เกมตอบโต้ กดดัน 'โต๊ะเจรจา' 'ไฟใต้'ขยายวงลามพื้นที่รอบนอก

สถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้กำลังปรากฏสัญญาณการขยายปฏิบัติการออกสู่พื้นที่รอบนอก หลังเกิดเหตุลอบวางระเบิดเสาไฟฟ้าส่องสว่างบนถนนสายยนตรการกำธร พื้นที่บ้านค่ายรวมมิตร หมู่ 8 ต.ทุ่งนุ้ย อ.ควนกาหลง จ.สตูล ซึ่งเป็นเส้นทางเชื่อมต่อกับ อ.รัตภูมิ จ.สงขลา เมื่อช่วงเช้าวันที่ 10 พ.ย. 2569 เวลาประมาณ 07.30 น. ส่งผลให้เสาไฟฟ้าหักโค่น 1 ต้น

เหตุการณ์ดังกล่าวถูกจับตาในฐานะสัญญาณการแสดงศักยภาพของกลุ่มผู้ก่อเหตุที่ต้องการชี้ให้เห็นว่า สามารถขยายปฏิบัติการไปยังพื้นที่รอบนอก ซึ่งมีการวางกำลังและมาตรการรักษาความปลอดภัยไม่เข้มข้นเท่ากับพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ทั้งยะลา นราธิวาส ปัตตานี และบางส่วนของ จ.สงขลา โดยมุ่งสร้างผลกระทบเชิงสัญลักษณ์ ตลอดจนบั่นทอนความเชื่อมั่นและสร้างความหวาดระแวงให้เกิดขึ้นในหมู่ประชาชน

การตรวจสอบเบื้องต้นพบว่า คนร้ายใช้วิธีซุกซ่อนวัตถุระเบิดแสวงเครื่องไว้ภายในเสาไฟฟ้าเหล็ก ขณะที่ลักษณะแผงวงจรมีความคล้ายคลึงกับรูปแบบที่ใช้ในการลอบวางระเบิดห้างโกลบอลเฮ้าส์ จ.ปัตตานี เมื่อวันที่ 29 ส.ค. 2569 และเหตุระเบิดภายในงานกาชาดจังหวัดปัตตานี เมื่อวันที่ 20 มิ.ย. 2568

รูปแบบการโจมตีมุ่งเป้าไปที่ระบบสาธารณูปโภคและสิ่งอำนวยความสะดวกของประชาชน สะท้อนความพยายามสร้างผลกระทบต่อความรู้สึกปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน มากกว่าการมุ่งโจมตีเป้าหมายทางทหารโดยตรง

อีกด้านหนึ่ง การก่อเหตุในพื้นที่รอบนอกอาจมีเป้าหมายเพื่อบีบให้ฝ่ายความมั่นคงต้องกระจายกำลังออกไปดูแลพื้นที่เพิ่มเติม ส่งผลให้การควบคุมพื้นที่หลักต้องเผชิญภาระมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเกิดเหตุการณ์ต่อเนื่องในหลายจังหวัด ซึ่งทำให้เจ้าหน้าที่ต้องแบ่งกำลังรับมือกับสถานการณ์หลายจุดพร้อมกัน

ภาพดังกล่าวปรากฏชัดขึ้นในช่วงค่ำวันที่ 10 พ.ย. เวลาประมาณ 21.00 น. เมื่อเกิดเหตุความไม่สงบในพื้นที่ จ.ยะลา รวม 5 อำเภอ จำนวน 8 จุด ทั้งการลอบวางระเบิด การวางเพลิง และการทำลายทรัพย์สินของทางราชการและระบบสื่อสาร

เริ่มจาก อ.เมืองยะลา เกิดเหตุ 3 จุด ได้แก่ บ้านปูโป๊ะ ซึ่งเป็นบ้านย่อยของบ้านสาคอ หมู่ 4 ต.ท่าสาป มีการเผายางรถจักรยานยนต์ ขณะที่บ้านลิมุด หมู่ 3 ต.ท่าสาป คนร้ายวางเพลิงเสาส่งสัญญาณโทรศัพท์

ส่วนจุดที่สร้างความเสียหายมากที่สุดอยู่ที่องค์การบริหารส่วนตำบลยะลา หมู่ 1 ต.ยะลา โดยคนร้ายเข้าควบคุมตัวเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย 5 คน ก่อนจับมัดมือและลงมือก่อเหตุลอบวางระเบิด รวมถึงวางเพลิงอาคารที่ทำการและรถยนต์ของทางราชการหลายคัน ส่งผลให้อาคารและทรัพย์สินได้รับความเสียหายเป็นวงกว้าง

ขณะที่ อ.บันนังสตา เกิดเหตุ 2 จุด ได้แก่ บริเวณหน้าองค์การบริหารส่วนตำบลตาเนาะปูเต๊ะ บ้านทำนบ หมู่ 5 ต.ตาเนาะปูเต๊ะ มีการเผายางรถยนต์ และบริเวณปากทางเข้าโรงเรียนคัมภีร์วิทยา บ้านเจาะบันตัง หมู่ 9 ต.บันนังสตา พบการทำลายกล้องวงจรปิด (CCTV)

อ.กรงปินัง เกิดเหตุวางเพลิงเสาสัญญาณโทรศัพท์บริเวณบ้านควนนางา หมู่ 4 ต.ห้วยกระทิง จำนวน 1 จุด ส่วน อ.ยะหา มีเหตุเผากล้องวงจรปิดบริเวณหน้ามัสยิดบ้านกือเต หมู่ 9 ต.ยะหา อีก 1 จุด และ อ.กาบัง เกิดเหตุเผายางรถจักรยานยนต์บนถนนในพื้นที่บ้านนิบง หมู่ 2 ต.กาบัง อีก 1 จุด

สถานการณ์ยังไม่ยุติ เมื่อช่วงเช้าวันที่ 11 พ.ย. เกิดเหตุลอบวางระเบิดเสาไฟฟ้าใกล้สำนักสงฆ์คีรีวงศ์ ในพื้นที่ อ.ทุ่งหว้า จ.สตูล แรงระเบิดทำให้สะเก็ดระเบิดกระเด็นถูก รถตู้รับส่งนักเรียนได้รับความเสียหาย และมีนักเรียนได้รับบาดเจ็บ 3 ราย 

ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน ยังเกิดเหตุลอบวางระเบิดเสาไฟฟ้าในพื้นที่ จ.สงขลา อีก 3 อำเภอ ได้แก่ อ.จะนะ อ.สะเดา และ อ.นาหม่อม ทำให้ภาพรวมเหตุการณ์ครั้งนี้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งสตูล ยะลา และสงขลา สะท้อนลักษณะการก่อเหตุที่กระจายตัวหลายพื้นที่และมุ่งสร้างแรงกดดันต่อมาตรการรักษาความปลอดของรัฐ

สิ่งที่ทำให้สถานการณ์รอบนี้ถูกจับตามากขึ้น คือห้วงเวลาที่เกิดเหตุสอดคล้องกับการเดินหน้ากระบวนการพูดคุยสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ หลัง พล.ท.ดาโต๊ะ อะห์หมัด โนรีฮัน บิน ญาลาล ผู้อำนวยความสะดวกการพูดคุยสันติสุขคนใหม่จากมาเลเซีย เดินทางเยือนประเทศไทย เพื่อพบปะหารือกับนายฐนัตถ์ สุวรรณานนท์" หัวหน้าคณะพูดคุยเพื่อสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้ 

นอกจากนี้ ยังมีการหารือแนวทางแก้ไขสถานการณ์ความรุนแรงร่วมกับนายวันมูหะมัดนอร์ มะทา ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และ พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์
เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) 

วันมูหะมัดนอร์ ระบุว่า การได้พูดคุยกับ พล.ท. ดาโต๊ะ อะห์หมัด โนรีฮัน บิน ญาลาล เป็นโปรแกรมพิเศษมาพบเป็นการส่วนตัว ซึ่งก่อนจะมาประเทศไทยได้ไปพบกับ อันวาร์ อิบราฮิม นายกรัฐมนตรีมาเลเซีย และอันวาร์ได้บอกว่า หากมาประเทศไทยให้แวะมาหาตนด้วย พูดคุยหารือถึงแนวทางการทำงาน 

"เขามาขอคำแนะนำต่างๆว่าทำอย่างไรที่จะให้จบได้ ซึ่งเราอยากให้มันจบ โดยเฉพาะการเจรจา ซึ่งฝ่ายเราอยากให้จบ ให้ลงตัว ให้เกิดพื้นที่ปลอดภัยและเหตุการณ์ต่างๆจบภายในปี 70 ตามยุทธศาสตร์ที่คุยกันไว้ ซึ่งเขาบอกว่าเขาจะพยายามในฐานะที่เป็นคนกลาง แต่ทั้งหมดขึ้นอยู่กับทั้งสองฝ่าย" วันมูหะมัดนอร์ กล่าวและว่า

สำหรับการพูดคุยสันติสุขฯ คาดว่าจะเกิดขึ้นหลังจาก นายกฯอันวาร์  เดินทางเยือนไทยระหว่าง 8-9 ธันวาคม 69 ฝ่ายไทยคงต้องเน้นย้ำว่า การพูดคุยต้องอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย ส่วนเรื่องเขตปกครองตนเองนั้นทำไม่ได้ภายใต้รัฐธรรมนูญไทย ถ้าจะมีการกระจายอำนาจตามรูปแบบท้องถิ่นอย่างเช่น พัทยาก็จะต้องมีการแก้ไขกฎหมายในหลักการของไทย

อย่างไรก็ตาม การประเมินเหตุการณ์รอบนี้ไม่ได้มีเพียงมิติการสร้างแรงกดดันต่อเวทีพูดคุยสันติสุขเท่านั้น แต่ยังมีอีกประเด็นที่ฝ่ายความมั่นคงต้องพิจารณา คือความเป็นไปได้ของการตอบโต้ปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ หลังหน่วยปฏิบัติการพิเศษ (นปพ.) สนธิกำลัง 3 ฝ่าย เข้าปิดล้อมและตรวจค้นบริเวณเขาสาจี พื้นที่หมู่ 7 บ้านกำปงบารู (บ้านย่อยบ้านคอกช้าง) ต.แม่หวาด อ.ธารโต จ.ยะลา เมื่อวันที่ 9 พ.ย.ที่ผ่านมา

ปฏิบัติการดังกล่าวเกิดการปะทะกัน ก่อนเจ้าหน้าที่วิสามัญนายสาอุดี ติงอูเซ็ง ผู้ต้องหาตามหมายจับ ซึ่งมีข้อมูลว่าเกี่ยวข้องกับคดีความมั่นคงหลายคดี รวมถึงเหตุโจมตีชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน (ชรบ.) ต.ลำพะยา อ.เมืองยะลา มีผู้เสียชีวิต 15 ราย คดีโจมตีในพื้นที่อำเภอกรงปินัง และคดีฆ่าตัดศีรษะชาวบ้านเมื่อปี 2556 

เมื่อพิจารณาลำดับเหตุการณ์ตั้งแต่การลอบวางระเบิดเสาไฟฟ้าใน จ.สตูล การก่อเหตุหลายจุดใน จ.ยะลา ก่อนขยายไปยังพื้นที่ จ.สงขลา จึงมีประเด็นให้ฝ่ายความมั่นคงต้องเร่งตรวจสอบว่า ปฏิบัติการทั้งหมดมีความเชื่อมโยงกันในเชิงแผนการหรือเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น จากหลายปัจจัย ทั้งการตอบโต้เจ้าหน้าที่ การแสดงศักยภาพ และการสร้างเงื่อนไขต่อรองในกระบวนการพูดคุยสันติสุข

โจทย์สำคัญจึงไม่ได้อยู่เพียงการติดตามจับกุมผู้ก่อเหตุและป้องกันเหตุซ้ำ แต่ยังรวมถึงการรักษาสมดุลระหว่างการควบคุมพื้นที่ การคุ้มครองชีวิตประชาชน และการเดินหน้ากระบวนการสันติสุข เพราะหากสถานการณ์ยังขยายตัวออกไปยังพื้นที่รอบนอกอย่างต่อเนื่อง ย่อมเพิ่มภาระต่อเจ้าหน้าที่และกระทบความเชื่อมั่นของประชาชนในวงกว้าง