คำสั่งคสช. 'อีไอเอ' ขัดม.54ในร่างรธน.

ที่งานเสวนาคืนความสุขคำสั่งคสช.ฉบับที่ 9 โดยชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม และองค์กรภาคประชาสังคม กว่า 60 องค์กร ดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ อดีตคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ ตั้งข้อสังเกตถึงความย้อนแย้งระหว่างคำสั่ง คสช.ฉบับที่ 9/2559 ที่ให้ทำรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อม คู่ขนานไปกับการหาผู้รับเหมาเอกชน เพื่อลดระยะเวลาในการดำเนินโครงการ กับ มาตรา 54 ในร่างรัฐธรรมนูญล่าสุด ที่ระบุ การดำเนินการใดของรัฐที่อาจมีผลกระทบต้องทำตามเงื่อนไข 1) ศึกษาและประเมินผลกระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชนหรือชุมชน และ 2) จัดให้มีการฟังความคิดเห็นของประชาชนที่เกี่ยวข้องและผู้มีส่วนได้เสีย

“หากร่างธรรมนูญนี้ผ่านความเห็นชอบจากการลงประชามติ ก็จะเป็นปัญหาว่าคำสั่งฉบับที่ 9 / 2559 จะขัดกับรัฐธรรมนูญหรือไม่” ดร.บัณฑูร กล่าว

ขณะที่ นายไพโรจน์ พลเพชร อดีตคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย บอกว่า แม้คำสั่งนี้จะไม่ได้ ยกเลิกการทำอีไอเอ แต่ให้ทำคู่ขนานไปกับการหาผู้รับเหมาเอกชน ก็ทำให้กระทบต่อความเชื่อมั่น และความอิสระในการทำอีไอเอ และหากระหว่างการทำรายงานอีไอเอพบว่าโครงการนั้นอาจสร้างผลกระทบ จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนการออกแบบโครงการ และต้องลงทุนเพิ่มเพื่อลดผลกระทบ สิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ทางผู้รับเหมาจะยอมแบกรับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นจากราคาเดิมในตอนแรกได้หรือไม่

“ในอีกด้านหนึ่งของความกังวล คืออาจมีความพยายามผลักดันให้โครงการดำเนินต่อโดยควบคุมต้นทุนให้น้อยที่สุด นั่นเท่ากับว่าการทำ EIA ไม่ถูกใช้ประโยชน์แต่อย่างใด” นายไพโรจน์ กล่าว

ด้าน นายศศิน เฉลิมลาภ มูลนิธิสืบนาคะเสถียร และ อดีตณะกรรมการผู้ชำนาญการภายใต้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (คชก.) บอกว่า จริงๆแล้วปัญหาความล่าช้าในการพิจารณา EIA มาจากการจัดทำรายงานที่ไม่มีคุณภาพ ทำให้ต้องมีการปรับแก้หรือศึกษาเพิ่มเติมหลายรอบ นอกจากนี้ความล่าช้ายังเกิดจากความขัดแย้งระหว่างเจ้าของโครงการกับชุมชนด้วย

ส่วนวันพรุ่งนี้ (18/2/2559) จะมีความเคลื่อนไหวจากต่อกรณีคำสั่งคสช.ฉบับที่ 3 และ 4 ที่ให้ยกเว้นผังเมืองรวม ในเวทีเสวนาวิชาการ วิสัยทัศน์ประชาชนสิทธิชุมชนและสิ่งแวดล้อม ตอน ผังเมือง จัดโดยมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เครือข่ายประชาชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน และเครือข่ายประชาชนปฏิรูปพลังงาน ที่หอประชุมเล็ก มหมาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ ซึ่งมีผู้เข้าร่วมเสวนา เช่น นส.รสนา โตสิตระกูล นายสุรจิต ชิรเวท นพ.นิรันดร์ พิทักษ์วัชระ นายวีระ สมความคิด และ ดร.เดชรัตน์ สุขกำเนิด เป็นต้น