คสช.แจงรายละเอียด'รธน.ชั่วคราว'

เมื่อเวลา 10.00 น. พล.อ.ไพบูลย์ คุ้มฉายา ผู้ช่วย ผบ.ทบ. หัวหน้าฝ่ายกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม พร้อมด้วย ศาตราจารย์พิเศษ พรเพชร วิชิตชลชัย ที่ปรึกษาหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) และ นายวิษณุ เครืองาม ที่ปรึกษากฎหมายคสช. ร่วมแถลงความคืบหน้างานด้านกฎหมาย

โดย ศ.พิเศษ พรเพชร กล่าวชี้แจงถึงความเป็นมาและชี้แจงถึงแผนผังโครงสร้างองค์กรตามรัฐธรรมนูญ ว่า รธน.ฉบับนี้แม้จะเป็นฉบับชั่วคราวแต่ความรู้สึกแรกคือ บ้านเมืองเรากำลังมีกฎกติกาที่แน่นอน เป็นนิติรัฐที่ยึดกฎหมาย กติกา การอยู่ร่วมกันของประชาชน ความชัดเจนแนวทางพัฒนาการเมืองของประเทศไทยจะเป็นรูปแบบการปกครองในระบอบประชาธิปไตย ที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

และสร้างความเชื่อมุ่งมั่นไปสู่ประชาธิปไตยภายในกรอบกฎหมายที่ชัดเจน ว่าไม่ว่าเราจะอยู่ใต้การปกครองรธน.ฉบับใด แต่พระมหากษัตริย์เป็นผู้ปกครองสูงสุด เป็นยิ่งกว่าผู้ใช้อำนาจอธิปไตย และยังมีบทบัญญัติที่ชัดเจนในเรื่องพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ในด้านต่างๆ เช่น การพระราชทานอภัยโทษ การแต่งตั้ง การยับยั้งร่างกฎหมาย และร่างรธน. การทำสัญญากับนานาประเทศ และยังทรงมีพระราชอำนาจอื่นที่กำหนดไว้ในประเพณีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ส่วนการจะออกกฎหมายต่างๆจะเป็นหน้าที่ของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.)

ส่วน คสช. นั้น รธน.ชั่วคราวบัญญัติไว้ให้อยู่ต่อเพื่อดูแลเรื่องความมั่นคงให้ประเทศชาติเดินไปได้ ดูเรื่องการปฏิรูปปรองดอง และจำนวนสมาชิกอาจเพิ่มได้แต่ไม่เกิน 15 คน มีการทำงานร่วมกับครม. แต่ไม่ได้เข้าไปทำงานในส่วนที่เป็นของครม. ส่วนอำนาจตาม ม.44 ของ คสช. ที่บอกว่าเป็นอำนาจเด็ดขาดตาม ม.17 นั้น ความจริงไม่แรงอย่างนั้น แต่เพื่อสร้างความสงบ เป็นปึกแผ่น สร้างบรรยากาศที่ดีไปสู่การปฏิรูป หากมีสิ่งใดที่รัฐบาลปกติทำไม่ได้ ก็ให้อำนาจ คสช.ได้ทำไว้ ส่วนสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) นั้น ต้องอาศัยความร่วมมือจากส่วนต่างๆ แต่ด้วยเวลาจำกัด คงไม่สามารถทำได้ จึงต้องใช้วิธีสรรหา ทั้งนี้ สปช. จะทำงานเชื่อมกับ กมธ.ร่างรธน.ที่ประกอบด้วยสมาชิก 37 คน เพื่อให้สิ่งที่ สปช.คิดมีผลนำไปสู่บทบัญญัติรธน. และหากจะใช้กฎหมายก็สามารถไปสู่ สนช. ได้ เพื่อให้สอดคล้องกันไม่ใช่ สปช.ทำแล้วไม่มีผลใดๆ ส่วนองค์กรพิพากษาและศาล ยังคงไว้ทุกประการ

นายวิษณุ กล่าวว่า โรดแมปเริ่มต้นด้วยการประกาศใช้รธน.ฉบับชั่วคราว พ.ศ.2557 วานนี้ ซึ่งตรงกับ 2 เดือนนับตั้งแต่เข้าครองอำนาจเมื่อวันที่ 2 พ.ค.ที่ผ่านมา รธน.ฉบับนี้เป็นฉบับที่ 19 ทั้งฉบับถาวรและชั่วคราว ไม่นับฉบับแก้ไขเพิ่มเติม โดยให้ใช้ไปพลางก่อนไม่เกิน 1 ปีบวกลบ เมื่อการจัดทำ รธน.ฉบับถาวรเป็นฉบับที่ 20 แล้วเสร็จ กฎหมายลูกดำเนินการเสร็จสิ้นก็จะเข้าระยะที่ 3 คือ การจัดการเลือกตั้ง เพื่อคืนการปกครองประชาธิปไตยกลับสู่ประเทศชาติ โดยเชื่อว่าในช่วงเวลา 1 ปีจากนี้จะสามารถจัดการปัญหาที่ค้างคาอยู่และเป็นชนวนความขัดแย้งเป็นผลสำเร็จในระดับหนึ่ง แต่เพื่อไม่ให้เกิดเสียงวิจารณ์ว่าที่ทำมาสูญเปล่า รธน.ฉบับที่ 19 จึงต้องวางหลักเกณฑ์บางอย่างที่ดูเข้มงวดกวดขัน ยุ่งยาก แต่ก็จำเป็น รธน.ฉบับนี้เป็นเหมือนต้นทางของแม่น้ำอีก 5 สายที่จะไหลพรั่งพรู

สายแรก คือ สนช. มีสมาชิกไม่เกิน 220 คนที่พระมหากษัติย์แต่งตั้งขึ้นตามคำปรึกษาของ คสช. โดยสมาชิก 220 คนไม่มีการสมัครแต่เป็นเรื่องของหัวหน้า คสช.จะพิจารณาโดยดูจากฐานข้อมูลต่างๆ คุณสมบัติที่สำคัญคือ มีอายุไม่น้อยกว่า 40 ปี มีสัญชาติไทย ไม่เคยดำรงตำแหน่งทางการเมืองในพรรคการเมือง จึงไม่ขัดข้องที่จะตั้งนักการเมืองในพรรคการเมือง แต่ไม่รวมถึงสมาชิกของพรรค โดย สนช.มีอำนาจหน้าที่สำคัญ 4 ประการ 1.อำนาจหน้าที่ในการออกกฎหมายเหมือน ส.ส. สว.ในอดีต รวมถึงการให้ความเห็นชอบสนธิสัญญาสำคัญที่รัฐบาลไปทำกับต่างประเทศ 2.ให้ความเห็นชอบแต่งตั้ง ถอดถอนนายกฯ 3.การควบคุมการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐบาล มีหน้าที่ตั้งกระทู้ถามรมต. แต่ไม่มีอำนาจในการถอดถอน และ 4.อำนาจในการให้ความเห็นชอบบางเรื่อง เช่น อัยการสูงสุด เลขาธิการกฤษฎีกา เลขาธิการ ปปง. ให้ความเห็นชอบบุคคลที่ดำรงตำแหน่งต่างๆในรธน. โดยสนช.จะเกิดขึ้นก่อนองค์กรอื่นๆ

สายที่สอง คือ ครม. 36 คน โดยจะแต่งตั้งจากบุคคลใดก็ได้ ทั้งข้าราชการประจำ ผู้บริหารรัฐวิสาหกิจ ซึ่งเป็นไปตามปกติที่มีการประกาศใช้รธน.ชั่วคราว อำนาจหน้าที่แต่เดิมของครม.ที่รู้จักแบบเดียวคือ การบริหารราชการแผ่นดิน แต่เวลานี้ไม่ปกติ จึงกำหนดให้มีอำนาจหน้าในการสร้างความสามัคคีปรองดองสมานฉันท์ ที่เป็นพันธกิจที่ครม.ต้องปฏิบัติ

สายที่สาม คือ สปช. มีสมาชิกไม่เกิน 250 คนมาจากการสรรหา จากตัวแทนจังหวัดต่างๆ รวมกทม. 77 จังหวัด ถือว่ากระจายมาจากทั่วประเทศและผูกพันด้านต่างๆ 11 ด้าน คือ การเมือง การปกครองท้องถิ่น การบริหารราชการแผ่นดิน กระบวนการกฎหมายยิตุธรรม การศึกษา พลังาน สื่อสารมวลชน และด้านอื่นๆ และมีคณะกรรมการสรรหาประจำด้านละ 1 ชุด โดยกรรมการสรรหาไม่มีโอกาสได้รับเลือกเป็น สนช.

สายที่สี่ คือ กมธ.ยกร่างรธน. 36 คน ซึ่ง กมธ.ต้องไม่เคยดำรงตำแหน่งในพรรคการเมืองทั้งก่อนและหลังย้อนหลัง 3 ปี และจะดำรงต่างๆ ทางการเมืองในอนาคตไม่ได้ในเวลา 2 ปี และเพื่อป้องกันไม่ให้กมธ.ยกร่างแหวกแนวหรือขาดอะไรจนเกิดการกล่าวหาว่าสูญเปล่า เสียของ จึงกำหนดว่าต้องร่างภายใต้กรอบ 4 ด้าน คือ ตามกรอบที่ให้การบ้านไป และรธน.ที่จะร่างใหม่ต้องกล่าวถึงความเป็นรัฐเดี่ยวแบ่งแยกมิได้ จะต้องกล่าวถึงการปกครองที่มีพระมหากษัติริย์ทรงเป็นประมุข ต้องกล่าวถึงห้ามคนที่โกงเข้ามา ห้ามนำงบไปใช้ในการหาเสียงและทุจริตมิชอบ ทบทวนความจำเป็นว่าต้องมีองค์กรอิสระอะไรไว้ในรธน.บ้าง

สายที่ห้า คือ คสช. ที่รธน.กำหนดให้คงอยู่ต่อไป เพียงแต่อาจเพิ่มจาก 7 คนเป็น 15 คน มีอำนาจเพียงเสนอให้ครม.ปฏิบัติเรื่องใด ครม.จะทำไม่ได้ก็ได้ และขอครม.ประชุมร่วมกันเพื่อหารือในเรื่องสำคัญของประเทศ หรือหาก คสช.ไม่เชิญมา ครม.ก็สามารถเชิญ คสช.ได้ และไม่มีการกำหนดให้คสช.มีอำนาจในการปลด ครม. บังคับบัญชา ครม. และไม่ต้องไปหาวิธีการนอกรธน.อีก จึงให้อำนาจพิเศษตาม ม.46 คือการใช้อำนาจเพื่อสร้างสรรค์ เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ ไม่ใช่ปราบปราม แม้จะเป็นการใช้อำนาจทางนิติบัญญัติ ตุลาการ ก็ตาม นอกจากนี้ รธน.ฉบับชั่วคราว แม้จะมี 48 มาตรา แต่ยังถือว่าสั้นกว่าฉบับถาวร และถ้าสงสัยว่าเรื่องใดเป็นประเพณีปกครองหรือไม่ ให้ส่งศาลรธน.วินิจฉัย ไม่ต้องปล่อยให้ทำถูกๆ ผิดๆ ส่วนองค์กรศาล ป.ป.ช. กกต. ก็ยังอยู่ตามปกติ จนกว่าจะมีรธน.ฉบับใหม่

" ทั้งนี้ ลำธาร 5 สายนี้จะอยู่จนกว่าจะมีรธน.ฉบับใหม่ สนช.จะอยู่จนกว่าจะมี ส.ส.สมัยหน้า ครม.จะอยู่จนกว่าจะมีครม.ใหม่มารับไม้ต่อ สนช.ก็จะอยู่จนกว่าจะมีรธน.ฉบับใหม่ที่ร่างไว้ว่าจะให้ สนช.เป็นอย่างไร กมธ.จะทำหน้าที่เสร็จเมื่อมีพระปรมาภิไธย รวมถึง คสช.ก็จะอยู่จนกว่าจะมีรธน.ฉบับใหม่" นายวิษณุ กล่าว

พล.อ.ไพบูลย์ กล่าวสรุปว่า นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงพระราชทาน รธน.ฉบับนี้มา ตนในนามพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้า คสช.ขอขอบพระคุณพี่น้องประชาชน ที่มีความห่วงใยในเนื้่อหาสาระของรธน.ฉบับนี้ ขอยืนยันในนาม คสช.ที่ต้องเข้ามารับผิดชอบ แก้ไขปัญหาชาติก่อน 22 พ.ค. จึงจำเป็นต้องใช้รธน.ฉบับนี้ดำเนินการตามแผนงาน และขอยืนยันว่าจะนำไปใช้ในสิ่งที่ดี ขอเวลาให้ คสช.ปฏิบัติตามแผนงานที่ให้ไว้