พวกเขากลับรวมตัวกันในนามสหพันธ์ หนำซ้ำยังขยายวงไปสู่นักเรียนและเยาวชน เป็นสหพันธ์ขนาดใหญ่ที่ชื่อ PerMAS (เปอร์มัส)
ปฏิเสธไม่ได้ว่าในทุกการต่อสู้เรียกร้อง มักมี "พลังนักศึกษา" ร่วมอยู่ด้วยทุกครั้ง
ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ก็เช่นกัน บทบาทของนิสิตนักศึกษาในพื้นที่ นอกจากเป็นตัวแทนชาวบ้าน เยาวชน และคนธรรมดาในการเรียกร้องสิทธิเสรีภาพ ตลอดจนความเป็นธรรมต่างๆ แล้ว พวกเขายังเป็น "คู่กรณี" โดยตรงกับรัฐและฝ่ายความมั่นคง
โดยมีสงครามแย่งชิงมวลชนของดินแดนปลายด้ามขวานเป็นฉากหลัง!
ที่ผ่านมามีนักศึกษาถูกยิง ถูกฆ่าโดยกองกำลังไม่ทราบฝ่าย มีนักศึกษาถูกจับ ถูกคุมขังระหว่างต่อสู้คดี และถูกกดดันรูปแบบต่างๆ โดยเจ้าหน้าที่รัฐ แต่แทนที่พลังจะฝ่อไป พวกเขากลับรวมตัวกันในนามสหพันธ์ หนำซ้ำยังขยายวงไปสู่นักเรียนและเยาวชน เป็นสหพันธ์ขนาดใหญ่ที่ชื่อ PerMAS (เปอร์มัส)
เป็นที่ทราบกันดีว่า "เปอร์มัส" เป็นองค์กรนักศึกษาที่ถูกจับตาจากฝ่ายความมั่นคงมากที่สุดในห้วง 1-2 ปีมานี้ ด้านหนึ่งเป็นเพราะพวกเขามีเบื้องหลังที่ไม่ธรรมดา ทั้งกลุ่มที่ปรึกษา และผู้สนับสนุน รวมทั้งกิจกรรมที่พวกเขาจัดซึ่งท้าทายและเปราะบางต่อสถานการณ์ความมั่นคงเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะกิจกรรมเปิดเวที "บีจารอปาตานี" (Bicara Patani) หลังจากรัฐบาลพรรคเพื่อไทยเปิดตัวพูดคุยสันติภาพกับกลุ่มบีอาร์เอ็น
"เวทีบีจารอ" เป็นเวทีเปิดที่ให้ชาวบ้านพูดถึงทางออกของปาตานี (โดยนัยหมายถึงสามจังหวัดชายแดนภาคใต้) ได้ทุกมิติแม้กระทั่งการแยกตัวเป็นอิสระ เขตปกครองพิเศษ หรือการลงประชามติเพื่อกำหนดใจตนเอง ที่เรียกว่า right to self determination
สุไฮมี ดูละสะ นักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ในฐานะประธานเปอร์มัสคนปัจจุบัน ตอบ 9 คำถามสำคัญเกี่ยวกับองค์กรของเขา ซึ่งน่าจะพอทำให้เห็นภาพเปอร์มัสชัดเจนขึ้นว่า เป็นองค์กรที่น่ากลัวจริงๆ หรือแค่ถูก "เขียนเสือให้วัวกลัว"
1.เปอร์มัส คือใคร?
PerMAS ย่อมาจาก Persekutuan Mahasiswa Anak muda dan Siswa Patani หมายถึง สหพันธ์นิสิตนักศึกษานักเรียนและเยาวชนปาตานี
2.พันธกิจของเปอร์มัส
เรามีพันธกิจ 2 ประการ คือ Peacemaker กับ Human rights defender หมายถึงเป็นผู้สร้างสันติภาพ และต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชน แปรสู่การปฏิบัติก็คือ 1.เป็นกระบอกเสียงให้กับประชาชน 2.เป็นองค์กรกลางหนุนเสริมองค์กรฐาน 3.เป็นพื้นที่กลางทางการเมืองของนักศึกษา นักเรียน และเยาวชนปาตานี
3.การทำงานของเปอร์มัส
เรามีวิสัยทัศน์เพื่อสังคมเสมอภาคและยุติธรรม มีเป้าหมายหลักเพื่อสันติภาพปาตานี รองลงมาก็เพื่อจัดขบวนและเพิ่มศักยภาพบทบาทนักศึกษา นักเรียน เยาวชนปาตานี มียุทธศาสตร์ในการเปิดพื้นที่ทางการเมืองเพื่อการกำหนดชะตาตนเอง เพื่อสร้าง International solidarity (ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันระหว่างประเทศของชาวปาตานี) และพัฒนาศักยภาพบุคลากร
4.จุดยืนของเปอร์มัส
เมื่อประชาชนมีความพึงพอใจต่อสันติภาพอย่างไร PerMAS ก็มีความพึงพอใจต่อสันติภาพอย่างนั้น สรุปคือประชาชนเป็นใหญ่
5.พัฒนาการของเปอร์มัส
สถานการณ์ความรุนแรงในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้เกิดขึ้นมาเป็นเวลานานและยืดเยื้อไม่มีทีท่าว่าจะสิ้นสุดลง ส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของประชาชนทั้งไทยพุทธและมลายูปาตานีมุสลิม ทำให้เกิดภาวะความหวาดระแวงและความหวาดกลัวไปทั่ว จนนำมาสู่ความแตกแยกในสังคมตามมา ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกฝ่ายไม่อยากให้เกิดขึ้น
สหพันธ์นิสิตนักศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ หรือ สนน.จชต. ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อ 8 มี.ค.2551 บนหลักการและเหตุผลเพื่อการมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยการมีบทบาทเป็นตัวเชื่อมประสานระหว่างองค์กรต่างๆ เป็นกระบอกเสียงนำเสนอข้อมูลข้อเท็จจริงอีกด้านหนึ่งเพื่อเป็นสื่อทางเลือกให้กับภาคสังคมได้ทำความเข้าใจกับปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างรอบด้าน
เราเลือกผู้นำกันมาแล้ว 3 รุ่น การเปลี่ยนแปลงครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 17 เม.ย.2556 ผมได้รับเลือกตั้งจากคณะกรรมการสมัชชาใหญ่ สนน.จชต. ให้เป็นผู้นำสูงสุดของสหพันธ์ฯ ซึ่งปัจจุบันมีตำแหน่งเป็นประธาน และทาง สนน.จชต.ได้เปลี่ยนชื่อเป็น สหพันธ์นิสิตนักศึกษานักเรียนและเยาวชนปาตานี หรือ PerMAS
6.เปอร์มัสในปัจจุบันมีโครงสร้างอย่างไร
1) ประธาน ทำหน้าที่ออกสื่อ เดินสายพบปะ เป็นโฆษกขององค์กร เป็นประธานในที่ประชุม และตัดสินใจปัญหาฉุกเฉิน
2) เลขานุการ ทำหน้าที่จัดเก็บและรวบรวมข้อมูลการทำงานของประธาน จดบันทึกการประชุม รับผิดชอบงานที่ประธานมอบหมาย
3) รองประธานคนที่ 1 ฝ่ายจัดขบวนนักศึกษา
4) รองประธานคนที่ 2 ฝ่ายจัดขบวนนักเรียน
5) รองประธานคนที่ 3 ฝ่ายจัดขบวนเยาวชน
6) รองประธานคนที่ 4 ฝ่ายวิเทศสัมพันธ์ ประสานงานและอำนวยการให้กับองค์กรนักศึกษาและเยาวชนปาตานีที่อยู่ต่างประเทศ
7) ผู้อำนวยการฝ่ายรณรงค์ ทำหน้าที่จัดขบวนทีมสื่อนักเรียน นักศึกษา และเยาวชน ให้มีการรณรงค์และการนำเสนอไปในทิศทางเดียวกัน กำหนดและติดตามประเด็นต่างๆ ในการขับเคลื่อน ประชาสัมพันธ์วาทกรรม "ปาตานี" และ "อัตลักษณ์" พร้อมจัดกิจกรรมรณรงค์และขับเคลื่อนประเด็นสันติภาพ ตลอดจนกิจกรรมตามวันสำคัญ เช่น กิจกรรมรำลึกตากใบ วันสันติภาพสากล เป็นต้น
8) ผู้อำนวยการฝ่ายส่งเสริมศักยภาพ ทำหน้าที่ออกนโยบายในการเสริมศักยภาพบุคลากร นำเสนอข้อมูลและความรู้ที่สอดคล้องกับสถานการณ์ จัดตั้งโรงเรียนการเมือง หรือ Politic school /PerMAS school (ศูนย์กลาง) และ Politic school /PerMAS เขตพื้นที่ต่างๆ จัดกิจกรรมเพื่อเพิ่มศักยภาพสตรีในการเคลื่อนไหวประเด็นสันติภาพ จัดค่าย Motivacy Camp เพื่อจัดสร้างเยาวชนรุ่นใหม่มาทดแทนรุ่นเก่า จัดกิจกรรมอบรมเพื่อเพิ่มศักยภาพในประเด็นต่างๆ ให้กับองค์กรฐาน โดยองค์กรฐานต้องส่งตัวแทน 2 คนต่อองค์กรเพื่อเข้ารับการอบรมทุกๆ 3 เดือน
9) ผู้อำนวยการฝ่ายเครือข่าย ทำหน้าที่จัดเก็บข้อมูลองค์กรฐานต่างๆ กลุ่มซีเอสอาร์ (กลุ่มที่ทำกิจกรรมเพื่อสังคม) ทั้งในและนอกพื้นที่ที่เคลื่อนไหวในปาตานี จัดกิจกรรมเยี่ยมเยียนและแลกเปลี่ยนประเด็นกับองค์กรต่างๆ ออกนโยบายในการสานสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มต่างๆ ในพื้นที่ (Stakeholder) พร้อมสร้างเครือข่ายกับองค์กรระหว่างประเทศ และเปิดศูนย์ข้อมูลข่าวสารปาตานีในต่างแดน
10) ผู้อำนวยการฝ่ายสหกรณ์ ทำหน้าที่เปิดสหกรณ์ PerMAS จัดทำแผนธุรกิจ
11) เลขาธิการ ทำหน้าที่รักษาการแทนประธาน ติดตามและกำกับงานตามแผนและนโยบาย จัดการเรื่องการประชุม งบประมาณ และดูแลบัญชีทั้งหมด
12) ผู้ประสานงานแต่ละเขต ทำหน้าที่จัดเก็บข้อมูลพื้นฐานองค์กรฐาน ชุมชนรอบข้าง สรรหาองค์กรฐาน และรวบรวมกำกับดูแลพื้นที่ในความรับผิดชอบ
7.มุมมองต่อรัฐไทย
สำหรับมุมมองของเปอมัสที่มีต่อรัฐ คือ รัฐไทยยังคงใช้แนวทาง "การทหารนำการเมือง" ในการแก้ปัญหาความขัดแย้งในปาตานี มีบางเรื่องบางคราวรัฐพยายามใช้แนวทางการพัฒนาเพื่อแก้ปัญหา แต่เรายังมองว่าเป็นแผน "แยกกันเดิน รวมกันตี" คือ ฝ่ายหนึ่งพยายามเอาใจชาวปาตานีและนักรบจูแว (นักสู้เพื่อปลดปล่อยปาตานี) แต่อีกฝ่ายก็พยายามสร้างความกลัวให้เกิดขึ้นในหมู่ชาวปาตานี สังเกตได้จากปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นทุกวันนี้
ขณะเดียวกันรัฐไทยไม่ยอมเปิดพื้นที่ทางการเมืองให้กับชาวปาตานีเลย แม้ว่าจะมีนักเคลื่อนไหว นักกิจกรรม นักสิทธิมนุษยชน แต่หลายๆ คนก็ถูกคุกคามจากเจ้าหน้าที่ทั้งทางตรงและทางอ้อม อาทิ การปิดล้อมหอพักนักศึกษา การดิสเครดิตตามสื่อสังคมออนไลน์ การไปขอข้อมูลส่วนตัวที่บ้าน
8.ทำไมมองรัฐในแง่ลบ
มาจากคำถามที่ว่าทำไมรัฐถึงมองเราในแง่ลบ ก่อนอื่นเราต้องเข้าใจก่อนว่า นักศึกษาอาจไม่ทั้งหมดคือนักเคลื่อนไหวทางการเมือง และไม่ใช่แค่เฉพาะนักศึกษาปาตานีเท่านั้น หากแต่นักศึกษาจากส่วนกลาง กรุงเทพฯ หรือทั่วโลก ก็จะมีขบวนการเคลื่อนไหวของนักศึกษาอยู่แล้ว และทุกที่บนโลกคู่กรณีของขบวนการเคลื่อนไหวนักศึกษาก็คือรัฐนั่นเอง
นอกจากนี้ เปอร์มัสยังเป็นองค์กรที่พยายามเปิดพื้นที่ทางการเมืองให้ประชาชนปาตานีให้สามารถพูดหรือแสดงความคิดเห็นทางการเมืองได้อย่างอิสระ ซึ่งบางครั้งคำตอบที่ได้จากชาวบ้านก็ทิ่มแทงความรู้สึกของรัฐไทยอย่างแรง แต่กระนั้นมันก็คือความจริง แม้ว่าเขาจะพูดตรงและแรง แต่ก็ยังดีกว่าให้เขาไปฆ่าใครไม่ใช่หรือ
9.เป้าหมายสุดท้ายของกระบวนการสันติภาพและเปอร์มัส ต้องการเอกราช ปกครองพิเศษ หรือประชามติ
เปอมัสไม่เคยซีเรียสเรื่องเป้าหมายสุดท้ายของกระบวนการสันติภาพ มันจะจบลงด้วยเอกราช หรือออโตโนมี (ปกครองตนเอง) หรืออุดมการณ์ของพวกจูแวจะหมดไปแล้วชาวปาตานีถูกกลมกลืนกลายเป็นไทยหมดก็ตาม แต่ที่เราซีเรียสและพยายามเคลื่อนไหวอยู่ตลอดก็คือ ขั้นตอนและวิธีการของกระบวนการสันติภาพต่างหาก
เปอร์มัสสนับสนุนแนวทางสันติวิธีทุกรูปแบบ และไม่สนับสนุนแนวทางความรุนแรง ซึ่งแนวทางสันติวิธีก็มีอยู่หลายวิธี ทั้งการเจรจา การพูดคุย การเปิดเวที การเสวนา และการลงประชามติ (right to self determination) ก็เป็นหนึ่งในวิธีการต่อสู้แบบสันติวิธี ไม่ว่าผลสุดท้ายของกระบวนการสันติภาพหรือผ่านการประชามติจะเป็นอะไรก็แล้วแต่ เพียงแค่ประชาชนส่วนใหญ่พึงพอใจต่อสันติภาพแบบนั้น เปอร์มัสก็พอใจเช่นกัน
ขอยืนยันคำตอบว่า หากประชาชนพึงพอใจต่อสันติภาพอย่างไร เปอร์มัสก็พอใจต่อสันติภาพอย่างนั้น