ย้อนอดีตเมื่อ “ทหาร” เป็น “อธิการบดี”

สืบเนื่องจากการที่หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ใช้อำนาจตาม มาตรา 44 ของ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) 2557  เรื่อง การแก้ไขปัญหาการบริหารงานของสถาบันอุดมศึกษา โดย เนื้อหาสาระอยู่ที่การเปิดโอกาสให้ผู้ที่ไม่ใช่ข้าราชการพลเรือน หรืออาจารย์ในมหาวิทยาลัย มาเป็นอธิการบดีหรือคณะบดีได้ อย่างไรก็ตามด้วยการเปิดช่องเช่นนี้ ทำให้หลายคนกังวลว่าจะมีทหาร เข้ามาเป็นอธิการบดีในมหาวิทยาลัยของรัฐบาลหรือไม่

อย่างไรก็ตามเมื่อพลิกหน้าประวัติศาตร์ดูจะพบว่า ในอดีตมีทหารที่เคยเป็นอธิการบดีของมหาวิทยาลัยรัฐ มาแล้วเช่นกัน โดยแบ่งเป็น 2 ยุค โดยยุคที่ 1 เป็นยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง โดยเฉพาะในช่วงที่ จอมพล ป.พิบูล สงคราม ขึ้นครองอำนาจ ( พ.ศ.2481-2487 , พ.ศ.2491-2500) และ ยุคที่ 2 คือยุคเรืองอำนาจ จอมพลถนอม กิตติขจร 

โดยในยุคของ จอมพล ป. นั้น มีทหารสับเปลี่ยนขึ้นมาเป็นอธิการบดีเช่น ตัวจอมพล ป. เอง ที่เป็นอธิการบดีของทั้งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ สำหรับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยนั้นเขาเป็นอธิการบดีถึงสองครั้ง นอกจากนี้ยังมี พล.อ.ท.มุณี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฎ์ อดีตผู้บัญชาการทหารอากาศ ซึ่งเขาเคยเป็นรัฐมนตรีทั้งในยุคของ พระยาพหลพลพยุหเสนา จอมพล ป. พิบูลสงคราว และจอมพลถนอม กิตติขจร โดยในยุคของ จอมพล ป. ทั้งสองยุค เขาก็มีชื่อเป็นรัฐมนตรี รวมถึง พล.ท. สวัสดิ์ สวัสดิ์รณชัย สวัสดิเกียรติ หนึ่งในคณะรัฐประหารวันที่ 6 เม.ย. 2491 ที่สนับสนุนจอมพล ป. ขึ้นเป็นนายกอีกครั้ง

ยุคต่อมาที่มีทหารเป็นอธิการบดี คือยุค จอมพลถนอม กิตติขจร (พ.ศ.2501-2501, พ.ศ.2506-2514, พ.ศ.2515-2516) โดยมีตัวเขาเองเป็นอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในสมัยที่ จอมพลสฤษฎิ์ ธนะรัชต์เป็นนายกรัฐมนตรี และมี จอมพลประภาส จารุเสถียร มือขวาของจอมพลถนอม เป็น อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สมัยที่ จอมพลถนอมเป็นนายกรัฐมนตรี

โดยหากแยกตามมหาวิทยาลัย จะมีทหารที่เป็นอธิการบดีดังนี้

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

- พันเอกหลวงพิบูลสงคราม (จอมพลแปลก พิบูลสงคราม) (25 พ.ย. 2479 - 1 ส.ค. 2487 , 21 ต.ค.2492 - 21 ก.ค.2493)

- พลอากาศโท มุนี มหาสันทนะ เวชยันตรังสฤษฎ์ (17 ส.ค. 2493 -16 ส.ค. 2504 ,7 ก.ย. 2504-6 ก.ย.2506)

- พลเอกประภาส จารุเสถียร ( 7 ก.ย. 2506 - 6 ก.ย. 2508 , 7 กันยายน 2508 - 6 ก.ย.2510,7 ก.ย.2510- 26 มี.ค.2512)

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

- พลโท สวัสดิ์ สวัสดิ์รณชัย สวัสดิเกียรติ (8 เม.ย. 2494 - 18 มี.ค. 2495)

- จอมพล แปลก พิบูลสงคราม (19 มี.ค. 2495 - 26 ก.ย. 2500)

- พลเอก ถนอม กิตติขจร (8 ม.ค. 2503 -18 ธ.ค. 2506)