ข้อมูลโดย นายแพทย์รังสรรค์ ปุษปาคม รพ.ธนบุรี 2 โรคหอบหืด มักพบในผู้สูงอายุ
คนทั่วไปมักไม่ทราบสาเหตุเกี่ยวกับโรคหอบหืดคือ โรคที่มีการอักเสบเรื้อรังของหลอดลม ทำให้หลอดลมมี ความไวต่อการถูกกระตุ้นด้วยสารก่อภูมิแพ้หรือตัวกระตุ้น เมื่อถูกกระตุ้นหลอดลมจะมีการตีบแคบลง เนื่องจากมีการหดเกร็งของกล้ามเนื้อเรียบ มีการสร้างเสมหะ มากขึ้นร่วมกับการบวมและหลุดลอกของเยื่อบุหลอด ลมที่ตีบแคบอาจดีขึ้นได้เองหรือดีขึ้นด้วยยาขยาย หลอดลม โรคหืดเป็นโรคที่ไม่หายขาดแต่จะมีอาการดีขึ้น บางคนมีอาการนานๆ เป็นครั้ง เวลาเป็นหวัด ในขณะที่บางคนก็เป็นบ่อยหรือเป็นตลอดเวลา มีข้อมูลว่าผู้ป่วยโรคหืดจะมีการอักเสบของหลอดลม เกือบตลอดเวลาแม้จะไม่มีอาการ การอักเสบ นี้ถ้ามีความรุนแรงอาจนำไปสู่การทำลายหลอดลมอย่างถาวรได้
กลุ่มอาการสำหรับคนที่เป็นโรคหอบหืด คนไข้บางคนเป็นน้อย บางคนเป็นมาก อาจเสียชีวิตได้ ภาวะที่กระตุ้นให้โรคกำเริบก็ต่างกันในแต่ละคนไข้ ตัวอย่างของภาวะหรือสิ่งที่กระตุ้นให้โรคกำเริบ คือ การหายใจเอาสารที่แพ้เข้าไปในหลอดลม ภาวะติดเชื้อโพรงจมูกอักเสบ อาทิ กลิ่นน้ำหอม ยาฆ่าแมลง กลิ่นอับ ฯลฯ
โรคหอบหืดเป็นโรคของหลอดลมที่มีการอักเสบเรื้อรังมาสะสมที่เยื่อผนังหลอดลม ทำให้เยื่อบุผนังหลอดลมมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสารภูมิแพ้ และสิ่งแวดล้อมมากกว่าคนปกติ ผลจากการอักเสบจึงทำให้เยื่อบุผนังหลอดลมมีการหนาตัว กล้ามเนื้อหลอดลมมีการหดเกร็งตัว ทำให้ผู้ป่วยมีอาการไอ แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงหวีด และหอบเหนื่อย อาการหอบเหนื่อยจะเกิดขึ้นทันทีที่ได้รับสารภูมิแพ้ โรคนี้เรียกตามอาการของคนไข้ อาการหอบหืดเกิดจากการหดตัวหรือตีบตันของช่องทางเดินหายใจส่วนหลอดลม ทำให้อากาศเข้าสู่ปอดน้อยลง ปัจจัยที่ทำให้เกิดการตีบตันของหลอดลม คือ
- การหดตัวของกล้ามเนื้อรอบ ๆ หลอดลม
- การบวมอักเสบของเยื่อบุภายในหลอดลม
- เสมหะจำนวนมากที่คั่งค้างอยู่ภายในหลอดลม
อาการของโรคหอบหืด อาการของโรคหืดในแต่ละคนมีความแตกต่างกัน หรือแม้คนคนเดียวกันในเวลาที่แตกต่างกันก็อาจแสดงอาการ ไม่เหมือนเดิม อาการสำคัญของโรคหอบหืด ได้แก่
- ไอ
- แน่นหน้าอก
- หายใจมีเสียงหวีด
- หอบเหนื่อยหายใจลำบาก
อาการที่เป็นปัญหาในการวินิจฉัยโรคหืดคือ ผู้ป่วยบางรายอาจมาพบแพทย์ด้วยอาการไอเรื้อรังเพียง อย่างเดียว ตรวจร่างกาย มักจะปกติ และผู้ป่วยเองก็ไม่เชื่อว่าตนเองเป็นโรคหืด แต่ผู้ป่วยจะมีอาการดีขึ้นเมื่อได้รับยาสเตอรอยด์ชนิดสูดเมื่อร่างกายได้รับสารภูมิแพ้มากระตุ้น กล้ามเนื้อหลอดลมจะบีบตัว เยื่อบุหลอดลมจะมีการอักเสบเกิดการหน้าตัว ร่วมการหลั่งของเสมะเป็นปริมาณมากทำให้เกิดการอุดทางเดินหายใจ ผู้ป่วยจะหายใจลำบาก
ปัจจัยที่มีผลต่ออาการของโรคหอบหืด หรือจะ เรียกง่ายๆ ว่าตัวกระตุ้นหอบหืด ได้แก่ สารก่อภูมิแพ้ เช่น ไรฝุ่น ฝุ่นละออง เชื้อรา เกสรดอกไม้ แมลงสาบ ขนสัตว์สารที่ก่อให้ เกิดการระคายเคือง เช่น ควันบุหรี่ กลิ่น มลภาวะในอากาศ สารระเหยที่มีกลิ่นเช่น น้ำหอม และ ตัวทำละลายต่างๆ
การรักษาโรคหอบหืด หลีกเลี่ยงตัวกระตุ้นทั้งหลายดังกล่าวข้างต้นการใช้ยา ยาที่ใช้แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มคือยาขยายหลอดลม ใช้เพื่อขยายหลอดลม ลดอาการหอบเหนื่อย ได้แก่ ทั้งชนิดยาเม็ดรับประทานและยาเป็นต้น ยาต้านการอักเสบ ใช้ควบคุมโรคให้เข้า สู่ระยะสงบ ได้แก่ ยาพ่นที่มีส่วนประกอบของ สเตอรอยด์รักษาโรคอื่นๆ ที่พบร่วมด้วยเช่น โรคภูมิแพ้ และภาวะกรดย้อนจากกระเพาะ
ผลข้างเคียงในการใช้ยามักมีความเข้าใจผิดว่า ยาขยายหลอดลมคือ ยาหลักที่ใช้รักษาโรคหืด ความจริงแล้วไม่ถูกต้อง เนื่องจากโรคหืดเป็นโรคที่มีการอักเสบ ดังนั้นยาหลัก ที่ใช้รักษาก็ต้องเป็นยาที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ ซึ่งก็ คือยาสเตอรอยด์ชนิดสูด ซึ่งเป็นยาที่มีประสิทธิภาพสูง ที่สุดที่ใช้รักษาโรคหืดในปัจจุบัน สามารถลดการกำเริบเฉียบพลันและลดการทำลายหลอดลมอย่างถาวรได้ ในขณะที่ยาขยายหลอดลมออกฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อเรียบ ของหลอดลม จะลดอาการหอบเหนื่อยในช่วงที่กำลัง กำเริบ ถ้าเปรียบเทียบก็เหมือนการรับประทานพารา- เซตามอลเพื่อลดไข้ แต่ก็มีความจำเป็นในช่วงที่มี อาการฉุกเฉิน
สุดท้ายนี้ฝากสำหรับคนรักสุขภาพอีกครั้งว่า สำหรับผู้ที่มีปัญหาระบบทางเดินหายใจ ปัญหานี้จะหมดไปจากคุณ หมั่นดูแลสุขภาพทานอาหารให้ครบ 5 หมู่และที่สำคัญควรออกกำลังกาย 4-5 ครั้ง/สัปดาห์ ถึงแม้ว่าคุณเองอาจจะมีเวลาน้อยในการออกกำลังกาย อย่างน้อยสิ่งที่สำคัญที่สุด คือ การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำสะอาดอย่างต่ำวันละ 8 แก้ว สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม โทร สายด่วน 1645 กด 2โรงพยาบาลธนบุรี 2 บริการด้วยน้ำใจ เอาใจใส่ดุจญาติมิตรพุทธมณฑลสาย 2 ถนนบรมราชชนนี Facebook.com/Thonburi2Hospital
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ บริษัท พีอาร์เอดี คอมมูนิเคชั่น จำกัด Branding Communication PR Manager
สุรีย์พร แซ่เอีย (การ์ตูน) Tel. 061-915-1562 อีเมล์ [email protected]

