การสืบสวนพบว่า “บิล เกตส์” ถือหุ้น 38% ใน Republic Services ยักษ์ใหญ่ด้านหลุมฝังกลบขยะของสหรัฐ สร้างผลกำไรและเงินปันผลมหาศาล ทั้งที่ปล่อย “ก๊าซมีเทน” เกินมาตรฐาน และคัดค้านกฎหมายสิ่งแวดล้อม สวนทางภาพลักษณ์รักษ์โลก
KEY POINTS
- บิล เกตส์ ซึ่งมีภาพลักษณ์สนับสนุนการแก้ไขปัญหาสภาพภูมิอากาศ กลับเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่สุดใน Republic Services บริษัทจัดการบ่อขยะที่ทำกำไรให้เขานับพันล้านดอลลาร์
- ธุรกิจบ่อขยะของบริษัทเป็นแหล่งปล่อยก๊าซมีเทน ซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกที่รุนแรงกว่าคาร์บอนไดออกไซด์และเป็นสาเหตุสำคัญของภาวะโลกร้อน
- ผลการสืบสวนพบว่าบ่อขยะของ Republic Services มีการรั่วไหลของก๊าซมีเทนเกินกฎหมายกำหนด และบริษัทรายงานปริมาณการปล่อยก๊าซต่ำกว่าความเป็นจริงอย่างมาก
- บริษัทยังล็อบบี้เพื่อคัดค้านกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดขึ้น เช่น การใช้เทคโนโลยีขั้นสูงในการตรวจจับก๊าซ และนโยบายการแยกขยะอินทรีย์
เดือนพฤศจิกายน 2015 “บิล เกตส์” มหาเศรษฐีผู้ก่อตั้ง Microsoft ปรากฏตัวบนเวทีการประชุมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่กรุงปารีส ร่วมกับอดีตประธานาธิบดี บารัก โอบามา เพื่อประกาศข้อตกลงการเพิ่มงบประมาณวิจัยเทคโนโลยีพลังงานสะอาด โดยเกตส์ให้คำมั่นว่าจะลงทุนเงินส่วนตัวอย่างน้อย 2,000 ล้านดอลลาร์ในสตาร์ทอัพพลังงานสะอาด เพื่อช่วยกอบกู้วิกฤติสภาพภูมิอากาศโลก
อย่างไรก็ตาม ในขณะที่เกตส์ได้รับการยกย่องในฐานะผู้นำการต่อสู้กับภาวะโลกร้อน เขากลับซุ่มลงทุนในอุตสาหกรรมเก่าแก่ที่สร้างมลพิษมหาศาล ด้วยการเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ถึง 38% มูลค่า 29,000 ล้านดอลลาร์ ใน Republic Services บริษัทผู้บริหารจัดการหลุมฝังกลบขยะอันดับสองของสหรัฐ
บ่อขยะตัวการทำโลกร้อน
“หลุมฝังกลบขยะ” เป็นแหล่งกำเนิด “ก๊าซมีเทน” ที่สำคัญ ซึ่งมีศักยภาพในการกักเก็บความร้อนรุนแรงกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 80 เท่าในระยะสั้น และเป็นสาเหตุของภาวะโลกร้อนในปัจจุบันถึงหนึ่งในสาม โดยรายงานของ Republic Services ระบุว่า บริษัทปล่อยมลพิษเทียบเท่ากับการวิ่งของรถยนต์ที่ใช้เชื้อเพลิงเบนซินมากถึง 3 ล้านคันต่อปี
บิล เกตส์เริ่มลงทุนในธุรกิจขยะ ตั้งแต่ปี 1999 โดยไมเคิล ลาร์สัน ผู้จัดการกองทุนส่วนตัว ได้รับคำสั่งให้ขายหุ้น Microsoft เพื่อนำเงินไปลงทุนในสินทรัพย์ที่ปลอดภัย หลังได้รับการชักชวนจาก เวย์น ฮุยเซนกา อดีตประธานบริษัท Republic Services นับตั้งแต่นั้นมา ราคาหุ้นของบริษัทได้พุ่งสูงขึ้นถึง 30 เท่า และสร้างเงินปันผลส่วนตัวให้เกตส์ไปแล้วมากกว่า 2,600 ล้านดอลลาร์
แม้การลงทุนนี้จะสร้างกำไรมหาศาล แต่ประชาชนที่อาศัยอยู่ใกล้หลุมฝังกลบขยะกลับต้องเผชิญกับกลิ่นเหม็นรุนแรง เช่น กลิ่นกะหล่ำปลีเน่า ไข่เน่า และกลิ่นเหม็นเหมือนผ้าอ้อมไหม้ ทำให้ชาวบ้านมีอาการระคายเคืองคอ แสบตา ปวดศีรษะ และคลื่นไส้ ซึ่งล้วนเป็นสัญญาณเตือนของการรั่วไหลของก๊าซมีเทนจากใต้ดิน
การสืบสวนของ ProPublica องค์กรสื่อสารมวลชนอิสระในรูปแบบไม่แสวงหาผลกำไร โดยอ้างอิงรายงานของ สำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐ (EPA) พบว่า ตั้งแต่ปี 2020 เจ้าหน้าที่ได้ตรวจพบจุดที่มีการปล่อยก๊าซมีเทนเกินขีดจำกัดของกฎหมายมากกว่า 1,400 จุด ในหลุมฝังกลบขยะ 39 แห่งของ Republic Services โดยบางแห่งมีความเข้มข้นสูงกว่ามาตรฐานถึง 100-300 เท่า จนเสี่ยงต่อการเกิดการระเบิด
แม้กระทั่งที่หลุมฝังกลบขยะ แมคคาร์ที โรด ในเมืองฮูสตัน ซึ่งถูกนำเสนอเป็นโครงการต้นแบบในการนำก๊าซมีเทนมาแปรรูปเป็นพลังงานหมุนเวียน เจ้าหน้าที่ EPA ก็พบว่ามีก๊าซมีเทนรั่วซึมมาหลายปี อีกทั้งยังมีการดูแลรักษาสภาพบ่อขยะและระบบจัดเก็บก๊าซที่ย่ำแย่และปล่อยปละละเลย
ร็อบ ลิตต์ โฆษกของ Republic Services ได้ออกมาแถลงว่า “เราว่าจ้างผู้จัดการและวิศวกรด้านสิ่งแวดล้อมหลายร้อยคน หากพบปัญหา เราจะรีบแก้ไขทันที” พร้อมกล่าวเสริมว่า “การปกป้องสิ่งแวดล้อมเป็นส่วนหนึ่งของธุรกิจของ Republic Services”
กล่าวอ้างเกินจริง
ขณะเดียวกัน การสืบสวนยังพบว่า ปริมาณมลพิษที่บริษัทกล่าวอ้างว่าลดได้ ไม่สอดคล้องกับการวัดค่าจริง โดย Republic Services อ้างว่าลดการปล่อยก๊าซได้ 20% ตั้งแต่ปี 2017 แต่ผลศึกษาร่วมจากดาวเทียมของ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด, นาซา และ Carbon Mapper ชี้ว่าปริมาณการปล่อยก๊าซมีเทนที่แท้จริงกลับเพิ่มขึ้น
เป็นไปในทิศทางเดียวกันกับงานวิจัยของฮันนาห์ เนสเซอร์ จากมหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ ตรวจพบว่า หลุมฝังกลบขยะ แนชชันแนล เซิร์ฟ-ออล ในรัฐอินเดียนาของบริษัท ปล่อยก๊าซมีเทนสูงกว่าตัวเลขที่รายงานต่อ EPA ถึง 13 เท่า ซึ่งพฤติกรรมนี้เกิดขึ้นในบ่อขยะส่วนใหญ่ของบริษัทที่ทำการสำรวจ
แคทเธอรีน เบลาเวลต์ จากองค์กร Full Circle Future กล่าวว่า “ดาวเทียม งานวิจัย และผู้ตรวจการ EPA ต่างพบว่า Republic Services ปล่อยก๊าซมีเทนจำนวนมาก โดยไม่ได้รับการควบคุมและถูกรายงานต่ำกว่าความเป็นจริง นี่คือสัญญาณเตือนไฟไหม้กำลังดัง แต่แทนที่อุตสาหกรรมขยะจะหยิบถังดับเพลิง พวกเขากลับไปโทษตัวตรวจจับควัน”
อันที่จริง Republic Services ได้กำหนดเป้าหมายสิ่งแวดล้อม โดยสโลแกน “ความยั่งยืนที่ลงมือทำ” แต่บริษัทกลับไม่เข้าร่วมโครงการเป้าหมายตามหลักวิทยาศาสตร์ (SBTi) องค์กรขับเคลื่อนการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศในภาคธุรกิจและสถาบันการเงิน เนื่องจากต้องใช้เงินลงทุนเพิ่มกว่า 1,000 ล้านดอลลาร์ แต่เลือกที่จะเก็บเงินไว้จ่ายปันผลและซื้อหุ้นคืน เพื่อสร้างกำไรแก่ผู้ถือหุ้นแทน
แอน ลิปตัน นักวิชาการด้านกฎหมายจาก มหาวิทยาลัยโคโลราโด โบลเดอร์ ชี้ว่า บิล เกตส์ มีอำนาจเบ็ดเสร็จในการควบคุมทิศทางของบริษัทผ่านสัดส่วนการถือหุ้น โดยกล่าวว่า “มีความเป็นไปได้สูงมากที่ บิล เกตส์ มีอำนาจที่จะโน้มน้าวให้บริษัทเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น แม้ว่านั่นจะทำให้บริษัทต้องเสียผลกำไรก็ตาม ส่วนเขาควรจะทำตามสิ่งที่พูดหรือไม่นั้น ผู้อ่านจะเป็นผู้พิจารณาทางศีลธรรมเอง”
ยิ่งไปกว่านั้น Republic Services ยังได้ร่วมมือกับสมาคมการค้าอุตสาหกรรมขยะ เพื่อล็อบบี้และคัดค้านข้อเสนอของ EPA ที่จะบังคับใช้เทคโนโลยีดาวเทียมและโดรนในการตรวจจับก๊าซมีเทน โดยอ้างว่าเทคโนโลยีเหล่านี้ยังไม่พร้อม ไม่คุ้มค่าใช้จ่าย และขาดความน่าเชื่อถือ
นอกจากนี้ บริษัทยังคัดค้านนโยบายระดับชาติในการแยกขยะอินทรีย์ออกจากหลุมฝังกลบขยะ ทั้งที่ขยะอาหารเป็นต้นเหตุหลักของการเกิดก๊าซมีเทนใต้ดิน ซึ่งต่างจากประเทศเยอรมนีที่สั่งห้ามทิ้งขยะย่อยสลายได้ลงหลุมฝังกลบมาตั้งแต่ปี 1993 จนลดก๊าซมีเทนได้ถึง 90% หรือรัฐแคลิฟอร์เนียที่บังคับหมักทำปุ๋ยจนเกิดผลดีต่อเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม
ที่มา: CNN, Propublica, The Cool Down





