โรงพยาบาลแล้ง

น.พ.นิรันดร มณีกานต์ ผอ.โรงพยาบาลพระยืน จ.ขอนแก่น เปิดเผยว่า ปกติในพื้นที่อ.พระยืนจะประสบปัญหาขาดน้ำมาโดยตลอดในช่วงหน้าแล้ง แต่ปีนี้รุนแรงกว่าทุกปีจนบางช่วงต้องซื้อน้ำใช้ และต้องขอความร่วมมือจากเทศบาลหลายแห่งทั้งเทศบาลตำบลพระยืน เทศบาลพระยืนมิ่งมงคล เทศบาลบ้านโต้น รวมทั้งน้ำจากค่ายทหาร ค่าย ร.8 นำมาช่วยเหลือ แต่ความจำเป็นในการใช้น้ำค่อนข้างมากและความต้องการของชุมชนที่เทศบาลจะต้องให้ความช่วยเหลือ ทำให้ไม่เพียงพอเพราะความต้องการมากขึ้น ต้องมีน้ำบริการคนป่วยในแต่ละวันมีมากเฉลี่ยเกือบ300คน คนป่วยใน30เตียง รวมญาติ และบุคลากรอีก จำนวน138 คน ที่ต้องใช้น้ำ เฉลี่ยเฉพาะน้ำอุปโภควันละไม่น้อยกว่า25คิว

และเพื่อที่จะบรรเทาความเดือดร้อน ในระยะยาวจึงได้ตัดสินใจให้ขุดเจาะบาดาลผลิตน้ำใช้เอง โดยเริ่มขุดเจาะและเริ่มใช้เมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ซึ่งในอดีตเคยขุดเจาะบาดาลใช้มาแล้วแต่น้ำค่อนข้างเค็ม รดน้ำต้นไม้ไม่ค่อยได้ ต้นไม้แคระแกร็น ทั้งที่ต้องการให้โรงพยาบาลมีความเขียวสดชื่นให้ผู้มาใช้บริการมีความสุขที่สุด แต่ต้นไม้หลายต้นได้แห้งเหี่ยวตาย จึงได้ปิดบ่อและใช้น้ำจากการประปาของเทศบาลมาตลอดตั้งแต่ปี2548แต่เมื่อถึงหน้าแล้งทุกปีน้ำดิบสำหรับผลิตประปาของเทศบาลจะแห้งขอดไม่พอใช้ ต้องพึ่งรถขนน้ำเป็นบางช่วง ซึ่งต้องยอมรับว่าปัญหาแหล่งน้ำดิบคือปัญหาสำคัญ แต่ก็ประคับประคองสถานการณ์มาได้โดยตลอด

สำหรับบ่อบาดาลที่ขุดเจาะใหม่นี้อยู่ใกล้บ่อเดิม แต่ลดระดับความลึกทำให้ได้น้ำที่ไม่เค็มแต่คุณภาพก็ไม่ดีนัก มีความกระด้าง มีสิ่งเจือปนค้างข้างสูง ไม่สามารถนำมาใช้ในงานละเอียดอ่อน ล้างเครื่องมือทางการแพทย์ที่สำคัญ รวมทั้งนำไปนึ่งได้ เพราะผ่านระบบกรองหยาบด้วยทรายเท่านั้น จึงนำมาใช้ในการล้างบ้าง รถน้ำต้นไม้บ้าง และในในห้องน้ำ ล้างมือ ซึ่งเครื่องมือบางชิ้นที่เคยล้างด้วยน้ำบาดาล มีสภาพเป็นรอยด่าง เครื่องสุขภัณฑ์หลายชิ้นได้เกิดปัญหาเสื่อมสภาพเร็วมาก มีคราบหินปูนเกาะอย่างเห็นได้ชัด บางชิ้นอาจจะต้องเปลี่ยนใหม่ แม้จะใช้น้ำบาดาลมาแค่5เดือนเท่านั้น

"น้ำอุปโภคจากบ่อบาดาลถือว่าเพียงพอในระดับหนึ่ง แต่สำหรับน้ำที่มาใช้กับหน่วยงานกลาง ทำความสะอาดล้าง เครื่องมือทางการแพทย์ นึ่งในการฆ่าจุลินทรีย์ ใช้ในด้านโภชนาการ ทำความสะอาดอุปกรณ์เครื่องครัวและ ทำอาหารให้คนป่วย ยังคงต้องได้รับการสนับสนุนจากเทศบาล ที่จะนำรถบรรทุกน้ำมาเติมให้ในถังน้ำฝน สัปดาห์ละสองคันรถ เพื่อที่จะนำเอาน้ำไปเข้าระบบกรองเพื่อให้สะอาดที่สุดก่อนจะนำไปใช้อีกชั้นหนึ่ง"นายแพทย์นิรันดร์ กล่าว

ส่วนน้ำดื่มที่ให้บริการในโรงพยาบาลได้ซื้อน้ำจากผู้ผลิตในพื้นที่ ซึ่งเป็นน้ำที่ได้รับการตรวจสอบวิเคราะห์แล้วว่ามีคุณภาพค่อนข้างดี มีสิ่งเจือปนน้อยที่สุด เพราะต้องการให้ทั้งผู้ป่วย ญาติผู้ป่วย และบุคลากรได้ดื่มน้ำที่ดีมีคุณภาพที่สุด สำหรับน้ำดื่มนี้ปัจจุบันต้องใช้งบประมาณในการซื้อเฉลี่ยเดือนละ5 – 6พันบาทเพื่อบริการทั้งคนป่วย ญาติ และ แพทย์ พยาบาลเอง เพื่อไม่ต้องแบกภาระในการให้ผู้ป่วยซื้อน้ำดื่มเอง

ในเมื่อมีน้ำบาดาลที่ถือว่าคุณภาพเบื้องต้นพอใช้ได้ ไม่เค็ม แม้จะกระด้างมีตะกรันหรือสิ่งเจือปนค่อนข้างเยอะ แต่ต้องการให้ใช้น้ำนี้คุ้มค่าที่สุด เป็นการแก้ปัญหาในระยะยาวโดยเฉพาะเมื่อเกิดปัญหาเข้าสู่ภาวะวิกฤตแล้ง และสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ครอบคลุมที่สุด ไม่ใช่แค่เพื่อการซักล้าง หรือเพื่ออุปโภคเท่านั้น แต่ต้องการนำมาใช้เพื่องานละเอียดอ่อนได้ด้วย ทางผู้อำนวยการโรงพบาบาลพระยืนจึงได้ ร้องขอไปทางบริษัทผลิตน้ำในขอนแก่น ที่มีความสามารถและเชี่ยวชาญได้พัฒนาเครื่องมือกรองน้ำเพื่อให้มีคุณภาพดีขึ้น ให้มีสารแขวนลอยที่สุด โดยคาดว่าจะใช้งบประมาณ2-3แสนบาท ถ้าไม่มีปัญหาสะดุดอะไรคาดว่าภายไม่เกินสองสัปดาห์น่าจะสามารถติดตั้งและผลิตน้ำคุณภาพดีขึ้นมาใช้ได้และจะช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายน้ำประปาได้ในอนาคต

ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพระยืนยังกล่าวอีกว่า ถือว่าขณะนี้ปัญหาน้ำได้แก้ไปได้ระดับหนึ่งแล้ว จากที่ต้องรอน้ำจากเทศบาลขนน้ำมาให้ รวมทั้งบางครั้งต้องมีค่าใช้จ่ายเพราะต้องซื้อน้ำมาใช้ จนมีน้ำบาดาลใช้เอง สามารถดูแลชาวบ้านที่มาใช้บริการ ดูแลพนักงานเจ้าหน้าที่กว่า130คน ส่วนคนป่วยที่เข้ามาใช้บริการในแต่ละวันมีจำนวนมากเฉลี่ยวันละเกือบ300คน ที่ต้องได้รับการบริการที่ดีรวมทั้งสถานที่สะอาด ปลอดภัยน้ำดื่มปลอดภัย ซึ่งขณะนี้นอกจากผลิตน้ำบาดาลให้ดีขึ้นแล้ว สิ่งที่ต้องการที่สุดในขณะนี้คือการผลิตน้ำให้มีคุณภาพและมีมาตรฐานถึงขึ้นดื่มได้

"เราคาดหวังที่จะมีระบบกรองน้ำประสิทธิภาพสูง โดยตั้งใจที่จะลงทุนจนสามารถที่จะผลิตต่อเพิ่มบางระบบ โดยผลิตน้ำอาร์โอใช้เป็นน้ำดื่มน้ำบริโภคได้ แต่ปัญหาที่ผ่านมาคือเรื่องงบประมาณ เนื่องจากโรงพยาบาลพระยืนเป็นโรงพยาบาลขนาดเล็ก ขนาด30เตียง งบประมาณจึงมีจำกัด ทำให้การแก้ปัญหาไม่ทันท่วงที ซึ่งการพัฒนาการผลิตน้ำเพื่อให้ครอบคลุมการใช้ประโยชน์ที่สุดจะต้องใช้อุปกรณ์ที่มีคุณภาพสูง ขณะเดียวกันราคาก็สูงซึ่งสูงตามไปด้วย จึงยังไม่สามารถลงทุนในด้านนี้ได้ แต่ก็จะเป็นโครงการที่จะดำเนินการและพัฒนาต่อไปในอนาคต"ผอ.โรงพยาบาล เล่า

นี่เป็นอีกแนวทางหนึ่งในการแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภคของโรงพยาบาลพระยืน ซึ่งมีปัญหาซ้ำซากมาหลายปี ซึ่งมีหลายคนยื่นความประสงค์บริจาคเงินสมทบทุนเพื่อผลิตน้ำคุณภาพดี แต่ก็ยังไม่เพียงพอ ทางโรงพยาบาลก็จะสะสมเงินเพื่อที่จะแก้ปัญหาน้ำทั้งอุปโภคบริโภคในระยะยาว และเป็นการบรรเทาความเดือดร้อน หรือลดภาระของชุมชนให้มากที่สุด

ในขณะที่ผู้ดูแลจัดการปัญหาน้ำอย่าง สาธิต โตอ่อน ผอ.กองช่าง เทศบาลตำบลพระยืน ระบุว่า น้ำประปาของเทศบาลได้หยุดผลิตตั้งแต่เดือนมิถุนายนปีที่ผ่านมา เนื่องจากไม่มีน้ำดิบมาผลิต แต่ได้แก้ปัญหาโดยการขนน้ำจากการประปาส่วนภูมิภาคเทศบาลตำบลยบ้านโต้น ซึ่งอยู่ใกล้เคียงกันมาให้ชาวบ้านได้ใช้ โดยนำมาเติมในถังน้ำที่ตั้งไว้บริการตามจุดต่างๆในเขตเทศบาล โดยเฉลี่ยวันละ 100 คิว และมีการขุดเจาะบาดาลเป็นบางส่วนเพื่อให้สามารถบรรเทาความเดือดร้อนได้บ้าง

ส่วนการให้บริการน้ำแก่โรงพยาบาลพระยืน เนื่องจากเทศบาลจำเป็นต้องให้บริการน้ำแก่ประชาชนจำนวนมาก รวมทั้งหน่วยงานราชการอีกหลายแห่ง จึงได้มีการประสานกันระหว่างเทศบาลใกล้เคียงหมุนเวียนไปเติมน้ำให้กับโรงพยาบาล ซึ่งโรงพยาบาลต้องการสัปดาห์ละครั้งเท่านั้น เพราะขณะนี้ทางโรงพยาบาลได้มีการขุดเจาะบาดาลใช้เองบ้างแล้ว

"ปัญหาหลักของเทศบาลพระยืนคือแหล่งน้ำดิบซึ่งมีแค่แห่งเดียวซึ่งที่ผ่านมาก็ไม่เพียงพอต่อการผลิตประปาในช่วงแล้งจะขาดน้ำทุกปีแต่จะมีน้ำมาเติมในช่วงหน้าฝนมาโดยตลอด แต่ระยะสองปีที่ผ่ามาเกิดภาวะฝนทิ้งช่วงอยากหนัก จนทำให้ปีที่ผ่านมาหลังหยุดผลิตประปาตั้งแต่เดือนมิถุนายน แต่พอเข้าหน้าฝนน้ำก็ไม่มีเติมทำให้ต้องหยุดผลิตยาว ซึ่งที่ผ่านมาพยายามผลักดันให้ประปาเข้าไปอยู่ในความรับผิดชอบของการประปาส่วนภูมิภาค และเริ่มจะเห็นผลแล้วเพราะขณะนี้มีงบประมาณของการประปาส่วนภูมิภาคเข้ามาและมีการเซ็นสัญญาก่อนสร้างโดยใช้น้ำดิบจากน้ำชีซึ่งห่างจากเทศบาล 18 กม. น่าจะแล้วเสร็จภายในสิ้นปีนี้" สาธิต กล่าว