เปิดขั้นตอนคดีอาญา'ยิ่งลักษณ์'

แม้กระบวนการถอดถอนในส่วนของ สนช.สิ้นสุดลงแล้ว และส่งผลให้ นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ต้องถูกตัดสิทธิ์ทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี แต่ยังมีอีกประเด็นที่ยังคงต้องติดตามกันต่อไป นั่นก็คือการดำเนินคดีอาญากับอดีตนายกฯหญิง เพราะในวันเดียวกันกับที่ สนช.ลงมติถอดถอน ปรากฏว่าอัยการสูงสุด (อสส.) ได้มีความเห็นสั่งฟ้องนางสาวยิ่งลักษณ์ ในคดีที่ ป.ป.ช. ชี้มูลความผิดไว้

ข้อกล่าวหาที่มีต่ออดีตนายกฯ คือ "กระทำผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการจากพฤติการณ์ที่ส่อว่าจงใจใช้อำนาจหน้าที่ขัดต่อบทบัญญัติกฎหมาย ในโครงการรับจำนำและระบายข้าว ทำให้รัฐเสียหายกว่า 5 แสนล้านบาท ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 157 และ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต มาตรา 123/1"

ขั้นตอนหลังจากนี้ อสส.จะตั้งคณะทำงานเพื่อเตรียมพร้อมในการฟ้องคดี ได้แก่การรวบรวมรายละเอียดพยานหลักฐาน ทั้งพยานบุคคลและเอกสารทั้งหมดกว่า 4,000 แผ่น พร้อมร่างคำฟ้องเสนอต่ออัยการสูงสุดเพื่อพิจารณาความชัดเจน เรียบร้อยแล้วอัยการสูงสุดจะดำเนินการยื่นฟ้องคดีต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาไม่เกินเดือน มี.ค.58

จากนั้น นายดิเรก อิงคนินันท์ ประธานศาลฎีกา จะเรียกประชุมใหญ่ผู้พิพากษาศาลฎีกาทั้งหมดภายใน 14 วัน ทั้งนี้เป็นไปตามพระราชบัญญัติว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ.2542 เพื่อเลือกผู้พิพากษา 9 คนเป็นองค์คณะรับผิดชอบคดี และเลือกผู้พิพากษา 1 คนในองค์คณะเป็นเจ้าของสำนวน

ถัดจากนั้นศาลจะนัดฟังคำสั่งว่าจะรับฟ้องคดีไว้พิจารณาพิพากษาหรือไม่ ซึ่งหากศาลมีคำสั่งรับฟ้องแล้ว ก็จะมีหมายเรียก "จำเลย" ในขั้นตอนนั้นผู้ถูกกล่าวหา คือ นางสาวยิ่งลักษณ์ จะมีสถานะเป็นจำเลย) และสอบคำให้การครั้งแรกภายใน 45 วันนับจากวันรับฟ้อง โดยจำเลยต้องเดินทางมาด้วยตนเอง

ส่วนประเด็นการยื่นคำร้องเพื่อขอปล่อยตัวชั่วคราวนั้น เป็นอำนาจของศาลที่จะพิจารณาว่าจะอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวหรือไม่ รวมทั้งการกำหนดเงื่อนไขอื่นๆ เช่น การห้ามเดินทางออกนอกประเทศ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากศาล เป็นต้น

นอกจากนี้ ตามข้อกำหนดเกี่ยวกับการดำเนินคดีของศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ.2553 ข้อ 8 วรรคสอง ระบุว่า "หากได้ตัวมาศาลในวันฟ้อง ก็ให้ผู้พิพากษาประจำแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองในศาลฎีกา เป็นผู้พิจารณาในการขังหรือปล่อยตัวจำเลยชั่วคราว แต่หากไม่ได้นำตัวมาศาล ให้โจทก์ระบุที่อยู่จริงของจำเลยมาในฟ้องด้วย เพื่อที่ศาลจะหมายเรียกให้ผู้นั้นมาศาลในกำหนดวันนัดพิจารณาตามกฎหมาย"

สำหรับอัตราโทษในข้อกล่าวหาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริตฯนั้น สูงสุดจำคุกไม่เกิน 10 ปี

ถึงวันนี้ แม้ว่ากระบวนการถอดถอนนางสาวยิ่งลักษณ์ รวมทั้ง นายสมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ อดีตประธานรัฐสภา และ นายนิคม ไวยรัชพานิช อดีตประธานวุฒิสภา จะสิ้นสุดลงแล้ว แต่ สนช.ยังเหลือวาระการพิจารณาถอดถอน "38 อดีตสว." ในกรณีแก้ไขรัฐธรรมนูญประเด็นที่มา ส.ว.โดยมิชอบ ที่จะมีการแถลงเปิดคดีในวันที่ 25 ก.พ.นี้ด้วย

ถือเป็นไฮไลท์สำคัญที่ต้องจับตาต่อไปว่า ผลการลงมติ "ไม่ถอดถอน" ในส่วนของ นายสมศักดิ์ และนายนิคม ซึ่งมีมูลเหตุมาจากการแก้รัฐธรรมนูญในประเด็นเดียวกัน คือ ที่มาของ ส.ว. จะเป็นตัวชี้วัดผลการลงมติกรณี 38 อดีตส.ว.หรือไม่