'บวรศักดิ์'เผยไอเดียรธน.ใหม่ต้องสร้างหลักปรองดอง

นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ เลขาธิการสถาบันพระปกเกล้า กล่าวปาฐกถาปิดงานประชุมวิชาการสถาบันพระปกเกล้า ครั้งที่ 16 ประจำปี 2557 เรื่อง 8 ทศวรรษ ประชาธิปไตยไทย : พลวัตแห่งดุลอำนาจ ว่าช่วงเวลา 8 ทศวรรษ หรือนับตั้งแต่ พ.ศ.2475 ดุลอำนาจในประเทศนั้นเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอด จนมาถึงพ.ศ. 2557 ที่พบขาดดุลระหว่างสถาบันการเมืองและพลเมือง ทำให้มีการเมืองบนถนน มีม็อบเสื้อแดง ม็อบเสื้อเหลือง ม็อบเสื้อหลากสี จนคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ออกมาแสดงเป็นรัฐฎาธิปัตย์ ดังนั้นถือเป็นโจทย์ใหญ่ต้องแก้ไข โดยตนมองว่าเหตุที่เป็นสาเหตุของปัญหาคือ 1.ความขัดแย้งที่เรื้อรังกว่า 10 ปี, 2.ความไม่เป็นธรรมของการจัดทรัพยากร ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม จนเป็นจุดที่พรรคการเมืองใช้นโยบายประชานิยม ที่ตนมองว่านโยบายประชานิยมนั้นเป็นตัวพ่อของระบบอุปถัมภ์ลดระดับประชาชนเป็นราษฎรที่อาศัยการพึ่งพิงเพียงเท่านั้น และ 3.การไม่สมดุลการจัดสรรอำนาจในระบบการเมือง การปกครอง จนเป็นประเด็นการแย่งชิงอำนาจระหว่างกัน ดังนั้นสิ่งที่จะแก้ปัญหาดังกล่าวได้ คือการสร้างดุลอำนาจใหม่ในรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

นายบวรศักดิ์ กล่าวด้วยว่าองค์กรที่จะสร้างดุลอันดับแรก คือ การสร้างดุลระหว่าง สปช. และ กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญหากไม่ได้ดุล รัฐธรรมนูญจะไม่ผ่านสปช. ในวันที่ 6 ส.ค. 2558 ทั้งกมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญและสปช. จะตายตกไปตามกัน จากนั้น คือการสร้างดุลระหว่างกมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ?สปช. สนช. ครม. เพื่อให้การปฏิรูปและการทำกฎหมายอื่น ๆ เดินหน้าได้ อย่างไรก็ตามการจัดดุลดังกล่าวมีข้อจำกัด คือ 1.เวลาการยกร่างรัฐธรรมนูญที่มีกรอบกำหนดไว้ตามรัฐธรรมนูญ ฉบับชั่วคราว พ.ศ.2557 ซึ่งกำหนดให้ประธานสปช. ทูลเกล้าฯ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ภายในวันที่ 4 ก.ย.58 ถ้าต้องไปจัดทำประชามติด้วย ก็ประมาณต้นเดือนพ.ย.58 ที่ไปดำเนินการ และกว่าจะเลือกตั้งได้ ประมาณ ม.ค. หรือ ก.พ. 2559 ,?2.สาระที่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว มาตรา 35 ที่กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ? และสปช.ไม่มีทางเลือกอื่น, 3.บรรยากาศระหว่างการจัดทำรัฐธรรมนูญและการปฏิรูปที่เป็นไปท่ามกลางความขัดแย้งหลบในและภาคส่วนสังคมไม่มีความเชื่อใจ, 4.ความหลากหลายของสมาชิก

"หากทำรัฐธรรมนูญใหม่ หรือมองปฏิรูปใหม่ เราไม่สามารถปะผุได้ เพราะถ้าไปหยิบรัฐธรรมนูญ ปี 40 หรือ 50 ที่มีสาเหตุและปัญหาต่างจากปี 57 เราคงไม่สามารถทำให้เกิดการปฏิรูปแนวใหม่ได้ นอกจากนั้นสิ่งที่ต้องตอบโจทย์ให้ได้ คือ การสร้างความปรองดองที่ป้องกันไม่ให้มีปัญหาในระยะยาวเกิดขึ้น ซึ่งรัฐธรรมนูญสามารถสร้างองค์กรและกลไก ที่นำไปสู่กระบวนการสำคัญที่ใช้ในการปรองดองเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้าไม่ให้สี?หรือคนไทยฆ่ากันได้ ทั้งนี้ไม่ใช่การเสนอกฎหมายนิรโทษกรรม ดังนั้นรัฐธรรมนูญเพื่อความปรองดอง เป็นของใหม่ที่ต้องให้ความสำคัญ ก่อนการสร้างความธรรมทางเศรษฐกิจ สังคม และการจัดสรรอำนาจใหม่ในเชิงโครงสร้าง?" นายบวรศักดิ์ กล่าว

นายบวรศักดิ์ กล่าวด้วยว่าการจัดดุลอำนาจระหว่างฝ่ายบริหารและนิติบัญญัติ รัฐบาลต้องไม่เข้มแข็งจนเกินไป กรณีที่เสนอให้นายกฯและครม.มาจากการเลือกตั้งโดยตรง ตนมองว่าเป็นการซ้ำเติมปัญหามากกว่า เพราะรัฐบาลที่เข้มแข็งเกินไปจะเข้ามาเทรกแซงทุกเรื่อง นอกจากนั้นต้องนำบทบัญญัติที่ให้พรรคการเมืองสามารถไล่ส.ส.ออกจากพรรคหากไม่ทำตามมติพรรคและทำให้ส.ส.นั้นพ้นสมาชิกภาพออก เพื่อไม่ให้พรรคการเมืองมีอำนาจเหนือประชาชนที่เลือกส.ส.เข้ามาทำหน้าที่ นอกจากนั้นต้องตั้งองค์กรที่เท่าเทียม เช่น สำนักงานงบประมาณรัฐสภา เพื่อติดเขี้ยวเล็บให้สภา ทัดเทียมและมีข้อมูลตรวจสอบฝ่ายบริหาร นอกจากนั้นในประเด็นการสร้างดุลระหว่างกลางกับการกระจายอำนาจองค์กรส่วนท้องถิ่นให้การบริการใกล้ชิดประชาชนมากที่สุด รวมถึงมีองค์กรพิเศษในการทำงานและให้การปราบการทุจริตระดับท้องถิ่นที่ได้ผล ขณะที่ดุลระหว่างฝ่ายการเมืองกับข้าราชการประจำ หากให้ข้าราชการประจำต้องทำตามคำสั่งนักการเมือง แต่ต้องไม่ใช่การให้มาล้วงลูก อาจต้องเขียนในรัฐธรรมนูญว่าข้าราชการที่ทำตามคำสั่งทางวาจาต้องรับโทษางอาญาและทางแพ่งเพียงลำพัง และสุดท้ายคือดุลอำนาจระหว่างรัฐ องค์กรเอกชน และองค์กรภาคประชาสังคม โดยการให้สภาที่สองมาจากทุกอาชีพเหมาะสมหรือไม่ หากสภาแรกมาจากการเลือกตั้ง แล้วสภาพหุนิยมต้องเป็นตัวแทนจากทุกสาขาวิชาชีพ ที่ไม่ใช่มาด้วยระบบสรรหา เพื่อการกลั่นกรองกฎหมาย

นายบวรศักดิ์ ในฐานะที่ตนเป็นประธานกมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ กล่าวด้วยความเห็นส่วนตัวที่ยังไม่ผ่านความเห็นของที่ประชุมกมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ ได้เสนอโครงร่างรัฐธรรมนูญไว้เป็น 4 ภาค คือ ภาค1 พระมหากษัตริย์ะประชาชน ประกอบด้วย1.1หมวดพระมหากษัตริย์, 1.2หมวดความเป็นพลเมือง ประกอบด้วย? ความเป็นพลเมืองที่ดี,?สิทธิเสรีภาพ, หน้าที่ , การมีส่วนร่วมทางการเมืองและการมีส่วนร่วมในการตรวจสอบ, ภาค 2 ศาล นิติธรรม และกระบวนการยุติธรรม คือ 2.1ศาลและนิติธรรม และ2.2กระบวนการยุติธรรม,? ภาค 3 ผู้นำการเมืองที่ดีและสถาบันการเมือง ได้แก่ 3.1ระบบผู้แทนและผู้นำการเมืองที่ดี, 3.2 แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ, 3.3รัฐสภา,3.4คณะรัฐมนตรี,3.5ความสัมพันธ์ระหว่างข้าราชการกับนักการเมือง และ3.6การปกครองส่วนท้องถิ่น

นายบวรศักดิ์ กล่าวด้วยว่า ภาค 4 ว่าด้วยการปฏิรูป ประกอบด้วย 4.1 การปฏิรูปเพื่อสร้างความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจและสังคม, 4.2 การปรองดอง ทั้งนี้ ภาคที่1และ2 แก้ไขได้ยากมาก ส่วนภาค 3 จัดอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนภาค4อาจต้องวางกรอบเวลา3-4ปี เพราะในระยะเวลาหนึ่งจะสามารถปรองดองกันได้เอง โดยปัญหาจะหมดไปตามช่วงเวลา อย่างไรก็ตาม ขั้นตอนทั้งหมดต้องผ่านประชาพิจารณ์เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วม