ศึกนอก-ศึกใน กัดกร่อน ‘2 น.’ จุดเสี่ยง ’ระบอบน้ำเงิน‘ พลิกคว่ำ

ใกล้จะครบ 1 ปีนับจากวันเลือกตั้งทั่วไป 8 ก.พ. 2569 และใกล้จะพ้นศักราชปีแรกของ รัฐบาลพรรคภูมิใจไทย ตั้งแต่ประกอบกำลังด้วยรัฐบาลผสม มีพรรคเพื่อไทยเป็นพรรคร่วมแกนรอง นำ 74 สส.หนุนหลัง พรรคน้ำเงิน

ทันทีที่ตั้งรัฐบาลในช่วงเดือนแรกของปี “อนุทิน ชาญวีรกูล” นายกรัฐมนตรี คนที่ 32 สมัย 2 ตั้งเป้าจะอยู่ยาวให้ครบ 4 ปี หรืออยู่ในอำนาจให้ได้มากที่สุด

ยังไม่ทันบริหารราชการแผ่นดิน ก็เจอมรสุมเข้าแทรกเป็นปัจจัยภายนอกตัวรัฐบาลและสภาฯ ก็คือ วิกฤตราคาพลังงาน เข้าเขย่าขวัญให้ “นายกฯ หนู” ต้องรับมือใช้ไหวพริบความเป็นผู้นำแก้วิกฤตราคาน้ำมัน

เสียงสวดนอกรัฐบาลจากประชาชนทั่วทุกสารทิศประดังใส่รัฐบาลสีน้ำเงิน สวนทางตอนหาเสียงเลือกตั้งต้นปีที่คนไทยทั้งประเทศ ตื่นตัวกระแสชาตินิยม เข้าคูหาเทเสียงให้ “พรรคภูมิใจไทย” กันล้มหลาม ส่งพลังทั่วทุกภาค เป็นผนังทองแดงกำแพงเหล็ก ผลักดันให้พรรคภูมิใจไทย กวาด สส.ถล่มทลายเกือบ 200 เสียง นำโด่งม้วนเดียวจบตั้งแต่นับคะแนน

รัฐนาวาภูมิใจไทย ประคองตัวฝ่าเสียงวิจารณ์ ฝ่าคลื่นลมทั้งภายในและภายนอกรัฐบาล เดินมาสู่ไตรมาสสุดท้ายของปี 2569

แต่เมื่อดูคะแนนนิยมจากผลสำรวจของ “นิด้าโพล” เมื่อไตรมาสที่3/2569 ที่สำรวจทุกภูมิภาคไว้เมื่อ 18-23 ก.ย 2569 ก่อนเกิดวิกฤตท่วมกรุงเทพมหานคร ปรากฏว่า พรรคภูมิใจไทย แต้มนิยมทรุดลง

อันดับ 1 พรรคประชาชน ร้อยละ 35.80 ไตรมาสที่1 ร้อยละ 34.80 ในไตรมาส 2 ก่อนลดลง ร้อยละ 35.40 ในไตรมาส 3

อันดับ 2 พรรคเพื่อไทย ไตรมาสที่1 ร้อยละ 12.04 ไตรมาส 2 ร้อยละ 16.84 ไตรมาส 3 ร้อยละ 18.44

อันดับ 3 พรรคภูมิใจไทย ไตรมาส 1 ร้อยละ 26.60 ไตรมาส 2 ร้อยละ 17.00 ไตรมาส 3 เหลือร้อยละ 12.08

ขณะที่ แต้มนิยมผู้นำพรรค อันดับ 1 ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หัวหน้าพรรคประชาชน ไตรมาส 1 ร้อยละ 30.60 เหลือร้อยละ 26.08 และลดลงร้อยละ 24.72 แต่ยังครองอันดับ 1 ทั้ง 3 ไตรมาส

อันดับ 2 กลุ่มที่ยังหาใครเป็นนายกรัฐมนตรีไม่ได้ ปรากฏว่ามีคะแนนสูงที่น่าตกใจในช่วงเลือกตั้งเสร็จสิ้นมีแต้มนิยมร้อยละ 8.2 ในไตรมาส 1 ถัดมาไตรมาส 2 เพิ่มเป็นร้อยละ 10.24 ล่าสุดไตรมาส 3 ร้อยละ 19.8

อันดับ 3 อนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย และนายกรัฐมนตรี ไตรมาส 1 ร้อยละ 29.4 ไตรมาส 2 ร้อยละ 21.68 และไตรมาส 3 ร่วงหนักเหลือ ร้อยละ 13.76

อันดับ 4 ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกฯ และแคนดิเดตนายกฯ ของพรรคเพื่อไทย ไตรมาส 1 ร้อยละ 8.08 ไตรมาส 2 ร้อยละ 11.64 ขณะที่ไตรมาส 3 ลดลงแบบคงที่ ร้อยละ 11.28

คะแนนของ “อนุทิน” ร่วงลงอย่างหนักจากสารพัดปัญหาทางการเมือง และเรื่องภาวะผู้นำในการรับมือกับภาวะวิกฤตในช่วง 6 เดือนแรก

อีสานสะเทือน-ข่มน้ำเงิน

การเมืองไทยใน 3 ไตรมาสแรกของรัฐบาลผสม “น้ำเงิน-แดง” สะท้อนว่าพรรคภูมิใจไทยกำลังเสียรังวัดเสียแต้มหนักในกลุ่มเจนเอกซ์และเจนวาย

“การสูญเสียคะแนนในภาคอีสาน เมื่อ มิ.ย.2569 คะแนนลดลง เพราะว่าบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ จากกลุ่มเกษตรกร ผู้ใช้แรงงาน กลุ่มรายได้น้อย ถอยลงมาเยอะ แต่โครงการบัตรสวัสดิการฯ ยังไม่สะเด็ดน้ำ ฉะนั้น ต้องรอดูไตรมาส 4 จะมีปฏิกิริยาอะไรตอบสนองหรือไม่ แต่คงขึ้นกลับไปไม่เยอะมาก ที่สำคัญพรรคน้ำเงิน เสียคะแนนให้กับพรรคเพื่อไทยในกลุ่มอายุ 60 ปี และเกษตรกร” ผศ.ดร.สุวิชา เป้าอารีย์ ผู้อำนวยการนิด้าโพล สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์(นิด้า) เคยระบุถึงสัญญาณฉุดรั้งกระแสพรรคน้ำเงินผ่านผลโพล 3 ไตรมาสแรก

ยิ่งเมื่อขมวดปมร้อนปมเดือดมรสุมทางการเมือง จะพบว่า รัฐบาลอนุทิน-พรรคภูมิใจไทย ยังต้องลุ้นฉากทัศน์ทางการเมืองเป็นทีละสเต็ป เพราะอนาคตอาจเกิดการเปลี่ยนแปลงและโมเมนตัมอาจพลิกได้ ถ้ามีเงื่อนไขสุกงอม ผสมจุดเดือดของมวลชนนอกสภา

รัฐบาลภูมิใจไทยภายใต้การนำของ อนุทิน ใช่ว่าจะเดินเกมไปจนถึงครบ 4 ปีเต็มได้โดยง่าย เพราะทุกรัฐบาลในอดีตไม่เคยมีรัฐบาลไหนอยู่ครบเทอม 4 ปีได้เท่ารัฐบาลไทยรักไทยสมัยแรก (2544-2548)

2 น.แกนหลักค้ำอำนาจ

เจาะศูนย์กลางอำนาจหลักพรรคภูมิใจไทยและเครือข่ายการเมืองสีน้ำเงิน จะสามารถรักษาเสถียรภาพของอำนาจทั้งในสภา นอกสภา และในกลไกตรวจสอบของตุลาการ ไปพร้อมกันได้หรือไม่ ยังขึ้นอยู่กับ 3 ปัจจัยหลักภาพใหญ่

ปัจจัยแรก จุดเปราะบางภายในระบอบน้ำเงิน ซึ่งประกอบกำลังกันด้วยจุดแข็งที่อุดมไปด้วยนักเลือกตั้งมืออาชีพ นักเลือกตั้งหลายมุ้งเครือข่ายระบบจัดตั้งที่แน่นหนาในระดับท้องถิ่น คือฐานรองรับเสถียรภาพของการเมือง “ระบอบสีน้ำเงิน”

การเมืองค่ายน้ำเงิน ขยับขับเคลื่อนภายใต้ 2 แกนนำหลัก 2 น. น.เนวิน และ น.หนู อนุทิน ตลอด 6 เดือนที่ผ่านมามีการกระทบกระทั่งกันบ้างในการประสานผลประโยชน์ทางการเมืองระหว่าง 2 น. ภายในกระทรวงมหาดไทย และการรักษาอำนาจการเมืองในคณะรัฐมนตรี ระหว่างกลุ่มลูกเทพ-คนใกล้ชิดนายกฯหนู-กลุ่มบ้านใหญ่ แต่ 2 น. ยังรักษาบาลานซ์อำนาจของระบอบสีน้ำเงิน ไว้ได้อย่างดี

จุดพลิกจุดแตกของพรรคน้ำเงินหากแชร์อำนาจประนีประนอมนักเลือกตั้งแต่ละมุ้งไม่ได้ อาจถึงจุดเสี่ยงแตกกระเจิงเหมือนพรรค 2 ลุง และอาจซ้ำรอยเหมือนพรรคไทยรักไทยที่เคยยิ่งใหญ่แต่กลับพ่ายแพ้ระบบรัฐพันลึก

ขั้วน้ำเงินประคองตัวเดินมาถึงครึ่งปีแรก ก่อนเข้าสู่โหมดนับถอยหลังปิดสมัยประชุมรัฐสภาปีที่1 และปิดท้ายด้วยการรับมือศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจ 1 นายกฯ และ 17 รัฐมนตรี

ฉะนั้นความเป็นไปและสิ้นสุดในตำแหน่งนายกฯ จึงขึ้นอยู่กับผู้มีอำนาจหลังฉากพรรคภูมิใจไทย หรือเจ้าของพรรคตัวจริง ที่จะชี้วัดจุดพลิกและจุดไม่พลิกได้ทุกเมื่อ ไม่ใช่เสียงโหวตซักฟอกที่จะคว่ำลงได้ในวันนี้

ปฏิเสธไม่ได้ว่า “อนุทิน” เป็นนายกฯ ได้ เพราะด้วยมันสมองและการวางเกมของครูใหญ่ “เนวิน” การสิ้นสุดลงของตำแหน่งนายกฯ ของอนุทิน จึงอยู่ที่การตัดสินใจการชี้ขาดของ “เนวิน” ในทางหนึ่งเป็นสำคัญ

ระบอบน้ำเงินท้ารบตุลาการ

ปัจจัย 2 แรงกดดันจากกลไกตรวจสอบและคดีความที่พันแข้งพันขาเครือข่ายน้ำเงิน การเปิดศึกกับระบบตุลาการ โดยเฉพาะ คดีฮั้ว สว. คดีทุจริตสอบท้องถิ่น

หรือแม้แต่ฝ่ายค้านลุยตรวจสอบเส้นทางการเงินของ “ไทหยาง ซาง” สามี ไอเดียร์ สุชาดา ซาง แทนทรัพย์ สส.ชัยภูมิ พรรคภูมิใจไทย ซึ่งอาจพัวพันกับเว็บพนันออนไลน์ ประเด็นเหล่านี้ล้วนอยู่ในเงื่อนไขจุดเสี่ยงเซาะกร่อนภูมิใจไทย

ที่สำคัญ องค์กรอิสระอย่าง กกต.ที่เสียงส่วนใหญ่ใน 7 เสียงถูกวิจารณ์ลงมติเป็นคุณต่อแกนนำภูมิใจไทยในคดีโกง สว. กำลังเผชิญหน้ากับตุลาการ ด้วยการมีมติ 5 ต่อ 2 เสียง ชงเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความถึงอำนาจการพิจารณาของศาลฎีกาที่รับคำร้องขอให้ตรวจสอบคุณสมบัติการประกาศรับรองการเป็นผู้สมัคร สว.และเห็นว่าการวินิจฉัยของ กกต.ถือเป็นที่สุด

ยังไม่นับถึงปมร้อนการตีความขอบเขตอำนาจศาลหลังประธานศาลอุทธรณ์ชี้ขาดการตรวจสอบ สว. นั้น ราษฎรสามารถขอให้ใช้อำนาจของศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบรุกคืบตรวจสอบได้

การเดินเกมของ กกต.เสียงส่วนใหญ่ที่ตีความเป็นคุณต่อเครือข่ายสีน้ำเงิน กำลังเดินหน้าเปิดศึกรบกับระบบตุลาการ เป็นอีกจุดเสี่ยงพลิกกระดานขั้วน้ำเงินหากถึงขั้นรื้อคดี สว.มาปัดฝุ่นใหม่

จุดนี้อาจจะเป็นอีกชนวนกดดันทางการเมือง และพัฒนาไปสู่การใช้นิติสงคราม เพื่อคว่ำกระดานระบอบสีน้ำเงินได้เช่นกัน

เพราะต้องยอมรับว่าระบบตุลาการในศาลยุติธรรม ถือเป็นระบบที่ฝ่ายการเมืองเข้าไปล่วงล้ำและแทรกแซงได้ยาก แตกต่างจากองค์กรอิสระหรือองค์กรตามรัฐธรรมนูญที่ต้องผ่านการคัดสรรประทับตราจากวุฒิสภาที่ส่วนใหญ่อยู่ในระบอบสีน้ำเงิน

ม็อบนอกสภา-พรรคร่วมแตกหัก

ปัจจัย 3 ปัจจัยภายนอกรัฐบาล ที่อาจเป็นชนวนให้รัฐบาลต้องยุบสภาหรือพ้นจากอำนาจก่อนครบวาระ

ไล่เรียงตั้งแต่กระแสมวลชนนอกสภา หรือแม้แต่เสถียรภาพภายในรัฐบาลผสม

ปฏิเสธไม่ได้ว่า รัฐบาลไทยรักไทยมี “ทักษิณ ชินวัตร” นายกฯ รัฐบาลเพื่อไทย มี “ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร” นายกฯ ล้วนปิดฉากสิ้นสุดลงพ้นตำแหน่งนายกฯ ก็ด้วยม็อบมวลชนนอกสภาที่เดินเกมจุดติด เงื่อนไขสุกงอมทำให้ระบบตุลาการต้องสั่งให้เลือกตั้ง 2 เม.ย. 2549 และ เลือกตั้ง 2 ก.พ. 2557 ต้องโมฆะ กระทั่งม็อบนอกสภาปลุกเร้าให้ทหารออกมาล้างไพ่การเมืองด้วยรัฐประหาร

ขณะที่รัฐบาลสีน้ำเงินตกอยู่ในสถานะที่เผชิญกับกลุ่มชนชั้นนำแตกคอเป็น 2 ขั้ว ก๊กหนึ่งภายใต้การคอนโทรลของ “รัฐพันลึก” โอบอุ้มภูมิใจไทย

ขณะที่ปีกอนุรักษ์ฝั่งตรงข้าม งัดข้อไม่เห็นชอบกับระบอบน้ำเงินที่กำลังกินรวบประเทศ

ส่วน มวลชนนอกสภาฯ ขั้วน้ำเงินต้องเผชิญแรงกดดันจากกลุ่มแนวร่วมปฏิวัติประชาชนปกป้องแผ่นดิน (นปผ.) นำโดยนายมะโน เครือแก้ว หรือกำนันมะโน กำนันตำบลกระบี่น้อย จ.กระบี่ ระดมเครือข่าย รถยนต์จากภาคใต้เข้าสู่กรุงเทพฯ กดดันด้วยปมร้อนเศรษฐกิจและราคาพลังงาน รวมทั้งเขย่าด้วยปัญหายาเสพติด

มวลชนที่ผสมโรงกับม็อบกำนันมะโน ล้วนเป็นกลุ่มที่ไม่พอใจรัฐบาลภูมิใจไทย ทั้งจากประชาชนที่เดือดร้อนจากราคาน้ำมัน เครือข่ายอนุรักษนิยมที่ไม่พอใจทิศทางรัฐบาล ผสมปะปนกลุ่มที่เรียกร้องให้ตรวจสอบคดีฮั้ว สว. กลุ่มที่ต้องการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอำนาจทางการเมือง และยังมีฐานเสียงการเมืองฝั่งตรงข้ามในภาคใต้เป็นฝ่ายหนุนหลัง เพียงแต่ม็อบรอบนี้ยังไม่ปรากฎภาพชัดถึงกลุ่มทุนหนุนหลัง ซึ่งเป็นตัวแปรหลักเพื่อเดินเกมล้มรัฐบาลเหมือนในอดีต

นอกจากนี้จุดเสี่ยงที่มองข้ามไม่ได้ปัจจัยกัดกร่อนล้มลงของรัฐบาลน้ำเงิน คือรอยร้าวในพรรคร่วม โดยเฉพาะการมาร่วมรัฐบาลหลังศึกซักฟอกจบลงของพรรคกล้าธรรม ซึ่งมี สส. 57 เสียงในมือ ขณะที่พรรคเพื่อไทยก็มี 74 สส.ค้ำยันอุ้มชู “อนุทิน“

การประสานผลประโยชน์กลุ่มก๊วนต่างพรรค การปิดช่องทางไม่ให้ถูกต่อรองทางการเมืองได้ง่ายในสภาพที่การเมืองไทยแตกเป็นหลายก๊ก

พรรคแกนนำยังพึ่งพาพรรคร่วมเป็นทุนเดิม ทำให้ 2 น.ต้องบาลานซ์และแชร์อำนาจให้พรรคเบอร์รองทั้งแดงและเขียวให้ลงตัว เพื่อปิดประตูทำหมันสูตรพลิกขั้วจัดตั้งรัฐบาลโดยไร้สมการสีน้ำเงิน

สูตรสำเร็จ การเมืองไทยอะไรก็เกิดขึ้นได้ทั้งนั้น พลิกขาวเป็นดำยังเกิดขึ้น ที่สำคัญ อย่าเพิ่งเขี่ยสูตรล้มกระดานล้างไพ่การเมืองไทยเป็นช้อยส์สุดท้ายผ่านการรัฐประหารด้วยกลไกกองทัพ เพราะหากเงื่อนไขทุกอย่างสุกงอม ”รัฐพันลึก“ ก็พร้อมดีดพรรคสีน้ำเงินออกจากสมการทางการเมืองได้เสมอภายใต้บริบทองคาพยพชนชั้นนำทุกแนวรบพร้อมพลิกเป็นแนวร่วมมุมกลับคว่ำระบอบสีน้ำเงิน

ฉากทัศน์กัดกร่อนภูมิใจไทย เหล่านี้ 2 น. แกนหลักพรรคน้ำเงินคงต้องถอดบทเรียนย้อนไปถึง 2 ป.ด้วยว่าทำไมระบอบ 2 ลุงถึงอวสานสืบทอดอำนาจพรรคทหารต่อไปไม่ได้ และทำไมพรรคไทยรักไทยในอดีตถึงเป็นรัฐบาลพรรคเดียวได้เพียงระยะสั้นก่อนจบลงด้วยอำนาจนอกระบบล้างไพ่การเมือง