ศาลยกฟ้องปล่อย'มะละกอจีเอ็มโอ'หลุดแปลง

จากกรณีกลุ่มกรีนพีซเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้ยื่นต่ออุทธรณ์ศาลปกครองสูงสุด ฟ้องร้องกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในข้อหาละเลยต่อหน้าที่ในการจัดการการปนเปื้อนมะละกอจีเอ็มโอ สายพันธุ์ขกดำท่าพระ จนปล่อยให้หลุดออกสู่นอกแปลงทดลองแบบเปิด โดยได้ยื่นไว้ตั้งแต่วันที่ 31 ก.ค.2551 หรือเมื่อ 5 ปีก่อน หลังจากศาลปกครองกลางมีคำพิพากษายกฟ้องไว้ โดยตุลาการแถลงยืนคำพิพากษายกฟ้องคดีมะละกอจีเอ็มโอ

ศาลปกครองสูงสุด ได้นั่งพิจารณาคดีเป็นครั้งแรก โดยนายวรศักดิ์ อารีเปี่ยม ตุลาการผู้แถลงคดี ได้แถลงความเห็นว่ายืนคำพิพากษาตามศาลปกครองกลาง ที่มีคำพิพากษาที่มีความเห็นว่ากรมวิชาการเกษตรไม่ได้ละเลยต่อการปฏิบัติหน้าที่ในการจัดการมะละกอปนเปื้อนจีเอ็มโอ ซึ่งมีหลักฐานทางหนังสือและการแถลงทางวาจาที่ระบุว่าหลังจากพบการปนเปื้อนในพื้นที่จ.นครสวรรค์ มหาสารคาม ยโสธร ก็มีการประกาศเขตควบคุมศัตรูพืช และใช้วิธีการทำลายโดยการฝังกลบ ซึ่งแม้จะไม่ใช่วิธีที่ถูกต้องที่สุดตามที่ผู้ฟ้องคดีร้องไว้ แต่กรมวิชาการได้ใช้ดุลยพินิจในการเลือกวิธีการจัดการ นอกจากนี้ยังมีการติดตามตรวจสอบปัญหาการปนเปื้อนอย่างต่อเนื่องตลอดปี 47-50 ในหลายพื้นที่ เช่น นครสวรรค์ นครนายก ชุมพร ระยอง ชัยภูมิ ขแนแก่น มหาสารคาม ระยอง เป็นต้น ส่วนกรณีที่ผู้ฟ้องกล่าวอ้างว่าพบการปนเปื้อนมะละกอจีเอ็มโอที่กาญจนบุรีในปี 2552 นั้นพบว่าเป็นมะละกอพันธุ์ฮาวาย ซึ่งเป็นคนละสายพันธุ์กับมะละกอที่กรมวิชาการเกษตรทดลองในแปลงเปิด จึงไม่สามารถใช้เป็นข้อเท็จจริงใหม่

ชี้รัฐไร้ประสิทธิภาพ-กฎหมายป้องกัน

นายพลาย ภิรมย์ ผู้จัดการฝ่ายรงรณค์ประจำประเทศไทย กรีนพีช เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แถลงภายหลังรับฟังการนั่งพิจารณาว่า คดีนี้ยืดเยื้อมานานถึง 5 ปีแล้วหลังจากกรีนพีช ตรวจสอบการหลุดรอดมะละกอจีเอ็มโอสายพันธ์ุแขกดำท่าพระปนเปื้อนในแปลงของเกษตรกรเมื่อวันที่ 27 ก.ค.2547 ทั้งที่อยู่ระหว่างในแปลงทดลองแบบเปิด โดยกรมวิชาการเกษตรที่สถานีวิจัยและพัฒนา การเกษตรที่ 3 อ.ท่าพระ จ.ขอนแก่น และทางกรีนพีช ได้เข้าไปทำลายแปลงปลูกจนกระทั่งถูกฟ้องร้องจากกรมวิชาการเกษตรในคดีอาญาบุกรุก แต่ศาลยกฟ้องว่าเราไม่ผิด และเป็นความชอบที่ออกมาปกป้องสิ่งแวดล้อม

นายพลาย กล่าวอีกว่า แต่หลังจากนั้นยังคงพบว่ามีการปนเปื้อนของมะละกอจีเอ็มโอกระจายมาในพื้นที่อื่นๆอย่างต่อเนื่อง กรีนพีชจึงยื่นฟ้องต่อศาลปกครองกลางเมื่อเดือน ต.ค.2549 เพราะเห็นว่าทางกรมวิชาการเกษตรยังละเลยต่อการปฏิบัติหน้าที่ จนเกิดการปนเปื้อนและไม่สามารถควบคุมพืชจีเอ็มโอได้ และขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งการหยุดทดลองมะละกอจีเอ็มโอในพื้นที่เปิด อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่21 ก.ค.2551 ศาลปกครองกลางมีคำพิพากษายกฟ้องโดยระบุว่ากรมวิชาการเกษตรไม่ได้ละเลยต่อหน้าที่ในการจัดการมะละกอปนเปื้อนจีเอ็มโอ ทางกรีนพีชจึงยื่นต่อศาลปกครองสูงสุดอีกครั้งและปรากฎว่าในการนั่งพิจารณาคดีนัดแรก ความเห็นตุลาการจะยืนตามศาลปก
ครองชั้นต้นก็ตาม

" ไม่ว่าศาลจะพิจารณาออกมาอย่างไร แต่สิ่งที่ประจักษ์ชัดเจนก็คือพืชจีเอ็มโอในแปลงเปิด และในไร่นาไม่สามารถควบคุมการแพร่กระจายได้ ทั้งในแง่ของอำนาจการควบคุมโดยกรมวิชาการเกษตร และโดยธรรมชาติของมันเองเพราะนับตลอดระยะเวลาตั้งแต่กรณีมอนซานโต้นำเข้าฝ้ายจีเอ็มโอเข้ามาจนถึงมะละกอแล้วในปี 2552 ยังมีการปนเปื้อนของมะละกอจีเอ็มโอในพื้นที่กาญ จนบุรี นครสวรรค์ รวมทั้งพืชชนิดอื่นๆ เช่น ข้าวโพด และพริก สถานการณ์ดังกล่าวชี้ให้เห้นว่าการตรวจสอบและกฎหมายควบคุมของไทยยังไม่มีประสิทธิภาพ"นายพลาย กล่าว

มอนซานโต ขอทดลองข้าวโพดจีเอ็มโอ

นอกจากนี้ นายพลาย ยังกล่าวถึงสถานการณ์จีเอ็มโอในประเทศไทยว่า ค่อนข้างกังวลต่อกรณีที่บริษัทมอนซานโ (ประเทศไทย) จำกัด ได้ยื่นเอกสารเพื่อขออนุญาตดำเนินโครงการวิจัยข้าวโพดดัดแปลงพันธุกรรมสายพันธ์ุ NK603 ซึ่งทนต่อยาฆ่าหญ้าประเภท glyphosate ในแปลงทดลองแบบเปิด กับกรมวิชาการเกษตร โดยร่วมมือกับมหาวิทยาลัยนเรศวร จ.พิษณุโลกในการดำเนินการวิจัย ซึ่งถือว่าใช้ช่องมติครม.วันที่ 25 ธ.ค.2550 ที่กำหนดเงื่อนไขว่าการทดลองในพื้นที่เปิดจะต้องทำในพื้นที่ของรัฐ ต้องมีการรับฟังความเห็นจากประชาชน และต้องยื่นเสนอต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) โดยคาดว่ามอนซานโตคงจะเดินหน้าในเร็วๆนี้ เนื่องจากพบความผิดในการรับฟังความเห็นของประชาชนอย่างรวบรัดมากหลังจนกเพิ่งจะลงนามร่วมมือกับมหาวิทยาลัยนเรศวรแล้วเมื่อ 20 ก.พ.นี้
จี้รัฐทบทวนหวั่นปลดล็อกจีเอ็มโอทะลัก

"ก่อนหน้านี้ในปี 2538 มอนซานโตเคยนำเข้าฝ้ายจีดอ็มโอ หรือฝ้ายบีทีมาทดลองในแปลงเปิดเป็นครั้งแรกที่จ.เลย แต่พบว่ามีการหลุดรอดไปยังแปลงเกษตรกรมาแล้วครั้งหนึ่ง ดังนั้นในการยื่นขอปลูกพืชจีเอ็มโอในปีนี้ ทางกรีนพีช จึงค่อนข้างเป็นห่วงในมาตรการควบคุมไม่ให้พืชจีเอ็มโอแพร่กระจายอแกในสิ่งแวด้อม และแปลงเกษตรอื่นๆ จึงเรียกร้องให้รัฐบาลยุติโครงการนี้เอาไว้ก่อน" นายพลาย กล่าวและว่า

โดยก่อนหน้านี้ได้ยื่นหนังสือคัดค้านขอให้ยุติโครงการวิจัยไปยังมหาวิทยาลัยนเรศวรและมอนซานโตั้งแต่วันที่ 11มี.ค.นี้ แต่ไม่ได้รับตอบรับและนักวิชาการที่เข้าร่วมทำไม่ได้อยู่ในวงการนี้ อย่างไรก็ตาม ขณะนี้มอนซานโต พยายามยืมมือหน่วยงานรัฐเป็นเครื่องมือในการดำเนินธุรกิจ เพราะถ้าสำเร็จในขั้นแรกก็จะเข้าสู่ขั้นตอนการปลูกเชิงพานิชย์ โดยเขาจะเป็นผู้ขายและควบคุมเมล็ดพันธ์ุและยาฆ่าแมลงที่ผลิตโดยมอนซานโตเพียงผู้เดียว อีกทัั้งถ้ารัฐอนุญาตข้าวโพดจีเอ็มโอได้จะเท่ากับปลดล็อกพืชจีเอ็มโอชนิดอื่น ให้เข้ามาทดลองในประเทศไทย โดยเฉพาะข้าวและ พริก ที่น่าจะตามมาได้