สภาทนายความฯตั้งทีมงานช่วย'สังเวียน'

น.ส.จันทร์จ๋า ทองอร่าม อายุ 39 ปีพร้อมสามี เดินทางมายังห้องประชุมประธานดวงรัตน์ ชั้น 3 ที่ทำการสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ ถนนราชดำเนิน เพื่อเข้าพบนายเดชอุดม ไกรฤทธิ์ นายกสภาทนายความ เพื่อขอความช่วยเหลือกรณีพี่สาวคือ นางสังเวียน รักษาเพ็ชร์ ชาวนาที่ติดหนี้นอกระบบ 1.5 ล้านบาท จนเกิดอาการเครียดก่อเหตุเผาตัวเองเมื่อวันที่ 15 ต.ค.ที่ผ่านมา

นายเดชอุดม กล่าวว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญที่วนเวียนในสังคมคนยากจน กรณีนางสังเวียนทางสภาทนายความฯ ได้รวบรวมข้อมูลต่าง ๆ แต่ยังไม่เห็นรายละเอียดของข้อตกลงการับสภาพหนี้ของนางสังเวียน รวมทั้งยังไม่เห็นบันทึกของจังหวัดในเรื่องการยกหนี้ให้นางสังเวียน ขณะเดียวกันน้องสาวนางสังเวียนก็ระบุว่า พี่สาวตัวเองอ่านและเขียนไม่ได้ จึงมีคำถามต่อส่วนราชการว่ามีคนช่วยดูแลตอนนางสังเวียนเซ็นต์รับสภาพหนี้หรือไม่ จากที่ไม่มีลากลักษณ์อักษร จนมีลายลักษณ์อักษร จะเป็นเรื่องที่ถูกต้องหรือไม่ แต่อย่างน้อยการปลดหนี้ ก็เป็นการให้กำลังใจนางสังเวียนในครั้งนี้

"เมื่อรับเรื่องจากญาตินางสังเวียนแล้ว จะตั้งคณะทำงาน 3-5 คนเพื่อดูรายละเอียดว่าเป็นความเดือดร้อนประเด็นใด เป็นหนี้ถูกต้องหรือไม่ หรือเจ้าหนี้ได้ยกหนี้ถึงขนาดไหน ให้ใครบ้าง รวมถึงจะติดตามอาการของนางสังเวียนด้วยว่าเป็นอย่างไร"

นายเดชอุดม กล่าวต่อว่า สภาทนายความฯ ได้ออกแถลงการณ์ ฉบับที่ 16/2557 เรื่องการให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ผู้เดือดร้อนจากหนี้นอกระบบว่า หนี้นอกระบบนั้นเป็นที่รู้กันอยู่แล้วว่าเป็นหนี้ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย แต่ก็ยังมีผู้ทำธุรกิจในทำนองนี้อย่างเป็นล่ำเป็นสัน ใช้เล่ห์กลกระบวนการในทุกรูปแบบบีบบังคับลูกหนี้ที่เป็นชาวนาชาวไร่และเกษตรกรในทุกภาคส่วน รวมทั้งผู้ใช้แรงงานที่ยากจนและไม่มีโอกาสเข้าถึงเงินกู้ในระบบปกติได้ และเพื่อให้ลูกหนี้นอกระบบทั้งหลายได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที ไม่ต้องกระทำอัตวินิบาตกรรม เกิดความสูญเสียทั้งแก่ลูกหนี้และครอบครัว ขาดความมั่นคงทางชีวิตอย่างรุนแรง สภาทนายความเห็นว่ากรณีดังกล่าวสามารถแก้ไขได้โดยการบังคับใช้กฎหมายทั้งระยะสั้นและอาจปรับเพิ่มหลักการของกฎหมายเพื่อคุ้มครองลูกหนี้โดยเฉพาะด้านเกษตรกรให้พ้นวิกฤติได้เฉกเช่นการดำเนินการของกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วดังนี้

1.ให้ลูกหนี้ที่ถูกกระทำจากการบังคับหนี้นอกระบบของเจ้าหนี้หรือตัวแทนจนขาดความเป็นปกติสุขในการดำรงชีพ แจ้งความประสงค์ขอรับความช่วยเหลือจากสำนักงานคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย สภาทนายความ ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคที่มีประจำอยู่ทุกเขตศาลจังหวัด

2.​ให้ทนายความอาสาของสภาทนายความในทุกเขตศาลจังหวัดรับเรื่องไว้และสืบข้อเท็จจริง พร้อมทั้งส่งบันทึกความเห็นต่อคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายโดยไม่ชักช้า ทั้งนี้ให้ประธานสภาทนายความจังหวัดในฐานะประธานคณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายประจำศาลจังหวัดเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการมอบหมายให้กับทนายความอาสาที่มีชื่ออยู่ในทำเนียบของสภาทนายความเป็นผู้ดำเนินการ

3.​ในกรณีที่เจ้าหนี้เป็นกลุ่มบุคคลหรือกลุ่มองค์กรที่มีการกระทำในรูปแบบของกลุ่มองค์กรอาชญากรรมที่มีเครือข่ายในรูปของเป็นผู้มีอิทธิพล ให้คณะกรรมการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมายจัดตั้งคณะทำงานชำนาญการและประสานงานความช่วยเหลือร่วมมือกับทางส่วนราชการและภาคเอกชนทั้งในและนอกประเทศเพื่อดำเนินการให้ความปลอดภัยแก่ทั้งลูกหนี้และผู้ที่เป็นทนายความอาสาที่เข้าไปให้ความช่วยเหลือและจัดหามาตรการเสริมที่เหมาะสมตามแต่กรณี

4.​ให้จัดคณะทำงานทีมทนายความชำนาญการด้านกฎหมายฟื้นฟูและกฎหมายล้มละลายเป็นวิทยากรในการอบรมให้ข้อมูลแก่ลูกหนี้รายย่อยหรือเกษตรกรในเรื่องหลักการของการบังคับใช้กฎหมายบังคับชำระหนี้ที่เป็นธรรมในพื้นที่ที่มีการปล่อยหนี้เงินกู้นอกระบบ

และ5.​ให้คณะกรรมการพิจารณาร่างกฎหมายของสภาทนายความจัดทำร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2485 เพิ่มเติมหมวด 3/1 เรื่องการฟื้นฟูหนี้ของเกษตรกรหรือลูกหนี้รายย่อยที่มีจำนวนหนี้ค้างชำระตั้งแต่ 500,000 บาทขึ้นไป หรือจำนวนอื่นตามที่เห็นสมควร ซึ่งโดยหลักการดังกล่าวนี้จะช่วยให้ลูกหนี้สามารถที่จะเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมได้อย่างรวดเร็ว และเป็นการตรวจสอบความมีอยู่จริงของหนี้ทั้งหนี้นอกระบบและหนี้ในระบบได้อย่างแท้จริง เมื่อได้มีการยื่นคำร้องต่อศาลให้รับการฟื้นฟูหรือปรับโครงสร้างหนี้ของลูกหนี้ประเภทนี้ในทำนองเดียวกันกับกฎหมาย CHAPTER 13 - ADJUSTMENT OF DEBTS OF AN INDIVIDUAL WITH REGULAR INCOME ของประเทศสหรัฐอเมริกาและในหลาย ๆ ประเทศที่เป็นประเทศที่พัฒนาแล้ว เพื่อเสนอต่อรัฐบาล หรือ สภานิติบัญญัติแห่งชาติต่อไป

"ถ้ากฎหมายคุ้มครองคนมั่งมีได้ อย่างหนี้ 10 ล้านยังมีการฟื้นฟู แต่คนยากคนจนทำไมเราจะช่วยเหลือโดยการเสนอกฎหมายตามข้อ 5 ไม่ได้ ดังนั้นอาจจะมีการรวบรวมรายชื่อเพื่อเสนอกฎหมาย แต่เราก็จะดูน้ำใจของฝ่ายบริหาร เพื่อช่วยคุ้มครองเกษตรกร เจ้าหนี้ที่เอาเปรียบหรือทำร้ายชาวนาต้องไล่ออกไป จะไม่มีทางออกถ้าไม่มีกฎหมายนี้บ้านเมืองก็จะไม่สงบสุข"นายเดชอุดม กล่าว

นายสุนทร พยัคฆ์ อุปนายกฝ่ายช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย สภาทนายความฯ กล่าวว่า หากใครเดือดร้อนให้มาขอความช่วยเหลือจากสภาทนานความฯได้ เพราะสภาทนายความฯ มีกองทุนช่วยเหลือ 25 ล้านบาท ไม่ต้องฆ่าตัวตาย หรือเผาตัวเอง ผู้ที่เดือดร้อนสามารถขอความช่วยเหลือสภาทนายความได้ทั่วประเทศ

ด้านนายนิวัติ แก้วล้วน เลขาธิการสภาทนายความฯ กล่าวว่า การประนอมหนี้ที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายมาชอบด้วยกฎหมายเป็นผลร้ายต่อกระบวนการยุติธรรมที่อาจจะไขว้เขวได้ กรณีใครมีหนี้ 10 ล้านบาทคนมีเงินฟื้นฟูได้ แต่ในกฎหมายกลับไม่บัญญัติให้ฟื้นฟูเกษตรกร ดังนั้นการมีกฎหมายฉบับนี้จะช่วยคุ้มครองเกษตรกรเพื่อเข้าสู่ระบบ ซึ่งที่ผ่านมาก็พบว่าเจ้าหนี้อื่นบางรายได้มีการไปไล่ตัดแขนลูกหนี้ แต่ก็จับได้แต่ฝ่ายปฏิบัติ ไม่สามารถจับได้ถึงกลุ่มปล่อยเงินกู้ ดังนั้นรัฐบาลต้องเข้ามาดูแลเรื่องนี้ให้ชัดเจน

น.ส.จันทร์จ๋า กล่าวว่า นางสังเวียนได้ยืมเงินมา 3.5 แสนบาทจากคน ๆ หนึ่งที่รวยหลายร้อนล้านเมื่อ 4 ปีที่แล้ว เพื่อไปลงทุนทำนา พอรู้ว่าเป็นหนี้ 3.5 ล้านบาทก็ไปที่ศาลากลางจังหวัด จนมีการลดหย่อนมาที่ 1.5 ล้าน ยืนยันนางสังเวียนไม่เคยไปค้ำประกันอะไร ที่ผ่านมาเคยเอาดอกเบี้ยไปคืนเถ้าแก่ แต่เมื่อการปลูกข้าวล้มเหลว พี่สาวก็ไม่มีเงินไปจ่ายดอกเบี้ย เจ้าหนี้ก็บอกให้ไปติดตามลูกหนี้รายอื่นให้ โดยให้ไปเก็บดอกเบี้ยแทนเขาแทนการจ่ายหนี้ ตอนก่อนมากรุงเทพฯพี่สาวก็ไม่ได้พูดอะไร บอกแค่ว่าจะมาทำเนียบอีกรอบ จึงไม่รู้ว่าพี่สาวจะมาทำอะไรแบบนี้

"ก่อนหน้านี้พี่สาวก็เคยถูกตำรวจในพื้นที่คนหนึ่งมาตาม แต่เห็นถ้าไม่ดีก็ไม่ให้พี่สาวไป ซึ่งตำรวจคนนี้ก็ถูกรถชนเสียชีวิตต่อมา พอวันที่ 8 ส.ค. ทางเจ้าหนี้ก็ได้โทรศัพท์มาพูดคุย พี่สาวก็เปิดโฟนให้ทุกคนได้ฟัง เราก็บอกไปว่าจะนำเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านไปขาย แต่ถ้าขายเงินที่ได้คงไม่ถึง 3.5 แสน ถ้าเอาบ้านไปขายก็จะไม่มีบ้านอยู่ ก็บอกทางนั้นว่าไม่รู้จะทำอย่างไร เขาก็บอกว่าเพื่อตัดปัญหาให้ไปผูกคอตายซะ พี่สาวก็ร้องไห้เพราะไม่รู้จะทำอย่างไรดี ก็บอกกับเราว่าจะไปกรุงเทพฯไปหารัฐบาล"นางสังเวียน กล่าว