เหตุการณ์ทุจริตการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) ของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) ปี 2568 หลังจากสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ผนึกกำลังร่วมกับตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) และกองบังคับการป้องกัน และปราบปรามการทุจริต และประพฤติมิชอบ (บก.ปปป.) วานนี้ (23 มิ.ย.69) สร้างแรงกระเพื่อมอย่างหนักใน “กระทรวงคลองหลอด”
“ปลัดป๊อป” อรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดมหาดไทย ลงนามในหนังสือสั่ง “เด้งฟ้าผ่า” ถึง “ธีรุตม์ ศุภวิบูลย์ผล” อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น พ้นเก้าอี้ไปปฏิบัติหน้าที่ตามที่ปลัดกระทรวงฯ มอบหมาย ตั้งแต่ 24 มิ.ย.69 เป็นต้นไป พร้อมกับสั่งตั้งคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นทันที หวังสาวไปถึง “ตัวการใหญ่” หัวขบวนของเรื่องนี้
สำหรับเงื่อนปมฉาวเหตุการณ์บุกจับกุมขบวนการทุจริตสอบท้องถิ่นวานนี้ (23 มิ.ย.69) เกิดขึ้นเนื่องจากมีการร้องเรียนพร้อมหลักฐาน และคลิปเสียงระบุว่า มีกลุ่มบุคคล และติวเตอร์บางกลุ่ม แอบอ้างว่ามี “เส้นสายภายใน” สามารถช่วยเหลือผู้สมัครสอบให้ผ่านการคัดเลือก และเข้ารับราชการท้องถิ่นได้ โดยขบวนการนี้จะเรียกรับเงินตั้งแต่ 350,000 บาท สำหรับตำแหน่งทั่วไป และพุ่งสูงถึง 700,000 - 800,000 บาท ในพื้นที่ ที่มีการแข่งขันสูง
ต่อมา สำนักงาน ป.ป.ช. จึงดำเนินการผนึกกำลังกับฝ่ายตำรวจ กระทั่ง 22 มิ.ย.2569 ได้นำหมายค้นเข้าตรวจค้นบริษัท สามเมืองเจริญรุ่งเรืองกิจ จำกัด ตั้งอยู่หมู่ที่ 9 ต.บางเลน อ.บางใหญ่ จ.นนทบุรี จนพบเจ้าหน้าที่รัฐกว่า 10 คน กำลังดำเนินการแก้ไขสำเนากระดาษคำตอบในระบบคอมพิวเตอร์ เพื่อช่วยเหลือให้ผู้เข้าสอบที่ชำระเงินเพื่อแลกกับการบรรจุเข้าเป็นข้าราชการหรือพนักงานท้องถิ่น พ.ศ.2568 ให้สอบได้ โดยวิธีการทางโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อให้คะแนนในกระดาษคำตอบตรงกับคะแนนที่กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นประกาศในเว็บไซต์ไปก่อนหน้านี้แล้ว อันเป็นวิธีการทุจริตในการแก้ไขคะแนนสอบอันเป็นเท็จ
สำหรับการสอบดังกล่าว เป็นการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) ปี 2568 (ประกาศเมื่อวันที่ 17 ก.พ.2568) ซึ่งเปิดรับสมัครทั้งหมด 87 ตำแหน่ง รวมทั้งสิ้น 6,669 อัตรา โดยเจ้าหน้าที่สืบทราบว่า บ้านพักใน อ.บางใหญ่ จ.นนทบุรี ดังกล่าว ถูกใช้เป็นสถานที่สำหรับ “แก้ไขกระดาษคำตอบ” เพื่อปรับคะแนนให้ตรงกับรายชื่อของผู้ที่ยอมจ่ายเงิน มีผู้ต้องสงสัยคนสำคัญคือ ผู้อำนวยการ เทศบาลแห่งหนึ่ง จ.เพชรบูรณ์ เป็นผู้จัดเก็บ และซุกซ่อนกระดาษคำตอบไว้ที่สถานที่แห่งนี้ จากการนำกำลังเข้าตรวจค้นอย่างละเอียด เจ้าหน้าที่พบหลักฐานสำคัญที่ใช้ในการกระทำความผิดจำนวนมาก
หลักฐานชิ้นสำคัญคือ สำเนากระดาษคำตอบของการสอบเมื่อวันที่ 15 ก.พ.2568 ของผู้เข้าสอบประมาณ 3,000 ราย โดยตรวจสอบพบว่ามีการแก้ไขคะแนนเสร็จสิ้นไปแล้วประมาณ 2,000 ราย จากการประเมินเบื้องต้น ขบวนการทุจริตสอบครั้งใหญ่นี้สร้างความเสียหายคิดเป็นมูลค่ารวมสูงถึง 4.5 พันล้านบาท
ล่าสุด มีการปล่อยคลิปเสียงสนทนา อ้างว่ามาจาก “กระทรวงมหาดไทย” โดยอ้างชื่อถึง “รัฐมนตรีช่วย” บางคน อย่างไรก็ดี “เดชอิศม์ ขาวทอง” อดีต รมช.มหาดไทย ชี้แจงข้อเท็จจริงดังกล่าวอย่างละเอียด ยืนยันว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องในเรื่องนี้แต่อย่างใด เพราะเรื่องนี้เกิดขึ้นก่อนเข้าปฏิบัติหน้าที่ โดยมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) เป็นผู้ชนะในการจัดสอบท้องถิ่นดังกล่าว และในช่วงตนดำรงตำแหน่ง เคยเสนอให้ยกเลิกการสอบครั้งนี้ไปแล้ว
เงื่อนปมของเรื่องนี้ คล้ายคลึงอย่างยิ่งกับเหตุการณ์ทุจริตการสอบพนักงานส่วนตำบลในพื้นที่ จ.มหาสารคาม ในปี 2557 หรือราว 12 ปีที่แล้ว โดยองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ใน จ.มหาสารคาม อย่างน้อย 31 แห่ง ดำเนินการจัดสอบแข่งขัน โดยกำหนดให้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น และ มรภ.กาฬสินธุ์ เป็นผู้ดำเนินการจัดสอบ
ต่อมาพบว่ามีการแก้ไขคะแนนสอบของผู้เข้าแข่งขัน จนนำไปสู่การร้องเรียน และบานปลายถึงระดับจังหวัด กระทั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ต้องงัด “มาตรา 44” ขึ้นมาแขวนบุคคลที่เกี่ยวข้องบางคนเอาไว้ หลังจากนั้นมีการสอบสวนครั้งใหญ่ นำไปสู่การส่งสำนวนให้กับ ป.ป.ช.ดำเนินการต่อ ผ่านไปหลายปี ป.ป.ช.มีมติชี้มูลความผิดเรื่องนี้หลายล็อต และเรื่องไปถึงศาล มีคำพิพากษาจำคุกบุคคลที่เกี่ยวข้อง ส่วนใหญ่เป็นนายก อบต. ผู้บริหารในท้องถิ่น รวมถึงอาจารย์มหาวิทยาลัย รวมจำเลยกว่า 140 ราย
ย้อนไปไกลกว่านั้น กรณีการทุจริตสอบ “โรงเรียนนายอำเภอ” อันโด่งดังเมื่อปี 2552 ในยุคที่ “ชวรัตน์ ชาญวีรกูล” บิดาของ “อนุทิน ชาญวีรกูล” นั่งเก้าอี้ มท.1 และมี “ศักดิ์สยาม ชิดชอบ” เป็นหัวหน้าคณะที่ปรึกษา รมว.มหาดไทย สร้างเสียงวิพากษ์วิจารณ์ไปทั่วเมือง แม้ว่าทั้ง 2 คนจะไม่ถูกกล่าวหาในเรื่องนี้ก็ตาม
ข้อมูลจากสำนวนในชั้นศาล และสำนวนในสำนักงาน ป.ป.ช.ตอนหนึ่ง ระบุว่า ในช่วงเวลาดังกล่าว กรมการปกครอง ดำเนินการสอบคัดเลือกข้าราชการเข้าอบรมหลักสูตรโรงเรียนนายอำเภอ โดยมีการแบ่งข้อสอบออกเป็น 2 ภาค ภาคเช้า และภาคบ่าย อย่างไรก็ดีจากการไต่สวนพบว่า มีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขลวดเย็บกระดาษ และกระดาษด้านในปก นอกจากนี้ยังมีการแก้ไขกระดาษคำตอบของผู้เข้าสอบ
นำไปสู่คณะกรรมการ ป.ป.ช.มีมติชี้มูลความผิดครั้งใหญ่ คดีทุจริตปลอมแปลงเอกสารการสอบเข้าโรงเรียนนายอำเภอ ปี 2552 มีผู้ถูกกล่าวหากว่า 120 คน โดยระดับเฮดคือ “วงศ์ศักดิ์ สวัสดิ์พาณิชย์” เมื่อครั้งเป็นอธิบดีกรมการปกครอง พ่วงด้วยอดีตผู้อำนวยการส่วนกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อดีตเลขานุการกรมการปกครอง รวมถึงผู้เข้าสอบโรงเรียนนายอำเภอ โดยสุดท้ายศาลอาญาคดีทุจริต และประพฤติมิชอบกลาง มีคำพิพากษาจำคุก 3 ปีแก่ “วงศ์สวัสดิ์” พร้อมกับผู้ที่เกี่ยวข้องอีกนับร้อยราย
ประเด็นที่น่าสนใจ “จุดตาย” สำหรับทั้ง 3 คดีอยู่ที่การ “แก้ไข-ปลอมแปลง” ข้อสอบ เกิดขึ้นโดยมีการ “วางแผน” กันไว้ล่วงหน้าแล้ว นอกจากนี้ในปี 2557 แม้จะมีการว่าจ้าง “มหาวิทยาลัย” มาเป็นผู้ดำเนินการจัดสอบก็ตาม แต่กลับพบว่ามีการ “สมคบคิด” กับ “อาจารย์” ในมหาวิทยาลัยบางแห่ง เพื่อนำไปสู่การทุจริตด้วย
ดังนั้นเหตุการณ์ “โกงสอบท้องถิ่น” ปี 2569 ต้องรอจับตาดูว่า ผลการสอบสวนขยายผล จะสาวไปจับกุม “ตัวการใหญ่” เอาผิดใครได้บ้างหรือไม่
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์
