ข่าวอื้อฉาวเกี่ยวกับการทุจริตสอบแข่งขันบุคคลเข้ารับราชการของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) ที่กำลังเป็นกระแสสังคมอยู่ในขณะนี้
ไม่เพียงแต่สั่นคลอนความเชื่อมั่นในระบบคุณธรรมของหน่วยงานราชการเท่านั้น แต่ยังบาดลึกไปถึงหัวใจของคนรุ่นใหม่และผู้เข้าสอบนับแสนคนที่ตั้งใจอ่านหนังสือและใช้หยาดเหงื่อแรงกายเข้าแข่งขันอย่างโปร่งใส
หากเราปล่อยให้ปัญหานี้ผ่านไปโดยไม่มีการสะสางอย่างถูกต้อง อนาคตของชาติและลูกหลานไทยคงต้องอยู่ภายใต้ระบบที่เอื้อประโยชน์ให้คนโกง
ถึงเวลาแล้วที่คนไทยทุกคนต้องร่วมมือร่วมใจกันแก้ไขวิกฤตการณ์นี้อย่างจริงจัง โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือ คนโกงต้องได้รับโทษ และคนบริสุทธิ์ที่สอบได้ด้วยมันสมองของตัวเองต้องได้รับการพิทักษ์สิทธิ์อย่างถึงที่สุด
กุญแจสำคัญ ความปลอดภัยของต้นฉบับคำตอบ
ท่ามกลางความสับสนและการตั้งคำถามถึงความโปร่งใสในขั้นตอนการประมวลผลคะแนน ทางออกของเรื่องนี้อาจไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิด หากเราตั้งสมมติฐานและทำงานบนความเป็นจริงและตามหลักฐานเชิงประจักษ์ เราก็พอจะหาคำตอบให้กับปัญหานี้ได้ ดังนี้
สมมติฐานข้อที่ 1 กระดาษคำตอบตัวจริงหรือเอกสาร hard copy ของผู้เข้าสอบทุกคนยังคงได้รับการจัดเก็บและรักษาไว้อย่างปลอดภัยสูงสุดในห้องมั่นคง ณ มหาวิทยาลัยที่ดำเนินการจัดสอบ โดยไม่มีการแทรกแซงหรือเข้าไปแก้ไขเอกสารตั้งต้นเหล่านั้น
เอกสารเหล่านี้จึงจะเป็นความจริงแท้ชิ้นเดียวที่สะท้อนความรู้ความสามารถของผู้เข้าสอบทุกคน
สมมติฐานข้อที่ 2 มหาวิทยาลัยได้ดัดแปรเอกสารตัวจริง (hard copy) ให้ไปอยู่ในรูปของไฟล์ดิจิทัล (soft copy) ตามข้อกำหนดใน TOR และได้ส่งมอบไฟล์ดิจิทัลคำตอบนั้น โดยไม่มีการแก้ไขดัดแปลงให้ผิดไปจากเอกสารคำตอบตั้งต้นของผู้สมัครสอบ พร้อมสรุปผลประมวลคะแนนที่ระบุว่าใครผ่านหรือไม่ผ่าน ไปให้กับกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) แล้ว
ตัดวงจรความกังวลเรื่องการแก้ไขไฟล์
เมื่อมองตามหลักคิดข้างต้น ปมปัญหาที่สังคมกำลังกังวลว่าไฟล์ข้อมูลที่มหาวิทยาลัยส่งให้ สถ.นั้นไม่ได้ถูกแก้ไขมาก่อนจริงหรือไม่ และ สถ.ไม่ได้ดัดแปลงคะแนนในระบบคอมพิวเตอร์ภายหลังที่ได้รับไฟล์มา เพื่อช่วยพวกพ้อง จริงหรือไม่
สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ประเด็นที่ต้องกังวลจนหาคำตอบไม่ได้อีกต่อไป เพราะไม่ว่าไฟล์ดิจิทัลจะถูกส่งต่อ เปลี่ยนมือ หรือถูกแก้ไขไปกี่ทอด ตัวเลขในคอมพิวเตอร์ก็เป็นเพียงผลลัพธ์ปลายทางที่สามารถปรุงแต่งได้แค่ในคอมพิวเตอร์
แต่สิ่งที่ไม่สามารถปรุงแต่งได้คือร่องรอยการฝนดินสอบนกระดาษคำตอบตั้งต้นที่เก็บอยู่ในห้องมั่นคงของมหาวิทยาลัย หากมหาวิทยาลัยสามารถเก็บรักษาคำตอบที่เป็น hard copy นั้นไว้ได้อย่างปลอดภัยตามสมมติฐานข้อที่ 1 ข้างต้น
ข้อเสนอผ่าทางตัน ตรวจใหม่โดยคนกลาง ดึงความจริงกลับคืนมา
หนทางเดียวที่จะมอบความยุติธรรมที่แท้จริงให้กับทุกฝ่าย คือการรีเซ็ต (reset) การตรวจข้อสอบใหม่ทั้งหมด โดยมีแนวทางปฏิบัติ ดังนี้:
นำกระดาษคำตอบตั้งต้นที่เป็น hard copy จากมหาวิทยาลัย ออกมาตรวจประเมินคะแนนใหม่อีกครั้ง โดยคณะกรรมการร่วมที่เป็นคนกลาง ไม่มีส่วนได้ส่วนเสียกับการจัดสอบในครั้งนี้ เป็นผู้ดำเนินการ
วิธีนี้คือการสาวลึกกลับไปหาต้นทางของข้อมูล ข้ามผ่านไฟล์ดิจิทัลที่มีข้อกังขา ทั้งนี้เพื่อประโยชน์ 2 ด้านที่ชัดเจน
1.จับคนโกงมาลงโทษ หากคะแนนจากการตรวจ hard copy ครั้งใหม่ ไม่ตรงกับบัญชีรายชื่อผู้สอบผ่านที่ประกาศออกไปอย่างมีนัยสำคัญ นั่นคือหลักฐานมัดตัวที่ดิ้นไม่หลุด
2.พิทักษ์สิทธิ์คนบริสุทธิ์ ผู้ที่สอบผ่านด้วยความรู้ความสามารถของตนเองจริง แต่กลับถูกตัดสิทธิ์ จะได้รับสิทธิ์นั้นคืน รวมทั้งการรับรองอย่างสมเกียรติ ยืดอกเข้ารับราชการได้อย่างภาคภูมิใจโดยไม่มีมลทิน
งบประมาณคือการลงทุนเพื่อความซื่อสัตย์ของประเทศ
อุปสรรคเล็กๆ ของข้อเสนอนี้มีอยู่เพียงประการเดียว คือเรื่องของงบประมาณและเวลา ที่ต้องใช้เพิ่มเติมในการจัดตั้งคณะกรรมการและการตรวจข้อสอบใหม่อีกครั้ง
แต่หากพิจารณาอย่างถี่ถ้วน เงินจำนวนนี้นับว่าน้อยมากๆ เทียบไม่ได้เลยกับความคุ้มค่าที่ประเทศชาติจะได้รับ เพราะนี่ไม่ใช่แค่การตรวจกระดาษ แต่คือการซื้อความเชื่อมั่นในระบบราชการกลับคืนมา โดยการสร้างบรรทัดฐานและตัวอย่างที่ชัดเจนในการแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันที่กัดกินและบั่นทอนความมั่นคงมั่งคั่งของประเทศไทยมาอย่างยาวนาน
หากเราอยากเห็นประเทศไทยมีอนาคต มีระบบราชการที่ทำงานเพื่อประชาชนด้วยความสามารถแท้จริง เราต้องกล้าที่จะลงทุนเพื่อความถูกต้องในวันนี้ เริ่มต้นจากการคืนความยุติธรรมให้กับการสอบท้องถิ่นครั้งนี้อย่างเป็นรูปธรรมและตรงไปตรงมาที่สุด.


