'อันวาร์'ซัดรัฐบาลมาเลย์ปิดข้อมูลเอ็มเอช370

นายอันวาร์ อิบราฮิม ผู้นำพรรคฝ่ายค้านมาเลเซีย ให้สัมภาษณ์ นายเทพชัย หย่อง บรรณาธิการบริหารเครือเนชั่น ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์ เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ก่อนการเดินทางเยือนมาเลเซียอย่างเป็นทางการของประธานาธิบดีบารัก โอบามา โดยนายอันวาร์ได้แสดงความผิดหวังที่ไม่มีโอกาสได้พบกับประธานาธิบดีโอบามา และวิจารณ์การทำงานของรัฐบาลมาเลเซียที่ปกปิดข้อมูลเกี่ยวกับการสูญหายไปของเครื่องบินมาเลเซียแอร์ไลน์ส

O คุณผิดหวังหรือไม่ที่ประธานาธิบดีบารัก โอบามา จะไม่พบคุณระหว่างการเดินทางเยือนกรุงกัวลาลัมเปอร์?

สิ่งที่เราร้องขอคือการที่สหรัฐอเมริกายึดถือความมั่นคงและสอดคล้อง ทูตสหรัฐอเมริกาอธิบายว่า (การเดินทางเยือนเอเชียของประธานาธิบดีโอบามา) ไม่เกี่ยวข้องกับการเข้าพบผู้นำพรรคฝ่ายค้าน ผมไม่สามารถอธิบายได้ เพราะที่ผ่านมาสหรัฐอเมริกาให้การสนับสนุนกระบวนการประชาธิปไตย หลักกฎหมาย และให้ความสำคัญกับกรณีที่เกิดขึ้นกับผมอย่างต่อเนื่อง ผมขอชื่นชมในกรณีเหล่านั้น แต่ผมรู้สึกยากที่จะยอมรับว่ารัฐบาลมาเลเซียสามารถใช้ข้อตกลงทางการค้า (ทีพีพี) และการทำธุรกิจในการกดดันประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา ซึ่งนั่นไม่ส่งผลดีต่อการต่อสู้เพื่อเสรีภาพและการปฏิรูป

O ดังนั้นคุณจึงเชื่อว่ารัฐบาลนาจิบ (นายกรัฐมนตรี นาจิบ ราซัค แห่งมาเลเซีย) อยู่เบื้องหลังการตัดสินใจไม่พบกับคุณของประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา?

ใช่ เพราะจุดยืนของพวกเขาชัดเจน ตอนที่ผมมีกำหนดพบกับประธานาธิบดีอินโดนีเซีย นายกฯอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ที่กรุงเทพฯ หรือพบกับนายกรัฐมนตรีตุรกี ก็มักจะมีปัญหาและแรงกดดันเกิดขึ้น เมื่อพวกเขาต้องการพบกับผมก็จะถูกยับยั้งไว้โดยฝ่ายการทูต

O คุณอยากจะพูดอะไรกับประธานาธิบดีโอบามาหากได้พบกัน?

ขอให้ยึดมั่นกับนโยบายการต่างประเทศของสหรัฐอเมริกาในการสนับสนุนการปฏิรูป การมีรัฐบาลที่โปร่งใส การปฏิรูปประชาธิปไตย สหรัฐเคยส่งกองทหารหลายต่อหลายกองไปยังอัฟกานิสถาน และอิรัก และส่งโดรนเข้าไปทำสงครามกับผู้ก่อการร้าย ฉะนั้นสหรัฐไม่ควรที่จะถูกปิดปากเมื่อรัฐบาลพรรคอัมโนใช้อำนาจศาลในการปฏิเสธสิทธิพื้นฐานของผมรวมทั้งผู้นำทางการเมืองอีกหลายคน

O นี่ก็เป็นเวลา 2 เดือนแล้วที่เที่ยวบินเอ็มเอช 370 สูญหายไป และไม่มีสัญญาณใดๆ ที่จะชี้ตำแหน่งของเครื่องบินได้ในอนาคตอันใกล้ คุณเคยวิจารณ์สิ่งที่คุณเห็นว่าเป็นความด้อยประสิทธิภาพและประสิทธิผลของรัฐบาลนาจิบอย่างรุนแรง และก็เคยกล่าวหารัฐบาลว่ากำลังปกปิด คุณมีทฤษฏีอะไรเกี่ยวกับเรื่องนี้?

นี่เป็นโศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นไม่ใช่เฉพาะกับลูกเรือ ผู้โดยสาร และครอบครัวของพวกเขา แต่เป็นการเปิดโปงข้อบกพร่องสำคัญของระบบที่หละหลวมของรัฐบาล ไม่มีความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือ มันเป็นเรื่องที่ยากต่อการทำความเข้าใจว่ามีอะไรเกิดขึ้นเมื่อมีการปกปิด ผมรู้ว่ารัฐบาลโกรธมากเมื่อผมวิจารณ์พวกเขาออกมา แต่ผู้รู้ดีเกี่ยวกับเรื่องระบบการจัดซื้อเรดาร์ตั้งแต่สมัยที่ผมดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกระทรวงการคลัง ระบบเรดาร์แบบมาร์โคนีมีความซับซ้อนมากเมื่อเทียบกับระบบเรดาห์ของไทย

และนับจนถึงวันนี้รัฐบาลไม่เคยเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าที่บรรทุกในเครื่องบินลำนั้น เว้นแต่จะบอกว่าเป็นมังคุดน้ำหนัก 4 ตัน คนไทยและมาเลเซียต่างหัวเราะเยาะกันใหญ่เพราะเรารู้ดีว่านี่ยังไม่ใช้ฤดูมังคุด และการหามังคุดน้ำหนัก 4 ตันในเวลานี้ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ทั้งที่รายชื่อผู้โดยสารและสินค้าก็มีอยู่สำหรับทุกเที่ยวบิน ทำไมพวกเราต้องปกปิดไว้ด้วย นอกจากนั้นเรายังมองข้ามรายงานการขโมยพาสปอร์จากอินเตอร์โพล (ตำรวจสากล) อีกด้วย

O คุณกำลังพูดว่ามีเรื่องหลายเรื่องที่รัฐบาลรู้แต่ไม่เปิดเผยต่อสาธารณะใช่ไหม?

แน่นอน เรื่องระบบเรดาร์เป็นสิ่งที่รัฐบาลรู้ดี รายชื่อสินค้าในห้องสินค้าของเครื่องบินรัฐบาลก็รู้ดี สิ่งนี้เคยเกิดขึ้นมาแล้วในอดีต เรามีกรณีในลักษณะเดียวกับเมื่อหลายปีที่แล้วเมื่อเครื่องบินเจ็ทสองเครื่องสูญหายไปและไม่มีใครออกมาแสดงความรับผิดชอบ ทั้งยังมีกรณีการฆาตรกรรมมองโกเลียน โมเดล (นางแบบสาวชาวมองโกเลียที่เชื่อมโยงกับนายกรัฐมนตรีนาจิบ ราซัค) ที่ไม่มีบันทึกการเดินทางเข้า-ออกประเทศของหญิงคนนั้น นี่คือลักษณะของระบบของความลึกลับในการปกปิดที่เกิดขึ้นหลายครั้งนอดีตที่ผ่านมา แต่ไม่ได้รับความสนใจจากประชาชคมระหว่างประเทศจนเกิดเรื่องเอ็มเอช 370 ขึ้นมา

O การมีระบบเรดาร์ที่ซับซ้อนทำให้คุณไม่คิดว่าเครื่องบินจะสูญหายไปเฉยๆ ใช่ไหม?

นั่นเป็นไปไม่ได้เลย เรามีเรดาร์ที่ซับซ้อนที่กอง เคดาห์ (สถานีฐานของกองทัพอากาศทางตอนเหนือของมาเลเซีย) ที่สามารถตรวจจับอากาศยานตั้งแต่พื้นที่ชายแดนไทยจนถึงตอนกลางของมลายา ทะเลจีนใต้ และมหาสมุทรอินเดีย ถ้าเป็นว่าวผมก็พอจะยอมรับได้ แต่นี่คือเครื่องบินขนาดใหญ่ เพราะแม้แต่เครื่องบินขนาดเล็กอย่างเซสนา ที่บินผ่านในระดับต่่ำหรือระดับสูง เรดาร์เหล่านั้นก็สามารถตรวจจับได้อย่างง่ายๆ

เรดาร์แบบมาร์โคนีที่เราใช้แทนระบบเรดาร์เก่าที่ตรวจจับเครื่องบินได้เช่นกัน แต่ระบบใหม่นี้มีประสิทธิภาพที่ดีกว่า เจ้าหน้าที่กองทัพอากาศอาจจะหลับแต่สัญญาณเตือนจากเรดาร์ที่ดังออกมาขนาดนั้นน่าจะทำให้พวกเขาตื่นตัวขึ้นมาและบันทึกการทำงานของเรดาร์ไว้ เครื่องบินลำนั้นบินผ่านรัฐถึง 5 รัฐ ทั้งกลันตัน ตรังกานู เคดาห์ เปรัค และปีนังบนตอนกลางของประเทศ เรามีปัญหาด้านความมั่นคงอย่างมากหากรัฐบาลกล่าวว่าเรดาร์ไม่สามารถตรวจจับเครื่องบินลำนั้นได้

O คุณตั้งทฤษฎีส่วนตัวขึ้นมาเกี่ยวกับเรื่องนี้ด้วยหรือเปล่า?

นับเนื่องได้ระยะหนึ่งแล้วหลังจากเกิดเหตุที่เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นทางการเมือง เมื่อมีการเปิดเผยความจริงที่ว่า กัปตัน ซาฮารี อาห์เหม็ด ชาห์ ถือบัตรสมาชิกพรรคของผม และมีความเกี่ยวข้องเป็นญาติห่างๆ ของผม จึงมีการหยิบประเด็นนี้ขึ้นมากล่าวถึง ประมาณ 7 ชั่วโมงหลังจากที่ศาลอุทธรณ์ตัดสินลงโทษผม ซาฮารีก็ขึ้นบิน ผมไม่ปฏิเสธที่เขาถือบัตรสมาชิกของพรรค และเป็นสมาชิกที่มีการทำกิจกรรมร่วมกับพรรค เขายังได้แสดงความเห็นต่อต้านการโกงการเลือกตั้งและการคอร์รัปชันในประเทศนี้ และสนับสนุนให้มีการปฏิรูป เขาสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงของประชาธิปไตย การเลือกตั้งเสรีที่หมายความว่าเขาต่อต้านการใช้ความรุนแรง ความหลงใหลจนสุดโต่ง หรือกิจกรรมการก่อการร้าย

พวกเขาพยายาม (ทำให้กรณีเครื่องบินเอ้มเอช 370 กลายเป็นประเด็นการเมือง) ในช่วงไม่กี่วันหลังจากที่สื่อมวลชนต่างประเทศเจาะลึกถึงความน่าสมเพช และความไร้สติของพวกเขาที่พยายามบอกว่าได้ถอยออกมาแล้ว โดยกล่าวว่าพวกเขาไม่เชื่อมโยงเข้ากับกิจกรรมทางการเมืองใดๆ ที่อันวาร์ได้เปิดเผยออกมา ในบล็อกของอัมโน และสื่อมาเลเซียต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าซาฮารีเป็นผู้สนับสนุนที่คลั่งไคล้อันวาร์อย่างสุดโต่ง

O ทำไมสื่อต่างประเทศต้องเข้ามาพบคุณ ผู้นำพรรคฝ่ายค้าน แทนที่จะเป็นเจ้าหน้าที่รัฐบาลเพื่อรับทราบข้อมูลและความเห็นเกี่ยวกับเหตุการณ์เอ็มเอช 370

พวกเขามาพบผมเพราะรัฐบาลพยายามเชื่อมโยงซาฮารีเข้ากับผม แต่ที่สำคัญไปกว่านั้นคือ การที่รัฐบาลขาดความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือของภาครัฐ นายกรัฐมนตรีเข้ามาแถลงข่าว แต่กลับปฏิเสธการตอบคำถาม นี่เป็นเพราะเขาคุ้นเคยกับระบบอัมโนและการครอบงำโดยรัฐบาลที่สื่อที่ถูกครอบงำจะไม่ถามคำถาม แต่ในกรณีเช่นนี้ พวกเขาต้องเผชิญหน้ากับสื่อต่างประเทศ ไม่เพียง เดอะเนชั่น แต่ยังมีซีเอ็นเอ็น บีบีซี สื่อจีน และอินเดียอีก พวกเขารู้ดีว่าจะมีคำถามมากมายที่ไม่สามารถตอบได้ เป็นเพราะความล้มเหลวของนายกรัฐมนตรีนาจิบ และความกลับกลอกของรัฐบาล สื่อจึงเข้ามาหาผม

และโชคดีที่ว่าผมรู้เรื่องเกี่ยวกับเรดาร์ รู้จักระบบ รู้จักพื้นที่ และผมไม่ปฏิเสธว่าผมคุ้นเคยกับซาฮารีผู้ที่เป็นญาติกับลูกสะใภ้ของผม แต่เพียงการเป็นญาติผมนั้นไม่ได้หมายความว่าพวกเขาจะถูกจับเป็นตัวประกันไม่ได้

O แต่รัฐบาลสามารถกล่าวหาคุณได้ว่าพยายามโยงกรณีดังกล่าวเป็นกรณีการเมือง?

พวกเขาทำเพราะคิดว่าผมเรียกร้องความสนใจจากสื่อ แต่ผมไม่ได้พูดอะไรเกินเลยไปกว่าความเป็นจริง ทั้งคำถามเกี่ยวกับเรดาร์ รายการสินค้าในคาร์โก้ พาสปอร์ต และคำตอบที่เบี่ยงประเด็น ไม่มีอะไรมากไปกว่านั้น รัฐบาลต้องตอบคำถามเหล่านี้ แต่จนถึงวันนี้แล้วก็ไม่มีคำตอบของคำถามเกี่ยวกับเรดาร์ รายการสินค้าคาร์โก้ และพาสปอร์ต

เมื่อรัฐบาลถูกตั้งคำถามเกี่ยวกับคาร์โก้ ก็ตอบว่ามังคุด นี่เป็นเหตุให้สื่อรู้สึกว่าง่ายกว่าที่จะถามฝ่ายค้าน ดังนั้นพวกเขาจึงมาตั้งคำถามกับผมว่าผมจะรับมือกับเหตุที่เกิดขึ้นอย่างไร ในวินาทีนั้นผมตัดสินใจว่าจะพูดกับสื่ออย่างโปร่งใสและบอกถึงปัญหาของเราและความอ่อนด้อยที่มีอยู่ และสิ่งที่เราจะทำต่อไป แต่รัฐบาลกลับบิดเบือนโดยอ้างว่าผมพูดว่าผมจะใช้เวลาเพียงวินาทีเดียวในการแก้ปัญหาทั้งหมด

O กรณีเอ็มเอช 370 ทำให้มาเลเซียกลายเป็นจุดสนใจอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในอดีต และก็มีคำแนะนำเกิดขึ้นมาว่าความขายหน้าระดับโลกเช่นนี้จะเป็นแรงผลักดันให้รัฐบาลพิจารณานำตัวคุณเข้าคุกอีกครั้ง มีความเป็นไปได้หรือเปล่า?

ผมคงดีใจถ้าจะเกิดเหตุเช่นนั้นขึ้น แต่เราไม่ได้รับมือกับรัฐบาลประชาธิปไตยที่อ่อนไหวต่อความรู้สึกของสาธารณะและประชาคมประชาชาติ เรากำลังรับมือกับรัฐบาลที่ล้มเหลวและเผด็จการที่รู้จักแต่วิธีการใช้กำลังรุนแรงและอำนาจ แต่พวกเขารู้สึกว่าถ้าผมถูกคุกคาม พวกเขาก็ต้องเผชิญกับการคุกคามเช่นกัน สื่อต่างประเทศกำลังจับตาสถานการณ์ในมาเลเซียอย่างใกล้ชิด

ดังนั้นผมคิดว่านี่เป็นประโยชน์อย่างมาก เพราะประชาชนกำลังจับตากระบวนการทางศาลอยู่ ซึ่งเมื่อเร็วๆ นี้ผมได้รับประทานอาหารร่วมกับทูตสหภาพยุโรป ซึ่งผมไม่ต้องให้ข้อมูลใดๆ กับท่านเลย เพราะท่านติดตามความคืบหน้า (การดำเนินคดีต่อนายอันวาร์) เป็นอย่างดี แต่ไม่ได้ติดตามผ่านทางสื่อของเรา แต่ติดตามจากกระบวนการของศาลโดยตรง นี่เป็นสิ่งที่ดี เพราะเป็นเรื่องที่ช่วยเราได้มาก

O คุณกำลังจะพูดว่าชาวมาเลเซียส่วนใหญ่ไม่ได้รับข้อมูลเกี่ยวกับเอ็มเอช 370 อย่างที่ต้องการจากสื่อในประเทศ?

ถูกต้อง สื่อในประเทศจะรายงานข้อมูลที่ได้จากรัฐบาล อัมโนพูดว่านี่คือวิธีที่ดีที่สุดในการจัดการกับสถานการณ์ และเราได้รับการยกย่องจากทั่วโลก แต่จากการสำรวจความเห็นล่าสุด ชาวมาเลเซีย 54% เห็นว่าการจัดการกับวิกฤติการณ์เอ็มเอช 370 ทำได้ย่ำแย่มาก พวกเขาก็กล่าวโทษรัฐบาลที่บริหารจัดการไม่ได้เรื่องเช่นนั้น