'ธีรยุทธ'ชี้ปฏิรูปยั่งยืน อย่ามุ่งแต่สร้างรัฐเข้มแข็ง

ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นายธีรยุทธ บุญมี อาจารย์ประจำวิทยาลัยสหวิทยาการ กล่าวปาฐกถา เรื่อง เหลียวหลังแลหน้าการอภิวัฒน์สังคมไทย เนื่องในโอกาสเฉลิมฉลองครบรอบ 80 ปี แห่งการสถาปนามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ว่าประเทศไทยผ่านการอภิวัฒน์หรือปฏิรูปมาแล้วถึง 5 ครั้ง

โดยรอบแรกเกิดในสมัยรัชกาลที่ 5

รอบสองเกิดช่วงการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ยุค 2475 ที่เป็นการเปลี่ยนแปลงขั้วอำนาจ

รอบสาม เกิดช่วงจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ที่เป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างด้านเศรษฐกิจครั้งใหญ่ของประเทศ

รอบสี่ เกิดช่วง 14 ตุลาคม 2516 ที่เป็นการอภิวัฒน์ความคิดประเทศไทย โดยกลุ่มปัญญาชนและประชาชน

และรอบที่ห้า เกิดช่วงยุคโลกาภิวัฒน์ที่กลุ่มทุนและนักการเมืองเข้ามามีบทบาทอย่างมากจนกลายเป็นจุดเริ่มต้นของวิกฤตการเมืองไทยที่ยืดเยื้อกว่า 10 ปี ดังนั้นสิ่งที่ทำให้การปฏิรูปประเทศไม่สำเร็จเพราะมุ่งปฏิรูปเฉพาะด้าน แบบทีละด้าน และไม่ครบทุกด้าน และในระยะของการปฏิรูปได้ปล่อยให้มีปัญหาแทรกซ้อนเข้ามา สำหรับปัญหาแทรกแซ้อนที่เกิดขึ้นรอบล่าสุดนั้นมีต้นเหตุจากการคอรัปชั่นสุดขีด จนทำให้เกิดภาวะรัฐล้มเหลว คือ การนำพื้นที่อำนาจหรือประโยชน์สาธารณะไปเป็นพื้นที่ส่วนตัว หรือของพวกพ้อง สร้างกลุ่มมาเฟีย กลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐที่ใช้อำนาจนอกระบบ หรือกลุ่มอิทธิพลแทรกแซ้อนเข้ามา

"ประเทศไทยไม่มีวันพัฒนาไปเป็นอย่างประเทศตะวันตก หรือประเทศญี่ปุ่นที่มีระเบียบ ดังนั้นเราต้องคิดการอยู่ร่วมกันแบบผสมผสาน หรือ แบบไฮบริดจ์ เพื่อให้การดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างมีความสุขได้อย่างไร โดยต้องยอมรับความสำคัญ เช่น จักรยานยนต์รับจ้างมีประโยชน์, หาบแร่แผงลอยมีความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจในย่านธุรกิจเป็นต้น โดยผมมองว่าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ หรือ คสช. ที่เข้ามาทำเรื่องระดับนี้ได้มาดูเป็นแนวโน้มที่ดี แต่ผลสรุปจะเป็นอย่างไรต้องรอดูอีกระยะ โดยผมขอเวลาอีก 2-3 เดือนก่อนพูดถึงการประเมินผลงาน คสช. อย่างไรก็ตามผมมองทิศทางที่อยากให้สังคมร่วมพิจารณา คือ จะให้อำนาจทหาร หรือข้าราชการประจำเข้าไปแก้ปัญหาอำนาจมาเฟียเพียงฝ่ายเดียวหรือให้ภาคประชาชน หรือภาคสังคมเข้าไปเป็นผู้ร่วมแก้ไข โดยทิศทางในอนาคตของรัฐไทยที่สำคัญคือการปรับตัวให้มีความเข้มแข็ง โดยความเข้มแข็งดังกล่าวนอกจากต้องมีระบบราชการที่มีคุณธรรม หรือจริยธรมแล้ว ผมมองว่ากลไกทางสังคม หรือประชาชนต้องมีคอยตรวจสอบถ่วงดุลได้ โดยต้องส่งเสริมภาคประชาชนให้เข้มแข็ง ต้องมีอำนาจ มีสิทธิ และเสรีภาพอย่างรับผิดชอบร่วมเข้าไปแก้วิกฤตปัญหาประเทศที่ผ่านมา โดยผมมองว่าการมุ่งสร้างรัฐให้เข้มแข็งเพียงอย่างเดียว ไม่ใช่คำตอบ หรือหนทางที่ยั่งยืนของการปฏิรูปประเทศ"นายธีรยุทธ กล่าว

นายธีรยุทธ กล่าวด้วยว่า ยืนยันที่จะคัดค้านระบอบเผด็จการทุกรูปแบบที่เข้ามาใช้อำนาจในการคอรัปชั่นประเทศ และเข้ามาใช้อำนาจเพื่อพวกพ้องให้เข้ามากอบโกยผลประโยชน์ของประเทศ อย่างไรก็ตามมีสิ่งที่จับตา คือ การปฏิรูปสลากกินแบ่งรัฐบาล ที่ในอดีตยุคของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ที่ทหารถือว่าสำนักสลากฯ เป็นแหล่งขุมทรัพย์มหาศาล แต่ยุคต่อมาได้เปลี่ยนมือเป็นของนักการเมือง ดังนั้นในทิศทางของการปฏิรูปสลากฯ ยุค คสช. ต้องติดตามว่าจะเป็นอย่างไรต่อไป