'จรัญ'ชี้ร่างรธน.ไม่เชื่อมโยงหลักธรรมาธิปไตย-การเมืองไทย

ที่รัฐสภา นายจรัญ ภักดีธนากุล ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ กล่าวบรรยายพิเศษ เรื่อง หลักนิติธรรมกับการใช้กฎหมาย ในงานสัปดาห์แห่งการเรียนรู้ ของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ว่า หลักนิติธรรม คือ ธรรมะของกฎหมายซึ่งกระบวนการสร้างหรือทำกฎหมายนั้นต้องคำนึงถึงองค์ประกอบที่สอดคล้องกับหลักกฎหมายสากล, หลักของศาสนาพุทธ ไม่ใช่คำนึงแต่อำนาจเท่านั้น ซึ่งหลักนิติธรรมตนมองว่าเป็นส่วนที่ค้ำประชาธิปไตยของรัฐไทย โดยมีรูปธรรมที่สอดคล้องกับหลักนิติรัฐ ไม่ใช่ยึดแต่หลักกู หรือกฎของกู ทั้งนี้ต้องยอมรับในสมมติฐานของกฎหมายว่ามีกฎหมายที่เลวแฝงอยู่

ดังนั้นต้องมีการตรวจสอบในประเด็นของหลักความชอบด้วยกฎหมาย เพราะยังมีผู้ที่กล่าวไว้ด้วยว่าคนที่ดีแสนดียังสามารถทำผิดกฎหมายได้ จึงจำเป็นต้องแยกความดี ความเลวออกจากความผิด และความถูกต้องตามกฎหมาย โดยการตรวจสอบนั้นสามารถทำได้ 4 จุด คือ 1.มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายหรือไม่ ทั้งนี้การใช้อำนาจดังกล่าวต้องไม่กระทบต่อประโยชน์ของส่วนรวม หรือปัจเจกบุคคล อย่างไรก็ตามการทำหน้าที่ต้องใช้ความระมัดระวัง ยกเว้นแต่การทำหน้าที่แม้กฎหมายไม่ได้กำหนด แต่หากทำเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมสามารถทำได้ 2.ในกฎหมายแต่ละฉบับมีเงื่อนไขอย่างไรบ้าง เพราะประเด็นดังกล่าวจะเกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งประสบการณ์ของประเทศไทยในส่วนผู้ทรงอำนาจบางคนเข้าใจผิดว่าหลักความชอบด้วยกฎหมาย เท่ากับหลักนิติรัฐและหลักนิติธรรมดังนั้นจึงใช้อำนาจร่างกฎหมายเพื่อปูทางไปสู่จุดหมาย

"วิธีการเช่นนี้ ถือว่าเป็นวิธีการที่ฉลาดเพราะเขาใช้การขี่คอ คือใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือทำในสิ่งที่ต้องการ แต่ไม่ถูกกับหลักสุจริต ทั้งนี้ความชอบของกฎหมายต้องคำนึงถึงเรื่องหลักสุจริตด้วย หากทำไม่สุจริตจะถือว่าไม่ชอบด้วยกฎหมาย ดังนั้นในการปกครองที่มีอารยธรรม แม้จะถูกกฎหมาย แม้จะมีอำนาจ แต่พบความทุจริตฉ้อฉลก็ถือว่าใช้ไม่ได้ ทั้งนี้หากผู้มีอำนาจแต่ไม่มีวุฒิภาวะอาจทำให้เกิดข้อผิดพลาดที่ย้อนกลับมาทำร้ายตัวเองได้" นายจรัญ กล่าว  

นายจรัญ กล่าวด้วยว่า 3.หลักความไม่ลำเอียง และไม่มีอคติ ด้วยการบังคับใช้กฎหมายต้องไม่ใช้อำนาจในทางที่เป็นคุณ หรือเป็นโทษกับผู้ใด และ 4.หลักความได้สัดส่วนที่พอเหมาะแก่กรณี หรือตามสถานการณ์ ซึ่งหมายถึงการใช้ดุลยพินิจที่มีเหตุและมีผล อย่างไรก็ตามตนมองว่าในการแต่งตั้งบุคคลให้ดำรงตำแหน่งในกระทรวงมหาดไทย ควรเลิกการคำนึงถึงสิงห์ดำ สิงห์แดง สิงห์ทอง หรือสิงห์ร้อยแปด เพราะถือเป็นความคับแคบ คำนึงถึงแต่รุ่นของเขา เมื่อเข้ามาทำหน้าที่แล้วเขาจะคำนึงถึงความเป็นรุ่นเท่านั้น  

นายจรัญ กล่าวถึงร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ด้วยว่า ตนชื่นชมเพราะในร่างรัฐธรรมนูญได้บัญญัติเนื้อหาเกี่ยวกับการวางหลักนิติธรรมไว้ และมีข้อย่อยที่แบ่งเนื้อหาออกเป็นกลุ่มๆ ส่วนตัวมองว่าหากร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ได้รับการเห็นชอบจากสังคมไทย จะเป็นรัฐธรรมนูญที่เป็นคุณต่อบ้านเมืองและเป็นประโยชน์ต่อระบบหลักนิติธรรม แต่ตนเสียดายที่หลักนิติธรรมในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ไม่เชื่อมโยงกับหลักธรรมาธิปไตย คือหลักการเมืองการปกครองไทย  

"อีกจุดหนึ่ง คือ มาตรฐานของโลก และมาตรการสากล น่าจะนำมาไว้ในร่างรัฐธรรมนูญด้วย เพื่อบอกให้รู้ว่าประเทศไทยไม่ใช่ประเทศมหาอำนาจ เราจะทำแบบประเทศมหาอำนาจ เช่น ประเทศอเมริกัน ยุโรป รัสเซีย หรือประเทศจีนไม่ได้ แต่เรายังเป็นประเทศเล็กๆ ไม่สามารถต้านทานพายุร้ายที่โหมกระหน่ำในโลกได้ ดังนั้นเราต้องเกาะมาตรฐานขั้นต่ำของโลกให้ได้ พยายามอย่าเสนอ หรือปล่อยให้มหาอำนาจในโลก มารุมกินโต๊ะเราได้ อย่าปล่อยให้เป็นอัฟกานิสถาน หรืออิรัก รวมถึงอย่าปล่อยให้เป็นดินแดนที่ลุกฮือเป็นไฟ นี่คือเป็นความยากของคนที่จะเข้ามาบริหารประเทศชาติ ร่างรัฐธรรมนูญนี้พยายามจะคิดแก้ปัญหานี้เอาไว้ และผมมั่นใจว่าเขาคิดถึงจุดนี้แน่" นายจรัญ กล่าว