผวน พิสูจน์ตัวเลข "บาทต่อกิโลเมตร" คุ้มค่ากว่าน้ำมันปกติ ลดนำเข้าพลังงาน พยุงรายได้เกษตรกรไทยยั่งยืน
ท่ามกลางความผันผวนของราคาพลังงานในตลาดโลกที่เป็นปัจจัยเสี่ยงกระทบค่าครองชีพประชาชนและต้นทุนโลจิสติกส์ทั่วประเทศ การขับเคลื่อน "พลังงานชีวภาพ" (Biofuels) ผ่านน้ำมันดีเซล B20 และแก๊สโซฮอล์ E20 ไม่เพียงทำหน้าที่เป็นมาตรการบรรเทาภาระในระยะสั้น แต่คือยุทธศาสตร์สำคัญในการสร้างความมั่นคงทางพลังงานของชาติ (National Energy Security)
พร้อมกันนี้ยังรักษาเสถียรภาพด้านราคา การมีโครงข่ายสถานีบริการและโรงกลั่นเชื้อเพลิงชีวภาพที่แข็งแกร่งภายในประเทศ มีส่วนช่วยลดต้นทุนค่าขนส่ง ควบคุมราคาสินค้าอุปโภคบริโภค พร้อมทั้งกระจายรายได้กลับสู่ภาคเกษตรกรรมดูแลคุณภาพชีวิตและอากาศของคนไทยอย่างยั่งยืน
จากการวิเคราะห์เจาะลึกโครงสร้างราคา คุณภาพเทคโนโลยีเครื่องยนต์ มาตรฐาน Euro 5 และผลกระทบเชิงเศรษฐศาสตร์มหภาค ชี้ชัดว่า การส่งเสริมการใช้งานน้ำมัน B20 และ E20 คือกลไกสำคัญในการเปลี่ยน "รายจ่ายค่าน้ำมันนำเข้า" ให้กลับกลายเป็น "รายได้หมุนเวียนในประเทศ"
โดยมีหัวใจสำคัญอยู่ที่ 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1. การประหยัดค่าใช้จ่ายที่คุ้มค่ากว่าอย่างเป็นรูปธรรมเมื่อคำนวณราคาต่อระยะทาง 2. การลดการพึ่งพาน้ำมันดิบนำเข้า และ 3. การสนับสนุนราคาผลผลิตสร้างรายได้ตรงสู่เกษตรกรไทย
จากพืชพลังงานไทยสู่ถังน้ำมัน สร้างเงินหมุนเวียนในประเทศ
พลังงานชีวภาพทั้ง 2 ชนิดผลิตขึ้นจากการนำผลผลิตทางการเกษตรภายในประเทศมาแปรรูปและผสมเข้ากับน้ำมันเชื้อเพลิงพื้นฐานในสัดส่วน 20% เพื่อทดแทนการใช้น้ำมันปิโตรเลียม
* น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว B20 ออกแบบมาสำหรับเครื่องยนต์ดีเซล โดยเกิดจากการผสมไบโอดีเซล (B100) ในสัดส่วน 20% ซึ่งแปรรูปมาจากน้ำมันปาล์มดิบ (Crude Palm Oil) ของเกษตรกรชาวสวนปาล์มไทย ผสมเข้ากับน้ำมันดีเซลในสัดส่วน 80%
*น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 ออกแบบมาสำหรับเครื่องยนต์เบนซิน โดยเกิดจากการผสมเอทานอลบริสุทธิ์ (99.5%) ในสัดส่วน 20% ที่ผลิตจากอ้อย (กากน้ำตาล) และมันสำปะหลังของเกษตรกรไทย ผสมเข้ากับน้ำมันเบนซินในสัดส่วน 80%
ยุทธศาสตร์ลดการนำเข้า & หนุนราคาพืชผลเกษตร
เนื่องจากประเทศไทยต้องนำเข้าพลังงานในสัดส่วนที่สูง การแทนที่เนื้อน้ำมันปิโตรเลียมด้วยไบโอดีเซลและเอทานอลในสัดส่วน 10-20% ในทุกๆ ลิตร จะช่วยลดปริมาณการนำเข้าน้ำมันดิบและน้ำมันสำเร็จรูปจากต่างประเทศ ลดการขาดดุลการค้า และป้องกันการไหลออกของเงินตราต่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในมิติของภาคเกษตรกรรมน้ำมัน B20 ใช้ไบโอดีเซล (B100) จากปาล์มน้ำมันมากกว่าดีเซล B7 เกือบ 3 เท่าต่อลิตร ขณะที่น้ำมัน E20 ใช้เอทานอลจากอ้อยและมันสำปะหลังมากกว่าแก๊สโซฮอล์ E10 (91/95) ถึง 2 เท่าต่อลิตร เมื่อความต้องการใช้งาน B20 และ E20 ขยายตัว จะดึงดูดผลผลิตปาล์มน้ำมัน อ้อย และมันสำปะหลังเข้าสู่อุตสาหกรรมพลังงานโดยตรง รักษาเสถียรภาพราคาพืชผลไม่ให้ตกต่ำ และสร้างรายได้ที่มั่นคงแก่ครัวเรือนเกษตรกรทั่วประเทศ
"B20-E20" ถูกและคุ้มกว่าน้ำมันปกติ
นอกจากนี้ ภาครัฐได้บูรณาการกลไกภาษีสรรพสามิตและคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) เพื่อสร้างส่วนต่างราคาจูงใจและลดภาระค่าครองชีพแก่ประชาชน ประกอบด้วย
1. มาตรการภาษีสรรพสามิต คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติปรับลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน B20 ลง 5.50 บาทต่อลิตร (เหลือ 0.431 บาทต่อลิตร) และปรับลดภาษี E20 ลง 5.60 บาทต่อลิตร (เหลือ 0.358 บาทต่อลิตร) เป็นระยะเวลา 3 เดือน โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 28 ตุลาคม 2569 ถึง 27 มกราคม 2570
2. อัตราเงินชดเชยจากสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง โดยคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) ได้ปรับอัตราเงินชดเชยประเภทน้ำมันดีเซล B20 เป็น 3.91 บาทต่อลิตร ส่งผลให้ราคาขายปลีกอยู่ที่ 33.50 บาทต่อลิตร และปรับเพิ่มเงินชดเชยน้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 เป็น 2.73 บาทต่อลิตร ส่งผลให้ราคาขายปลีกอยู่ที่ 31.80 บาทต่อลิตร (ข้อมูล ณ วันที่ 6 พฤศจิกายน 2569)
เจาะลึกตัวเลขส่วนต่างราคาและอัตราประหยัด
เมื่อเปรียบเทียบราคาขายปลีก ณ วันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 พบว่า ราคาน้ำมัน E20 และ B20 มีส่วนต่างราคาถูกกว่าน้ำมันเกรดพื้นฐานอย่างชัดเจน โดยน้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 มีราคาถูกกว่าแก๊สโซฮอล์ 95 ประมาณ 8-9 บาทต่อลิตร ด้านน้ำมันดีเซล B20 มีราคาถูกกว่าดีเซล B7 ถึง 8.29 บาทต่อลิตร
ในเชิงสมรรถนะการใช้พลังงาน แม้ว่าน้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 จะให้ค่าพลังงานลดลงประมาณ 4–5% แต่ราคาต่อลิตรถูกกว่าน้ำมันเบนซินพื้นฐานถึงประมาณ 20% เมื่อคำนวณเป็นค่าใช้จ่ายต่อระยะทาง (บาทต่อกิโลเมตร) ผู้ขับขี่จะประหยัดเงินได้มากกว่าการใช้น้ำมันปกติถึง 15-17%
ขณะที่น้ำมันดีเซล B20 มีค่าพลังงานต่ำกว่าดีเซล B7 เพียง 1-2% แต่เนื่องจากราคาต่อลิตรถูกกว่าประมาณ 19% เมื่อคิดเป็นค่าใช้จ่ายต่อระยะทางจึงประหยัดกว่าดีเซล B7 ถึง 18-19%
หลักคิดทางวิศวกรรมจึงระบุว่า ความคุ้มค่าจากการใช้น้ำมัน B20 และ E20 ควรพิจารณาที่ "ค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตร" มากกว่าการดูเฉพาะระยะทางต่อลิตร (กิโลเมตรต่อลิตร) เพราะแม้ระยะทางต่อลิตรอาจลดลงเล็กน้อย แต่ด้วยส่วนต่างราคาขายปลีกที่ถูกกว่าอย่างมาก ค่าใช้จ่ายในการเดินทางโดยรวมจึงต่ำกว่าน้ำมันปกติอย่างเห็นได้ชัด
Euro 5 มาตรฐานทางวิศวกรรมเครื่องยนต์
อย่างไรก็ตาม เพื่อสร้างความมั่นใจแก่ผู้บริโภค น้ำมัน B20 และ E20 ทุกหยดต้องผ่านการควบคุมคุณภาพอย่างเข้มงวดตามประกาศของกรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน กล่าวคือ
* มาตรฐานคุณภาพและ Euro 5 ทั้ง B20 และ E20 ผ่านการควบคุมปริมาณกำมะถันเข้มงวดไม่ให้เกิน 10 PPM ตามมาตรฐาน Euro 5 รวมถึงผ่านการทดสอบค่าซีเทน ค่าออกเทน และเสถียรภาพการเกิดออกซิเดชันตามมาตรฐานที่กำหนด เช่นเดียวกับน้ำมันชนิดอื่น
* สมรรถนะการเผาไหม้ ไบโอดีเซลและเอทานอลมีโมเลกุลของออกซิเจนเป็นองค์ประกอบตามธรรมชาติ จึงช่วยให้เครื่องยนต์เผาไหม้ได้สมบูรณ์ขึ้น โดยไบโอดีเซลใน B20 ช่วยเพิ่มการหล่อลื่นในระบบหัวฉีดและปั๊มน้ำมันเชื้อเพลิง ขณะที่ E20 มีค่าออกเทน 95 มาตรฐานเดียวกับแก๊สโซฮอล์ 95 ขับได้เต็มสมรรถนะ ไม่ต้องกังวลเรื่องกำลังหรืออัตราเร่ง(เหยียบพุ่ง ไม่แผ่ว)
* การรับรองและการเคลมประกัน สมาคมอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย (TAIA) และกรมธุรกิจพลังงาน ยืนยันว่ายานยนต์ที่ผู้ผลิตรับรองสามารถเติมใช้งานได้ทันทีโดยไม่กระทบสมรรถนะเครื่องยนต์ และยังคงได้รับการรับประกันตัวรถ (Warranty) ตามเงื่อนไขของผู้ผลิต
ฐานข้อมูลยานยนต์ที่ได้รับการรับรองใช้งาน
ปัจจุบันมีผู้ผลิตรถยนต์จำนวนมากให้การรับรองการใช้น้ำมัน B20 และ E20 อย่างเป็นทางการ โดยน้ำมันดีเซล B20 มีรถยนต์ได้รับการรับรองรวม 15 แบรนด์ 1,143 รุ่น ครอบคลุมรถกระบะแบรนด์ชั้นนำ อาทิ Toyota, Isuzu, Ford, Mitsubishi, Nissan, Mazda และรถบรรทุกขนาดใหญ่ อาทิ Hino, UD Trucks, Volvo Trucks, Scania และ MAN เป็นต้น
ขณะที่น้ำมันแก๊สโซฮอล์ E20 มีรถยนต์ได้รับการรับรองรวม 120 แบรนด์ 464 รุ่น อาทิ Toyota/Lexus, Honda, Mazda, Mitsubishi, Nissan, Suzuki, Ford, BMW/MINI, Mercedes-Benz, Volvo, BYD, GWM, Changan, Geely และมีรถจักรยานยนต์ได้รับการรับรอง 5 แบรนด์ 206 รุ่น อาทิ Honda, Yamaha, Kawasaki, Suzuki และ Royal Enfield เป็นต้น
ความพร้อมการให้บริการ
สถานีบริการชั้นนำมีจุดจำหน่ายแก๊สโซฮอล์ E20 และดีเซล B20 รองรับความต้องการใช้งานแก่ประชาชนทั่วประเทศ สามารถตรวจสอบข้อมูลได้จากประกาศของกรมธุรกิจพลังงาน
ด้าน PTT Station จำหน่าย B20 515 สถานี และ E20 2,369 สถานี ทั่วประเทศ และยังคงเร่งขยายเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถเข้าถึงได้ง่าย วางแผนเส้นทางได้มั่นใจ ไม่ต้องกังวลเรื่องระยะทางหรือจุดเติม โดยสามารถตรวจสอบสถานีบริการที่จำหน่ายน้ำมัน B20 และ E20 ได้ที่ เว็บไซต์
ไขข้อเท็จจริงและข้อสงสัยทางวิศวกรรมการใช้งาน
อย่างไรก็ตาม จากประเด็นข้อสงสัยด้านผลกระทบที่มีต่อเครื่องยนต์ อาทิ หัวฉีดอุดตัน หรือท่อน้ำมันเปื่อยนั้น ข้อเท็จจริงคือ หากรถยนต์รุ่นนั้นได้รับการรับรองให้ใช้ E20 หรือ B20 จะสามารถใช้งานได้โดยไม่เกิดปัญหา เนื่องจากชิ้นส่วนอุปกรณ์ที่สัมผัสน้ำมัน เช่น ท่อยาง ท่อพลาสติก ปะเก็น ชิ้นส่วนโลหะ รวมถึงโปรแกรมกล่อง ECU และระบบหัวฉีดคอมมอนเรล ได้ถูกออกแบบและทดสอบรองรับสัดส่วนส่วนผสม 20% ไว้แล้ว
ในขณะที่ ประเด็นการบูด หรือ การเสื่อมสภาพของน้ำมัน การแยกชั้นเมื่อจอดรถทิ้งไว้นาน โดยทั่วไป จะเกิดขึ้นต่อเมื่อมีน้ำจากภายนอกรั่วซึมเข้าไปปนเปื้อนในระบบ เช่น โอริงฝาปั๊มติ๊กเสื่อมสภาพ ท่อน้ำมันรั่ว หรือฝาถังปิดไม่แน่น หากระบบเชื้อเพลิงปกติ น้ำจะไม่สามารถเข้าได้แม้จอดไว้นาน ส่วนการเสื่อมสภาพตามธรรมชาติเกิดจากปัจจัยความร้อน แสงแดด และความชื้น ซึ่งเกิดขึ้นกับน้ำมันปิโตรเลียมทุกชนิดไม่เฉพาะ E20 หรือ B20 ข้อแนะนำคือควรจอดรถในร่ม และนำรถออกขับขี่หรือสตาร์ทเครื่องยนต์เป็นครั้งคราวเพื่อหมุนเวียนน้ำมันในถัง
ส่วนประเด็นน้ำมัน B20 เป็นไขในสภาพอากาศหนาวหรือบนดอยสูง โดยกรมธุรกิจพลังงาน ได้กำหนดมาตรฐานค่าการไหลเท (Pour point) ของ B20 ไว้ไม่สูงกว่า 10 องศาเซลเซียส ซึ่งน้ำมันที่จำหน่ายจริงมักมีค่าต่ำกว่านี้ สภาพอากาศที่เย็นเฉพาะช่วงกลางคืนไม่สามารถทำให้น้ำมันทั้งถังแข็งตัวได้ หากต้องจอดในจุดอุณหภูมิต่ำ แนะนำให้สตาร์ทรถทิ้งไว้ระยะหนึ่งก่อนใช้งานเพื่อให้ความร้อนจากน้ำมันปั๊มกลับช่วยละลายไขที่อาจเกิดขึ้น
สำหรับประเด็นการสลับเติมและการผสมน้ำมันในถัง ผู้ใช้รถสามารถสลับเติม E20 กับแก๊สโซฮอล์ 95 หรือ 91 ผสมกันในถังเดียวกันได้ทุกสัดส่วน เช่น E20 ครึ่งถัง ผสมแก๊สโซฮอล์ 95 อีกครึ่งถัง จะกลายเป็น E15 หากรถรองรับ E20 และรองรับค่าออกเทนขั้นต่ำของเครื่องยนต์ และหากรถรองรับ E10 แล้วเผลอเติม E20 เพียงครั้งเดียว ควรติดต่อศูนย์บริการของรถเพื่อขอคำแนะนำ ซึ่งโดยทั่วไปมักไม่ส่งผลให้เครื่องยนต์เสียหายทันที และสามารถกลับมาเติม E10 ตามปกติในครั้งถัดไป
อย่างไรก็ตาม หากเติมผิดประเภท เช่น นำน้ำมันดีเซล B20 ไปเติมในรถเครื่องยนต์เบนซิน ห้ามสตาร์ทเครื่องยนต์เด็ดขาด ให้ดำเนินการถ่ายน้ำมันออกจากถังและล้างถังก่อนใช้งาน
ข้อแนะนำการดูแลรักษาและรถกระบะรุ่นเก่า (10-15 ปี) สำหรับรถกระบะดีเซลรุ่นเก่า เช่น Vigo, D-Max รุ่นแรก สามารถตรวจสอบรายชื่อรุ่นที่รองรับได้จากกรมธุรกิจพลังงาน โดยรถบางรุ่นอาจต้องเปลี่ยนอุปกรณ์บางชิ้น เช่น ท่อน้ำมันเชื้อเพลิง หรือเปลี่ยนไส้กรองน้ำมันเชื้อเพลิงก่อนเริ่มต้นใช้งาน B20 การใช้งาน B20 สามารถใช้น้ำมันเครื่องเกรดปกติได้ แต่อาจมีคำแนะนำจากผู้ผลิตให้ปรับระยะเวลาเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่องให้เร็วขึ้น เช่น จาก 20,000 กิโลเมตร เป็น 10,000 กิโลเมตร (ตามคู่มือประจำรถ)
หนุนเป้าหมาย Net Zero ประเทศ
ในมิติด้านสิ่งแวดล้อม การเปลี่ยนมาใช้น้ำมัน B20 และ E20 สอดรับกับเป้าหมายการลดมลพิษระดับประเทศ แบ่งเป็น
1. ลดฝุ่น PM 2.5 และควันดำ ประสิทธิภาพการเผาไหม้ที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้นของเชื้อเพลิงชีวภาพ ควบคู่กับมาตรฐาน Euro 5 ทำให้น้ำมัน B20 ช่วยลดการปล่อยควันดำและละอองฝุ่นขนาดเล็ก PM 2.5 จากภาคการขนส่งได้อย่างมีนัยสำคัญ
2. ลดก๊าซเรือนกระจก การใช้น้ำมัน E20 ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้กว่า 20% เมื่อเทียบกับน้ำมันเบนซินพื้นฐาน ขณะที่ส่วนผสมไบโอดีเซลสามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติ ขับเคลื่อนประเทศมุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero
การเลือกเติมน้ำมัน E20 และ B20 ไม่ใช่เพียงทางเลือกในการประหยัดค่าน้ำมันรายวัน แต่คือกลไกขับเคลื่อนยุทธศาสตร์เศรษฐกิจที่สร้างประโยชน์ 3 ต่อ (Win-Win-Win Strategy) แบ่งเป็น
1. ผู้ใช้รถประหยัดเงิน ได้รับความคุ้มค่าสูงสุดเมื่อคำนวณต้นทุนเป็น "บาทต่อกิโลเมตร" ช่วยลดภาระค่าครองชีพและต้นทุนภาคขนส่งอย่างเป็นรูปธรรม
2. ประเทศชาติมั่นคง ลดปริมาณการนำเข้าน้ำมันดิบ ลดการขาดดุลการค้า ป้องกันเงินตราไหลออก และเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงาน
3. เกษตรกรไทยยั่งยืน ช่วยเพิ่มอุปสงค์ผลผลิตปาล์มน้ำมัน อ้อย และมันสำปะหลัง รักษาเสถียรภาพราคาพืชผล และสร้างรายได้หมุนเวียนให้แก่ครัวเรือนเกษตรกรทั่วประเทศ
ผู้ขับขี่สามารถตรวจสอบสัญลักษณ์ที่ฝาถังน้ำมัน คู่มือประจำรถ หรือสแกนตรวจสอบรายชื่อรุ่นรถที่รองรับอย่างเป็นทางการผ่านเว็บไซต์กรมธุรกิจพลังงาน และสถานีบริการน้ำมันชั้นนำทั่วประเทศ เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนพลังงานสะอาดและประหยัดค่าใช้จ่ายอย่างคุ้มค่า





