กิจกรรม “30+ Islands Clean-Up: So Cool Mission 2026” ลดปัญหาขยะทะเล ส่งเสริมการจัดการขยะอย่างเป็นระบบ และสร้างการมีส่วนร่วมในการดูแลทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งของประเทศไทย
เนื่องในวันมหาสมุทรโลก (World Oceans Day 2026) เครือข่ายเกาะยั่งยืนประเทศไทย ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม สถาบันการศึกษา และชุมชนท้องถิ่น จัดกิจกรรม “30+ Islands Clean-Up: So Cool Mission 2026” ระหว่างวันที่ 29 พฤษภาคม – 10 มิถุนายน 2569
เพื่อร่วมกันลดปัญหาขยะทะเล ส่งเสริมการจัดการขยะอย่างเป็นระบบ และสร้างการมีส่วนร่วมในการดูแลทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งของประเทศไทย
กิจกรรมดังกล่าวต่อยอดจากความสำเร็จของ “30+ Islands Clean-Up: So Cool Mission 2025” ซึ่งเป็นปีแรกของการรวมพลังเครือข่ายเกาะทั่วประเทศ ภายใต้เป้าหมายร่วมกันในการลดปริมาณขยะที่รั่วไหลสู่ทะเล สนับสนุนการคัดแยกและรีไซเคิล และยกระดับการจัดการขยะบนเกาะอย่างยั่งยืน
จากจุดเริ่มต้นในปี 2025
ในปี 2568 เครือข่ายเกาะยั่งยืนประเทศไทยจาก 31 เกาะทั่วประเทศ ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมเก็บขยะชายฝั่งและชุมชนเป็นครั้งแรก โดยมีอาสาสมัครกว่า 3,000 คน เข้าร่วมกิจกรรม
สามารถเก็บขยะได้รวม 24,668 กิโลกรัม และนำกลับไปใช้ประโยชน์ได้ 24,110 กิโลกรัม หรือคิดเป็นร้อยละ 98 ของขยะที่เก็บรวบรวมได้ทั้งหมด
ขยะที่นำกลับไปใช้ประโยชน์ถูกส่งต่อเข้าสู่ระบบรีไซเคิลและการจัดการที่เหมาะสม ผ่านความร่วมมือกับภาคีด้านเศรษฐกิจหมุนเวียนและการรีไซเคิลหลายภาคส่วน ส่งผลให้สามารถลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัด และช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างเป็นรูปธรรม
สู่การขยายผลในปี 2026
ในปี 2569 กิจกรรม 30+ Islands Clean-Up ได้ดำเนินการครอบคลุมพื้นที่เกาะและชุมชนชายฝั่ง 31 เกาะทั่วประเทศ โดยมีอาสาสมัครเข้าร่วมจำนวน 4,222 คน และร่วมกันเก็บขยะตลอดแนวชายฝั่งเป็นระยะทางรวมกว่า 94 กิโลเมตร (ไม่รวมระยะทางเก็บขยะใต้น้ำ)
ผลการรวบรวมข้อมูลเบื้องต้น พบว่าสามารถเก็บขยะได้รวม 24,984 กิโลกรัม และนำกลับไปใช้ประโยชน์ได้ 16,645 กิโลกรัม หรือคิดเป็นร้อยละ 67 ของขยะที่เก็บรวบรวมได้ทั้งหมด
ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 20,401.68 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือเทียบเท่ากับการปลูกต้นไม้ประมาณ 2,267 ต้น
วัสดุและขยะที่รวบรวมได้ ประกอบด้วย
- ขยะอินทรีย์และวัสดุจากธรรมชาติ 1,704 กิโลกรัม
- พลาสติกและบรรจุภัณฑ์ใช้ครั้งเดียว 9,117 กิโลกรัม
- แหและอวนประมง 1,179 กิโลกรัม
- ขวดแก้ว 2,469 กิโลกรัม
- ขยะรีไซเคิลอื่น ๆ (กระดาษ อะลูมิเนียม เหล็ก โลหะผสม ยาง และกระเบื้อง) 2,177 กิโลกรัม
- ขยะตกค้างที่ต้องกำจัด (ขยะปนเปื้อน ขยะเป็นพิษ และขยะติดเชื้อ) 8,338 กิโลกรัม
อย่างไรก็ตาม สัดส่วนการนำกลับไปใช้ประโยชน์ที่ลดลงเมื่อเทียบกับปี 2568 สะท้อนให้เห็นว่า หลายพื้นที่ยังคงเผชิญปัญหาขยะตกค้างและขยะปนเปื้อนที่ไม่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ โดยเฉพาะขยะที่สะสมอยู่ในพื้นที่ชายฝั่ง แหล่งท่องเที่ยว และพื้นที่สาธารณะทางทะเล
อย่างไรก็ตาม ผลการดำเนินงานยังสะท้อนให้เห็นว่า ขยะส่วนใหญ่ยังสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้
หากมีการคัดแยกและจัดการอย่างเหมาะสมตั้งแต่ต้นทาง ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียนในพื้นที่เกาะ
เครือข่ายเกาะ 31 แห่งทั่วประเทศ
กลุ่มเกาะอันดามัน จำนวน 21 เกาะ - เกาะกระดาน เกาะคณฑี เกาะจำ เกาะทุ่งนางดำ เกาะปันหยี เกาะปู
เกาะพยาม เกาะพระทอง เกาะพีพี เกาะภูเก็ต เกาะมุกด์ เกาะยาวน้อย เกาะยาวใหญ่ เกาะราชาใหญ่ เกาะลันตา
เกาะลิบง เกาะศรีบอยา เกาะสุกร เกาะหมากน้อย เกาะหลีเป๊ะ และเกาะไหง
กลุ่มเกาะอ่าวไทย จำนวน 5 เกาะ - เกาะเต่า เกาะแตน เกาะพะงัน เกาะพะลวย และเกาะสมุย
กลุ่มเกาะภาคตะวันออก จำนวน 5 เกาะ - เกาะกูด เกาะจิก เกาะช้าง เกาะสีชัง และเกาะหมาก
มากกว่าการเก็บขยะ คือการสร้างระบบจัดการขยะบนเกาะ
สิ่งที่โดดเด่นของกิจกรรม 30+ Islands Clean-Up ไม่ได้อยู่ที่ปริมาณขยะที่เก็บได้เพียงอย่างเดียว แต่คือการเชื่อมโยงกระบวนการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง
ตั้งแต่การเก็บรวบรวม การคัดแยก การส่งต่อเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลและการใช้ประโยชน์ ตลอดจนการติดตามผลด้านสิ่งแวดล้อมและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
ตลอดระยะเวลา 2 ปีที่ผ่านมา กิจกรรม 30+ Islands Clean-Up ได้แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของเครือข่ายเกาะยั่งยืนประเทศไทยในการเชื่อมโยงการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล การจัดการขยะ และการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนเข้าด้วยกัน ผ่านความร่วมมือของชุมชน หน่วยงานภาครัฐ ภาคธุรกิจ และภาคประชาสังคมทั่วประเทศ
กิจกรรมนี้สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของเครือข่ายเกาะยั่งยืนประเทศไทยในการขับเคลื่อนความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน และภาคประชาสังคม
เพื่อร่วมกันดูแลทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และผลักดันการจัดการขยะตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมในพื้นที่เกาะทั่วประเทศ
“เพราะทะเลที่สะอาด ไม่ได้เกิดจากการเก็บขยะเพียงวันเดียว แต่เกิดจากความร่วมมืออย่างต่อเนื่องของทุกภาคส่วน”
ข้อมูลโดย : สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (TEI) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ทช.) เครือข่ายเกาะยั่งยืนประเทศไทย มูลนิธิอันดามัน มูลนิธินิเวศวิถี และภาคีเครือข่ายในพื้นที่ทั่วประเทศ
