'รัฐสภายุโรป'ย้ำประชามติ ต้องแสดงความเห็นได้

นายเวอร์เนอร์ แลงเก้น ประธานคณะกรรมการด้านความสัมพันธ์กับประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และอาเซียน พร้อมคณะผู้แทนจากรัฐสภายุโรปรวม 8 คน ได้แถลงผลการเดินทางเยือนประเทศไทย ระหว่างวันที่ 17 - 19 พฤษภาคม เพื่อหารือกับภาคส่วนต่างๆเป็นครั้งแรกหลังการรัฐประหาร ที่โรงแรมพลาซ่าแอทธินี รอยัล เลอ เมอริเดียน โดยระบุว่า คณะผู้แทน ได้เข้าพบ กรรมาธิการต่างประเทศของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ หรือ สนช. คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ หรือ กรธ. และพบผู้แทนกระทรวงต่าง ๆ รวมถึงยังได้หารือกับ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ซึ่งบรรยากาศเป็นไปอย่างเป็นมิตร ตรงไปตรงมา และเปิดเผย

โดยคณะผู้แทน เน้นย้ำความสำคัญของขั้นตอนการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ และโรดแม็พที่เกิดขึ้น ว่าจะต้องเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีส่วนร่วมอย่างทั่วถึง สามารถอภิปรายความเห็นต่อสาธารณะได้ ซึ่งผู้แทนยืนยันว่า การกลับเข้าสู่โครงสร้างประชาธิปไตย โดยมีการเลือกตั้งที่อิสระและเป็นธรรม ถือเป็นเงื่อนไขสำคัญสำหรับการพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างสหภาพยุโรปและประเทศไทยในอนาคต ซึ่งสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานโดยเฉพาะเสรีภาพการแสดงออก จะต้องได้รับการเคารพในช่วงระยะเวลาเปลี่ยนผ่านนี้

นายเวอร์เนอร์ กล่าวว่า จากการศึกษาร่างรัฐธรรมนูญ พบว่ามีข้อกำหนด ที่กีดกันพรรคการเมืองจากการมีอำนาจ และเอื้อให้ทหารคงมีอำนาจต่อไปในระยะยาว จากการมี สว. แต่งตั้ง ที่มีอำนาจในการเลือกนายกรัฐมนตรีในอนาคต ซึ่งคณะผู้แทนเห็นว่า ไม่ใช่การเดินหน้าอย่างที่ควรจะเป็น และคำถามสำคัญ คือทหารจะมีที่ทางอย่างไรในการเมืองไทยในอนาคต โดยเชื่อว่าทางออกที่ดีที่สุด คือต้องมีการทำงานร่วมกันอย่างประนีประนอมจากทุกฝ่าย

ทั้งนี้ คณะผู้แทน เห็นว่าการแจกจ่ายร่างรัฐธรรมนูญให้ประชาชนศึกษานั้น ยังไม่เพียงพอให้ประชาชนเกิดความเข้าใจ เพื่อการออกเสียงประชามติ แต่มีความจำเป็นที่จะต้องมีการถกเถียงในสาธารณะ ซึ่งขั้นตอนการออกเสียงประชามติ ถือเป็นเงื่อนไขสำคัญที่สภายุโรปจะจับตามอง ว่าไทยมีพัฒนาการทางการเมืองอย่างไร อย่างไรก็ตาม คณะผู้แทน ได้ทราบว่าผู้ที่ออกมารณรงค์ในการออกเสียงประชามติ อาจถูกจำคุกได้

อย่างไรก็ตาม นายเวอร์เนอร์ เน้นย้ำว่า การเดินทางมาครั้งนี้ คณะผู้แทนไม่มีความต้องการจะแสดงออกว่ามาสอนหรือให้บทเรียนคนไทย เนื่องจากแต่ละประเทศมีบริบทที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม มีความจำเป็นต้องแสดงความห่วงใยต่อความเป็นไปได้ที่รัฐบาลทหารจะสืบทอดอำนาจ และประชาชนจะต้องใช้ชีวิตด้วยความหวาดกลัว

นายเวอร์เนอร์ ยังกล่าวถึงการหารือเรื่องการตั้งเขตการค้าเสรีระหว่างไทยกับสหภาพยุโรป ที่หยุดชะงักมาตั้งแต่การรัฐประหารเมื่อ 2 ปีที่แล้ว ว่า มีความเป็นไปได้ที่จะมีการประชุมในระดับปฏิบัติการในช่วงภายหลังการออกเสียงประชามติ โดยมีเงื่อนไขว่าต้องเป็นการออกเสียงประชามติที่เป็นธรรม และแสดงออกถึงการเคารพสิทธิขั้นพื้นฐาน ทั้งนี้ ต่อคำถามว่าสหภาพยุโรปจะมีมาตรการกดดันไทยเพิ่มเติมหรือไม่นั้น ไม่สามารถบอกได้ในตอนนี้ รวมถึงถ้าหากประชามติไม่ผ่าน หน่วยงานของอียูจำเป็นต้องวิเคราะห์ต่อไปว่าเป็นการแสดงออกของประชาชนว่าไม่เห็นด้วยต่อคณะรัฐบาลหรือไม่ ก่อนจะแสดงท่าทีใดๆเพิ่มเติมได้

ทั้งนี้ คณะผู้แทนยังได้หารือถึง ปัญหาการทำประมง หรือ ไอยูยู ปัญหาสถานการณ์แรงงานข้ามชาติ อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร และการต่อสู้กับการค้ามนุษย์ ซึ่งสหภาพยุโรปจะยังขับตามองอย่างใกล้ชิด
ส่วนประเด็นสิทธิมนุษยชน คณะผู้แทน ได้หารือกับกระทรวงยุติธรรม โดยให้ความสำคัญสูงสุดกับการปกป้องผู้ออกมาเรียกร้องสิทธิมนุษยชน และรวมถึงการนำพลเรือนขึ้นศาลทหาร ซึ่งทั้งสองฝ่ายมีความคืดเห็นที่แตกต่างกันมาก แต่หวังว่าไทยจะแสดงพัฒนาการที่ดีขึ้นในอนาคต

เมื่อผู้สื่อข่าวถามความเห็นส่วนตัวของนายเวอร์เนอร์ ว่าเชื่อว่าไทยกำลังกลับคืนสู่ประชาธิปไตยหรือไม่ นายเวอร์เนอร์ กล่าวว่า ยังไม่เห็นว่ารัฐบาลไทยกำลังเดินไปในทิศทางที่กลับคืนสู่ประชาธิปไตยที่ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม แต่ก็ยังไม่ทิ้งความหวัง ว่าไทยจะมีการเลือกตั้งที่อิสระและเป็นธรรม ตอบสนองความต้องการของคนไทย และมีรัฐบาลพลเรือน โดยสิ่งที่ส่วนตัวเป็นห่วง คือการที่ทหารแสดงแนวโน้มว่าจะเข้ามาแทรกแซงทุกครั้งที่เกิดปัญหาในประเทศ