รับเหมาโวยกรมบัญชีกลาง รื้อเกณฑ์จัดชั้นใหม่

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ปัจจุบันกรมบัญชีกลางอยู่ระหว่างรับฟังความคิดเห็นและทบทวนหลักเกณฑ์การจัดชั้นผู้รับเหมาของกรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท (ทช.) และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ตามพ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 จากเดิมแต่ละหน่วยงานจะมีเกณฑ์จัดชั้นผู้รับเหมาของตัวเอง แต่ขณะนี้จะเปลี่ยนให้ใช้หลักเกณฑ์เดียวกันและผู้รับเหมาต้องจะทะเบียนใหม่ทั้งหมด

นายธานินทร์ สมบูรณ์ อธิบดีกรมทางหลวง (ทล.) เปิดเผยถึงกรณีดังกล่าวว่า กรมทางหลวงไม่สามารถกำหนดหลักเกณฑ์ใด ๆ ได้เพราะเป็นอำนาจกรมบัญชีกลางทั้งหมด เท่าที่ทราบคือกรมบัญชีกลางจะใช้หลักเกณฑ์ของกรมทางหลวง แต่เปลี่ยนวงเงินต่าง ๆ ซึ่งทำให้ผู้รับเหมาส่วนใหญ่ค่อนข้างกังวล เช่น การเลื่อนจากผู้รับเหมาชั้นที่ 2 เป็นชั้นที่ 1 เดิมต้องมีผลงาน 120 ล้านบาท แต่ล่าสุดมีกระแสข่าวว่ากรมบัญชีกลางจะเพิ่มเป็น 150 ล้านบาท ทำให้ผู้รับเหมาที่มีผลงาน 125 ล้านบาทกังวลว่าจะเสียสิทธิ์ในการเลื่อนชั้น

นอกจากนี้ หากหลักเกณฑ์มีความเข้มงวดหรือวงเงินสูงเกินไป ก็อาจถูกเอกชนกล่าวหาว่ากีดดัน โดยยอมรับว่ามีผู้รับเหมาส่วนหนึ่งที่เข้าประมูลแบบฟันราคาและไม่สามารถทำงานได้จริง เพราะมีความสามารถไม่ถึง แต่บังเอิญสามารถจดทะเบียนในชั้นนั้น ๆ ได้ ซึ่งผู้รับเหมาส่วนนี้มีจำนวนมากพอสมควร แต่ที่ผ่านมากรมทางหลวงก็ต้องเปิดโอกาสให้ร่วมประมูล เพราะไม่เช่นนั้นจะถูกกล่าวหาว่ากีดกันได้
อย่างไรก็ตาม ตอนนี้ต้องรอความชัดเจนจากกรมบัญชีกลางก่อน แต่คาดว่าหลักเกณฑ์ดังกล่าวจะแล้วเสร็จและสามารถเริ่มใช้ได้ในปีงบประมาณ 2562 เป็นต้นไป

“ผู้รับเหมาเขากลัวว่าต่อทะเบียนที่กรมทางหลวงแล้ว กรมบัญชีกลางจะยกเลิกและให้จดทะเบียนใหม่ทั้งหมด เขาบอกว่าเขาอาจจะเสียสิทธิ์ เพราะตอนต่อทะเบียน ผลงานกรมทางหลวงยังมีอายุอยู่ แต่ถ้ายกเลิกไปจดใหม่ อายุผลงานก็จะขาดพอดี ก็จะตกชั้นไปเลย ซึ่งมันก็คงอยู่ที่ดุลพินิจของกรมบัญชีกลาง” นายธานินทร์ กล่าว

สำหรับในปีงบประมาณ 2562 กรมทางหลวงจะเน้นกระจายงานให้ทุกชั้นเหมือนปีงบประมาณนี้ คือให้ผู้รับเหมาชั้นพิเศษ ชั้นที่ 1 ชั้นที่ 2 ได้งานทุกราย เพราะตามหลักการแล้ว ผู้รับเหมาที่จดทะเบียนกับภาครัฐก็อยากได้งานกันทุกราย ไม่เช่นนั้นผู้รับเหมาก็คงเดือดร้อน
นายพิศักดิ์ จิตวิริยะวศิน อธิบดีกรมทางหลวงชนบท เปิดเผยว่ากรมบัญชีกลางได้นำหลักเกณฑ์การจัดชั้นผู้รับเหมาของกรมทางหลวงชนบทไปพิจารณาด้วย โดยเบื้องต้นทราบว่าจะมีการเพิ่มวงเงินผลงานให้สูงขึ้น เช่น ผลงานชั้นพิเศษเพิ่มวงเงินจาก 150 ล้านบาทต่อสัญญา เป็น 450 ล้านบาทต่อสัญญา

ด้านองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเดิมไม่มีหลักเกณฑ์การจัดชั้นผู้รับเหมา กรมทางหลวงชนบทจึงช่วยวางหลักเกณฑ์ใหม่ให้ 2 ชั้น โดยกรมทางหลวงชนบทมีอยู่แล้ว 5 ชั้น เมื่อรวมกับกรมทางหลวงและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อาจทำให้หลักเกณฑ์ใหม่มีทั้งหมด 6-7 ชั้น แต่เบื้องต้นหลักเกณฑ์ใหม่ยังไม่ได้ข้อยุติและยังไม่ได้รับรายงานว่ามีเอกชนไม่พอใจ เพราะเอกชนก็สามารถจดทะเบียนให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ใหม่ได้

แหล่งข่าวจากวงการผู้รับเหมาเปิดเผยว่า ผู้รับเหมาส่วนใหญ่ค่อนข้างกังวลกับหลักเกณฑ์การจัดชั้นใหม่ เพราะแต่ละชั้นมีหลักเกณฑ์ที่สูงขึ้นมาก เช่น กำหนดให้ผู้รับเหมาเพิ่มจำนวนเครื่องจักรมากเกินไป ทั้งที่ปัจจุบันผู้รับเหมาก็สามารถเช่าเครื่องจักร หรือจ้างบริษัทภายนอก (Outsource) ที่มีเครื่องจักรมาทำงานได้ นอกจากนี้กำหนดให้มูลค่าผลงานต่อสัญญาสูงขึ้น ต้องมีผลงานต่อเนื่อง เพิ่มทุนจดทะเบียนและวงเงินสินเชื่อ

ผู้รับเหมาจึงสงสัยว่าทำไมต้องกำหนดหลักเกณฑ์ทั้งหมดให้สูงขนาดนี้ เพราะเป็นการปิดโอกาสผู้รับเหมารายกลางและรายย่อย โดยผู้รับเหมาชั้นที่ 1 และชั้นพิเศษอาจตกไปอยู่ชั้น 3 และชั้น 4 ตามหลักเกณฑ์ใหม่ ขณะเดียวกันทำให้ผู้รับเหมารายใหม่หรือรายเล็กใช้เวลาเลื่อนชั้นนานขึ้น ซึ่งเอกชนมองว่าภาครัฐควรเน้นควบคุมคุณภาพบุคลากรและความพร้อมทางการเงินมากกว่า เพื่อประกันว่าผู้รับเหมาจะทำงานสำเร็จ