เมื่อวันที่ 6 ก.พ. 2569 ที่โรงแรมแกรนด์ เซนเตอร์ พอยต์ เพรสทีจ มี 3 กรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้แก่ นายเลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ นายสิทธิโชติ อินทรวิเศษ และนายอนันต์ สุวรรณรัตน์ เข้าร่วมกิจกรรมสังเกตการณ์การออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้ง สส. ของผู้แทนองค์กรจัดการเลือกตั้งต่างประเทศ องค์กรระหว่างประเทศ สถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลต่างประเทศประจำประเทศไทย
โดยนายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมประชุมว่า วันนี้มีการประชุมชี้แจงให้กับคณะทูตและผู้แทนองค์กรระหว่างประเทศให้เข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการจัดการเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติ ซึ่งจัดในวันเดียวกัน เป็นหนึ่งในกิจกรรมสังเกตการณ์เลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติ ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 5-9 ก.พ.2569 ในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล และกิจกรรมสังเกตการณ์เลือกตั้งได้จัดต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2544 รวมครั้งนี้เป็นครั้งที่ 16 ซึ่งเป็นกิจกรรมที่มีประโยชน์ได้แลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน
การชี้แจงครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อชี้แจงให้เกิดความ รู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง เกี่ยวกับการดำเนินการออกเสียงประชามติ ซึ่งกำหนดให้การออกเสียงประชามติเป็นวันเดียวกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นครั้งแรกที่กฎหมายกำหนดให้ ทั้งสองกระบวนการเกิดขึ้นในวันเดียวกัน นับเป็นภารกิจที่สำคัญและท้าทายของคณะกรรมการการเลือกตั้ง สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ต้อง เตรียมการและดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมาย โดยความเรียบร้อยโปร่งใสเป็นธรรมและต้องดำเนินการให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด
สำหรับผู้เข้าร่วมกิจกรรมการสังเกตการณ์ทั้งหมด 44 คน จาก 17 ประเทศ และ 1 องค์กร เป็นผู้แทนจากองค์กรจัดการเลือกตั้งต่างประเทศ และองค์การระหว่างประเทศ ได้แก่
เครือรัฐออสเตรเลีย สาธารณรัฐเบลารุส บรูไนดารุสซาลาม สาธารณรัฐโคลอมเบีย จอร์เจีย สาธารณรัฐอินเดีย สาธารณรัฐอินโดนีเซีย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว มาเลเซีย สาธารณรัฐมัลดีฟส์ สหรัฐเม็กซิโก มองโกเลีย สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ สหพันธรัฐรัสเซีย สาธารณรัฐประชาธิปไตยติมอร์-เลสเต สาธารณรัฐตุรกี สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม และ International IDEA
ในการดำเนินกิจกรรมการสังเกตการณ์การออกเสียงประชามติ ที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้ง สส.ใหม่ในครั้งนี้ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง ได้แบ่งผู้เข้าร่วมโครงการออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่
กลุ่มที่ 1 กลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน
กลุ่มที่ 2 กลุ่มประเทศที่มีการสนับสนุนภารกิจของคณะกรรมการการเลือกตั้งและสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง และมีการแลกเปลี่ยนการเยือนอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ เครือรัฐออสเตรเลีย สาธารณรัฐเบลารุส สาธารณรัฐโคลอมเบีย จอร์เจีย สาธารณรัฐอินเดีย สาธารณรัฐมัลดีฟส์ สหรัฐเม็กซิโก มองโกเลีย สหพันธรัฐรัสเซีย สาธารณรัฐตุรกี และอีก 1 องค์การระหว่างประเทศ ได้แก่ สถาบันระหว่างประเทศเพื่อประชาธิปไตยและความช่วยเหลือด้านการเลือกตั้ง (International IDEA)
กลุ่มที่ 3 กลุ่มอื่นๆ ที่นอกเหนือจากกลุ่มที่ 1 และ 2 ได้แก่ สถานเอกอัครราชทูตต่างประเทศประจำประเทศไทย และองค์การระหว่างประเทศ ที่มีหนังสือขออนุญาตนำคณะเจ้าหน้าที่เข้าสังเกตการณ์การเลือกตั้งโดยใช้งบประมาณของตนเอง ได้แก่ สถานเอกอัครราชทูตเครือรัฐออสเตรเลีย แคนาดา อังกฤษ และเครือข่ายเอเชียเพื่อการเลือกตั้งเสรี นอกจากนี้ ยังมีผู้แทนจากสถานเอกอัครราชทูตเข้ารับฟังการบรรยาย ให้ความรู้ในวันนี้อีกด้วย
สำหรับกิจกรรมการสังเกตการณ์การออกเสียงประชามติที่กำหนดวันออกเสียงประชามติในวันเดียวกับวันเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใหม่ของผู้แทนองค์กรจัดการเลือกตั้งต่างประเทศ องค์กรระหว่างประเทศ สถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลต่างประเทศประจำประเทศไทยที่จัดระหว่างวันที่ 5-9 ก.พ.69 ประกอบด้วยกิจกรรมดังนี้
1.วันที่ 6 ก.พ. การบรรยายสรุปเกี่ยวกับการเลือกตั้ง การออกเสียงประชามติ และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
2.วันที่ 7 ก.พ. การสังเกตการณ์การรับวัสดุอุปกรณ์เลือกตั้ง และการออกเสียงประชามติ
3.วันที่ 8 ก.พ. การสังเกตการณ์การเปิดหน่วยเลือกตั้งและหน่วยออกเสียงประชามติ การลงคะแนนเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติ และการปิดหน่วยเลือกตั้งและหน่วยออกเสียงประชามติ และการนับคะแนนเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติ
4.วันที่ 9 ก.พ. การสรุปผลการสังเกตการณ์การเลือกตั้ง และการออกเสียงประชามติ
ตามหลักสากล การสังเกตการณ์การเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติของผู้สังเกตการณ์ต่างประเทศถือเป็นส่วนหนึ่งในการกำหนดความชอบธรรมของการบริหารจัดการเลือกตั้ง สะท้อนความบริสุทธิ์ใจ และความตั้งใจจริงของคณะผู้จัดการเลือกตั้ง ในการที่จะบริหารจัดการเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติให้ดำเนินไปด้วยความสุจริต โปร่งใสและเที่ยงธรรม รวมถึงให้เป็นที่ยอมรับ ทั้งในระดับประเทศและระหว่างประเทศ