ร่างพรบ.สมัชชาคุณธรรมมีอำนาจไต่สวนผู้ทำผิดทางการเมือง

ในกาประชุมสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) มีนายเทียนฉาย กีระนันทน์ ประธานสปช.ทำหน้าที่เป็นประธานการประชุม พิจารณารายงานการศึกษา เรื่องสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติและ ร่างพ.ร.บ.สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ พ.ศ... ของคณะกรรมการการปฏิรูปคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาล 

นพ.พลเดช ปิ่นประทีป ประธานคณะกรรมการปฏิรูปคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลรายงานว่า การมีสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ เพื่อให้เป็นองค์กรอิสระมีสถานะตามกฎหมาย แต่หากในอนาคตมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ องค์กรนี้อาจจะเป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ โดยทำหน้าที่กำหนดมาตรฐานจริยธรรมและคุณธรรมธรรมจริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้บริหาร ข้าราชการ หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐและมีหน้าที่ตรวจสอบเรื่องตามการร้องเรียน ซึ่งจะเป็นส่วนหนึ่งที่กระตุ้นให้ภาคสังคมและประชาชนเกิดความตระหนักในพฤติกรรม และปรับให้เป็นกระบวนการและมาตรการโซเชียล แซงชั่นในอนาคตได้ 

ทั้งนี้ ข้อเสนอของคณะอนุกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ในด้านการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ และกลไกตรวจสอบ โดยสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติจะเป็นองค์กรร่วมของผู้ประกอบพันธกิจด้านคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาล ประกอบไปด้วยสมาชิกประจำที่สรรหามาจากกลุ่มผู้แทนเครือข่าย จากองค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม ภาคประชาชน จำนวนไม่น้อยกว่า55คน ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง6ปี โดยสลับคราวละ3ปี ซึ่งสมาชิกสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ ต้องเป็นบุคคลที่ไม่มีการขัดกันแห่งผลประโยชน์ ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามกฎหมายกำหนด ซึ่งคณะกรรมการสรรหา แต่งตั้งโดยคณะมนตรีสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ จำนวนไม่เกิน11คนเพื่อทำหน้าที่คัดสรรผู้ที่เหมาะสมจำนวนไม่เกิน2เท่า ของจำนวนที่ต้องการ เพื่อเสนอให้คณะมนตรีพิจารณาแต่งตั้ง

นายพลเดช กล่าวต่อว่า แนวทางการจัดตั้งสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ หลักการคือส่งเสริมให้คนดีได้ปกครองบ้านเมือง และควบคุมคนไม่ดี ไม่ให้มีอำนาจ ไม่ให้ก่อความเดือดร้อนวุ่นวายได้และสร้างความเข้มแข็งของหลักนิติธรรมและการสร้างเสริมคุณธรรมจริยธรรมและธรรมาภิบาลในทุกภาคส่วน ทุกระดับ 

ส่วนคณะมนตรีสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติมีจำนวน5คนซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภาจากบุคคลผู้เป็นแบบอย่างและได้รับความเชื่อถือว่าเป็นผู้ทรงไว้ซึ่งคุณธรรมจริยธรรม มีวัยวุฒิ และคุณวุฒิเหมาะสม โดยให้มีกระบวนการสรรหาด้วยวิธีสืบค้นและทาบทามโดยที่ประชุมคณะกรรมการสรรหา ประกอบไปด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาเสนอ ผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งที่ประชุมใหญ่ศาลปกครองเสนอ ประธานสภาผู้แทนราษฎร์ นายกรัฐมนตรี ผู้นำฝ่ายค้าน ประธานที่ประชุมอธิการบดีแห่งประเทศไทย นายกสมาคมข้าราชการพลเรือน ประธานคณะกรรมการการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน ประธานสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และประธานสมาคมธนาคารแห่งประเทศไทย เมื่อกรรมการสรรหาได้รายชื่อผู้ที่เหมาะสมแล้วให้นำเข้าสู่การพิจารณารับรองของวุฒิสภาต่อไป 

โดยคณะมนตรีสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ มีวาระ6ปีโดยไม่จำกัดจำนวนวาระในการปฏิบัติหน้าที่ โดยมีอำนาจหน้าที่กำหนดมาตรฐานคุณธรรม จริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้บริหาร ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือผู้บริหารของเอกชนที่ทำธุรกรรมกับภาครัฐ และตรวจสอบไต่สวนการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคุณธรรมจริยธรรม และธรรมาภิบาล

จากนั้นสมาชิกสปช.ส่วนใหญ่ได้อภิปรายสนับสนุนให้มีการตั้งสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ และเห็นว่าสมาชิกควรเป็นเพียงวาระเดียวคือ6ปีและขอเสนอว่าควรมีบทลงโทษหากสมัชชาคนใดทำผิดจะต้องถูกลงโทษมากกว่าคนอื่น

ทั้งนี้นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองประธานสปช.คนที่1ทำหน้าที่ประธานในที่ประชุม ชี้แจงกรณีที่มีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฎิบัติตามสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติว่าหากเป็นข้าราชการ ถือว่ามีความผิดทางวินัยต้องดำเนินการทางวินัย ให้อำนาจ สมัชชาคุณธรรม มอบหมาย ไต่สวน การฝ่าฝืนหรือปฎิบัติโดยเร็ว ทั้งนี้คนไต่สวนจะไม่ใช่ตัวคณะมนตรีกำหนดให้สมัชชาคุณธรรม50คนเป็นผู้สอบทานตามหลักธรรมภิบาล แต่ผู้วินิจฉัย คือ คณะมนตรีเหมือนผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน และสามารถมอบหมายให้เอกชนทำแทนได้แต่เมื่อไต่สวนเสร็จต้องแจ้ง รัฐสภา คณะรัฐมนตรี(ครม.)สภาท้องถิ่นทราบซึ่งตนเห็นว่า สมควรเปิดเผยชื่อ เพราะหากไม่เปิดเผยจะไม่สามารถป้องปรามการฝ่าฝืนทางจริยธรรมต่อได้

นายบวรศักดิ์ กล่าวต่อว่า เมื่อได้รับรายงานให้องค์กรที่เป็นผู้บังคับบัญชาดำเนินการโดยไม่ต้องไต่สวนสอบสวนเพิ่ม หากไม่ใช่ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองระดับสูง ต้องดำเนินการทางวินัยแต่หากเป็นนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีส.ส. สว.รัฐธรรมนูญกำหนดและหากทำผิดจริยธรรมร้ายแรง จำเป็นต้องถอดถอนหรือตัดสิทธิทางการเมืองทางสมัชชาคุณธรรมจะส่งเรื่องให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เพื่อขึ้นบัญชีไว้และการเลือกตั้งครั้งถัดไปให้นำชื่อนายกฯ รัฐมนตรี ที่ถูกชี้มูลมีความผิดให้ประชาชนทั้งประเทศออกเสียงว่า จะตัดสิทธิทางการเมือง5 ปีหรือไม่หากเป็น ส.ส. สว. จะเอาชื่อไปลงคะแนนในการเลือกตั้งทั่วไปในภาคนั้น และหากเป็นสว. จะถูกส่งชื่อถอดถอนในเขตนั้นหรือตัดสิทธิ ส.ส.ทางการเมือง5ปี นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญกำหนดต่อไปว่า ให้สมัชชาคุณธรรม เป็นผู้ประเมินผล การวางตนทางจริยธรรมของผู้นำทางการเมืองและผู้นำภาครัฐ ว่า นายกฯ รัฐมนตรี ส.ส. สว .มีพฤติกรรมทางจริยธรรมอย่างไร

จากนั้นที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบร่างพ.ร.บ.ดังกล่าวด้วยคะแนน217ต่อ10งดออกเสียง6และที่ประชุมได้ขอความเห็นให้นำข้อสังเกตของสมาชิกสปช. มาประมวลปรับปรุงแก้ไขก่อนที่จะส่ง สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.)และครม.ต่อไปด้วยคะแนน220ต่อ4งดออกเสียง9โดยให้กมธ.นำไปปรับปรุงแก้ไขภายใน7วัน และหากสมาชิกต้องการส่งความเห็นเพิ่มเติมให้ส่งมายังประธานกมธ.ฯภายใน3วัน จากนั้นนายบวรศักดิ์ ได้สั่งปิดการประชุมในเวลา17.00น.