'สมชัย'ไล่คนจ้องปฏิรูปไปปฏิรูปตัวเองก่อน

ที่โรงแรมแอมบาสเดอร์ ซิตี้ จอมเทียน พัทยา จ.ชลบุรี นายสมชัย ศรีสุทธิยากร คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ด้านกิจการบริหารงานเลือกตั้ง กล่าวบรรยายพิเศษหัวข้อ"ประสบการณ์ประชาธิปไตยกับกระบวนการเลือกตั้งและการลงประชามติ"ให้แก่กกต.จังหวัดและผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด 77 จังหวัด ตอนหนึ่งว่า กกต.ชุดนี้เข้ามาทำงานด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจอยากเห็นบ้านเมืองพัฒนาไปในทางที่ดี ซึ่งคำว่ากรรมการการเลือกตั้งไม่ได้แปลว่าการเลือกตั้งเพียงอย่างเดียว แต่จุดยืนของกกต.คือต้องการรักษาประเทศให้อยู่รอดไม่ให้เกิดการสูญเสียหรือทำให้สังคมเกิดความแตกแยก ประกอบกับหลายครั้งที่ผ่านมาประธานกกต.ก็ระบุว่าต้องการให้บ้านเมืองสงบเกิดการสูญเสียน้อยที่สุด ไม่อยากให้มีคนบาดเจ็บหรือเสียชีวิต เพราะเลือกตั้งใหม่เมื่อใดก็ได้ แต่ถ้าเกิดการบาดเจ็บและเสียชีวิตนั้นไม่สามารถเอาคืนมาได้ สำหรับโจทย์ที่สำคัญของการจัดการเลือกตั้งในประเทศไทย หัวใจที่สำคัญคือการปฏิรูปการเลือกตั้ง รวมทั้งองค์กรกกต.ด้วย

นายสมชัย กล่าวว่า เวลาอยู่ในบทบาทของกกต.เรามักจะปกป้องตัวเราเองว่าสิ่งที่เป็นอยู่ดีแล้ว ไม่ต้องการให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ส่วนตัวมองว่าถ้ากกต.ดีปัญหาที่เกิดขึ้นในทางการเมืองก็คงไม่เกิดขึ้น ดังนั้นต้องยอมรับว่าจำเป็นต้องปฏิรูปกกต.ด้วย โดยแนวทางการปฏิรูปกกต.นั้น หากฟังจากเสียงของคนจากฝ่ายต่างๆ หรือคนในรัฐบาลจะเห็นว่ากระบวนการคิดจะออกมาในเชิงลบตลอดทั้งแบบต้องการลดบทบาทหน้าที่และไม่ให้มีกกต.ด้วยซ้ำ หากความเห็นดังกล่าวออกมาจากฝ่ายการเมือง ตนไม่แปลกใจเลย เพราะเสียงของฝ่ายการเมืองฟังได้ แต่ไม่ควรเชียร์ เนื่องจากถือว่าเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับการปฏิรูปมากกว่ากกต. แต่หากเสียงดังกล่าวมาจากคนที่มีความสำคัญในการปฏิรูป ควรเป็นเสียงที่เป็นกลางไม่ใช่ชี้ไปในทางใดทางหนึ่ง ต้องมีการศึกษาหาคำตอบว่าควรจะปรับปรุง เพิ่มอำนาจหน้าที่ หรือลดอำนาจหน้าที่ของกกต.หรือส่งไปให้ผู้อื่นดำเนินการแทน

นายสมชัย กล่าวว่า ส่วนตัวยืนยันว่ากกต.ต้องปฏิรูปเรื่องอำนาจหน้าที่ของกกต.ต้องคุยกันว่าอำนาจหน้าที่ที่มีอยู่สามารถได้คนดีมาบริหารประเทศได้หรือไม่ ถ้าไม่ได้ก็ต้องคิดดว่าจะเพิ่มจะลดกันอย่างไร แต่ถ้าจะให้เหลือจัดเลือกตั้งเพียงอย่างเดียวก็ไม่ต้องมีกกต.ให้ฝ่ายธุรการทำก็ได้ ส่วนบทบาทการกำกับและพิจารณาใบเหลืองใบแดง ถ้ากกต.ไม่มีอำนาจนี้ก็จะไม่สามารถจัดการเลือกตั้งได้สุจริตแลเที่ยงธรรมได้ ควรเสริมความเข้มแข็งของการให้ใบเหลืองใบแดงมีความศํกดิ์สิทธิ์ ทำให้คนที่ละเมิดเห็นว่าถ้าละเมิดก็จะถูกตัดสิทธิ์ทันที รวมทั้งการได้มาของกกต.ทั้ง 5 คนนั้นควรขยายจำนวนคณะกรรมการสรรหาให้เพิ่มมากขึ้น เพื่อให้เกิดความหลากหลาย ไม่ใช่ให้น้ำหนักกับผู้แทนจากผู้พิพากษาหรืออัยการ และโครงสร้างภายในของกกต.ต้องมีการออกแบบใหม่ของการได้มาของกกต.จังหวัด ไม่ใช่เน้นแต่อดีตข้าราชการประจำมาทำหน้าที่ แม้จะได้ในเรื่องของประสบการณ์ แต่ต้องคำนึงถึงเส้นทางการเติบโตในราชการที่อาจจะอิงแอบจากฝ่ายการเมืองมา ต้องทำให้กกต.จังหวัดเป็นกกต.ของประชาชน สามารถทำงานด้วยความเป็นกลาง สร้างความไว้วางใจกระบวนการทำงาน

"ผมพูดตรงไปตรงมา ถ้ามีการปรับปรุงเรื่องที่มาขององค์อำนาจ กกต. 5 คน ไม่ได้อยู่อยู่แล้ว แต่เพื่อประโยชน์ของบ้านเมืองก็ต้องทำ ผมไม่อยากให้กกต.เป็นโจทย์ของสังคม ถ้าอยากปฏิรูปประเทศไทย ไม่เพียงแค่ปฏิรูปกกต.แต่อย่างน้อยต้องปฏิรูประบบราชการซึ่งเป็น 1 ใน 11 ด้านของการปฏิรูปทำให้ระบบราชการมีประสิทธิภาพ เพราะที่ผ่านมาข้าราชการทำงานเกิดความล่าช้าไม่เกิดผลสำเร็จเท่าที่ควรและยังต้องปฏิรูปราชการ ให้ปลอดจากนักการเมือง ไม่ให้นักการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องแทรกแซงจนราชการทำงานลำบาก ยกตัวอย่างการเลือกตั้ง 2 กุมภาพันธ์ กกต.ไม่ได้รับความร่วมมือ เพราะราชการตกอยู่ภายใต้การกดดันของฝ่ายการเมือง นอกจากนี้ราชการต้องปฏิรูปให้เป็นมือวิชาชีพ ไม่ใช่รอแต่คำสั่ง และมีคุณธรรมแและจริยธรรมในการทำหน้าที่มีความกล้าในสิ่งที่ควรพูดไม่ใช่รอรับคำสั่งจากฝ่ายการเมือง เพราะถ้าไม่ปฏิรูประบบราชการถึงปฏิรูปกกต.ไป คำตอบที่ได้ก็ไม่ได้ผลที่ต้องการได้"นายสมชัย กล่าว

นายสมชัย กล่าวว่า ส่วนการปฏิรูปเรื่องท้องถิ่นต้องออกแบบควบคู่กับไปกับการเมืองระดับชาติ ทำอย่างไรให้ประชาชนมีส่วนร่วมรู้ที่จะรักท้องถิ่น ทำให้การเลือกตั้งท้องถิ่นสุจริตเที่ยงธรรม เพราะโจทย์ใหญ่ของการเลือกตั้งท้องถิ่น มีการซื้อสิทธิ์มากกกว่าการเลือกตั้งระดับชาติ สิ่งเหล่านี้เป็นหัวใจสำคัญต้องประกอบไปกับการปฏิรูปกับกกต.แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือคนที่คิดจะปฏิรูปต้องปฏิรูปตัวเองด้วย กระบวนการคิดของคนที่ปฏิรูปต้องรับฟังความเห็นของคนในส่วนรวมทั้งรัฐบาลและสปช. อย่าคิดว่าความคิดของตัวเองนั้นดีที่สุด เพราะจะเป็นการปฏิรูปที่หลงทางหรือให้คนที่ทำต้องทำอย่างที่เราคิดไว้ ท้ายที่สุดการปฏิรูปออกมาเป็นอย่างไรก็จะไม่เกิดผล และอนาคตผลของการปฏิรูปย่อมถูกปฏิเสธจากประะชาชน จึงเป็นโจทย์ใหญ่ของผู้บริหารประเทศว่าจะสร้างการยอมรับในผลปฏิรูปได้อย่างไร

ขณะนี้มีสปช.แล้ว กระบวนการคิดฟังเสียงประชาชนจะทำอย่างไร วันนี้ยังไม่สายที่จะให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม เพราะผลของการปฏิรูปจะสะท้อนความจริงใจการออกแบบใหม่ที่สร้างความเป็นธรรมให้แก่ทุกฝ่าย การปฏิรูปเพื่อให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้เปรียบนั้นจะไม่มีความยั่งยืน