ท่ามกลางความผันผวนของโลกยุค (AI) หลายขั้ว ประเทศไทยกำลังเผชิญกับ “วิกฤติเชิงโครงสร้าง” ที่ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยวิธีการแบบเดิม เรามักตั้งคำถามว่าเหตุใดการเมืองไทยจึงวนเวียนอยู่กับปัญหาเดิมซ้ำๆ หรือ การแก้ปัญหาหนึ่งกลับนำไปสู่อีกปัญหาหนึ่ง
เหตุผลที่แท้จริงไม่ใช่เพราะเราขาดคนดี แต่เพราะเราขาด “ระบบคัดกรองที่มีความแม่นยำสูง” ที่จะช่วยให้ประชาชนมองเห็น “เนื้อแท้” ของปัญญาและ คุณ(บูรณ)ภาพของผู้สมัครก่อนจะตัดสินใจเลือก
ถึงเวลาที่ประเทศไทยต้องมี “กลไกกรองคุณภาพบุคคลระดับสูง” เพื่อ คัดกรอง สส. และ สว. ก่อนจะเข้าสู่สนามเลือกตั้ง โดยไม่เพียงแค่วัดว่าใครมีคะแนนนิยมมากกว่ากัน แต่ต้องวัดที่ “ความซื่อตรงต่อหลักการ” และ “ความลุ่มลึกในการแก้ปัญหา”ด้วยก่อน
ผมจึงขอเรียนเสนอให้จัดตั้ง “คณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ภาคพลเมือง” 2 ชุด รวม 60 ท่าน ซึ่งเป็นบุคคลที่สังคมให้ความเชื่อถือสูงสุดในฐานะ “ผู้วางรากฐานปัญญา และคุณ(บูรณ)ภาพ” ของประเทศ เพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบและคัดเลือกบุคคลที่จะเข้ามาเขียนกติกาสังคมและบริหารประเทศให้เรา
โดยร่วมกันทำหน้าที่เป็นสถาบันจัดอันดับ (Rating Agency) เพื่อให้เกรดความเหมาะสมในการใช้อำนาจบริหารและอำนาจนิติบัญญัติของประเทศของผู้สมัครสส. และ สว.ทุกคน โดยยืนบน 3 หลักการพื้นฐานของการคัดเลือกดังนี้
1.มองหา “ต้นเหตุ” ไม่ใช่ “ปลายเหตุ”: เราจะคัดเลือกคนที่มีปัญญาในการมองเห็นรากเหง้าของปัญหา ไม่ใช่นักการเมืองที่เก่งแค่การแจกจ่ายหรือแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเพื่อสร้างคะแนนนิยม
2.ความโปร่งใสที่พิสูจน์ได้จริง: บูรณภาพ (Integrity) ต้องไม่ใช่แค่คำพูด แต่ต้องตรวจสอบได้ผ่านประวัติผลงานย้อนหลัง 20 ปี ว่ามีความซื่อตรงต่อหน้าที่และไม่มีผลประโยชน์แอบแฝง
3.การสร้างคนรุ่นถัดไป: ระบบนี้ต้องออกแบบมาเพื่อให้คนเก่งรุ่นใหม่ๆ สามารถอุบัติขึ้นได้เองตามความสามารถ โดยไม่ต้องอาศัยระบบอุปถัมภ์เดิมๆ
โดยมีเกณฑ์การประเมินที่แยกมิติตามบทบาทหน้าที่อย่างชัดเจน ดังนี้
1.การให้เกรดสำหรับผู้สมัคร สส. (เน้นพลังแห่งการสร้างสรรค์): วัดความสามารถในการเปลี่ยนปัญหาความเดือดร้อนของมวลชนให้เป็นนโยบายที่ทำได้จริง และประวัติการสร้างนวัตกรรมสังคมที่สามารถเติบโตต่อเนื่องได้เอง
2.การให้เกรดสำหรับผู้สมัคร สว. (เน้นบูรณภาพแห่งการปกป้องระบบ): วัดความซื่อตรงต่อหลักการและสถาบันหลักย้อนหลังยี่สิบปี และความลุ่มลึกในการกลั่นกรองกฎหมายเพื่อรักษาเสถียรภาพของประเทศในระยะยาว
การที่มีกรรมการทั้ง 2 ชุดเช่นนี้ เพื่อให้เกิด “ความสมมาตรของปัญญา” กรรมการ สส. จะคัดเลือกผู้ที่ “นำแรงกระเพื่อมจากดินขึ้นสู่ฟ้า” (Bottom-up Generation) กรรมการ สว. จะคัดเลือกผู้ที่ “รักษาฟ้าไม่ให้ถล่มลงมาทับดิน” (Top-down Integrity)
ผมจึงขอโอกาสนำเสนอร่างรายชื่อ 60 ผู้พิทักษ์ปัญญา และคุณ(บูรณ)ภาพแห่งชาติ ซึ่งมีคุณสมบัติสำคัญ 2 ประการ คือ
1.Epistemic Humility (ปัญญาที่ถ่อมตน): เป็นผู้เชี่ยวชาญในศาสตร์ระดับสูง (เช่น นิติศาสตร์เชิงวิศวกรรม, เศรษฐศาสตร์ระบบ, หรือมานุษยวิทยาเชิงข้อมูล) ที่มีผลงานวิจัยระดับสากล 2.Untouchable Integrity: มีประวัติความซื่อตรงที่ได้รับความเชื่อถือในระดับ “ขวางโลก” (คือยอมหักไม่ยอมงอเพื่อรักษาความถูกต้อง) ดังต่อไปนี้
(หมายเหตุ: หากผู้ทรงคุณวุฒิท่านใดมีภาระล้นมือ ขอความกรุณามอบหมาย “ตัวแทนทางปัญญา” ที่ไว้วางใจเพื่อร่วมดำเนินการภายใต้การกำกับดูแลเชิงนโยบายของท่านได้)
ชุดที่ 1: คณะกรรมการคัดเลือก สส. (เน้นพลังสร้างสรรค์และพลวัตสังคม)
● กลุ่มนวัตกรรมและเศรษฐกิจยุคใหม่
ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์, บรรยง พงษ์พานิช, กานต์ ตระกูลฮุน, ดร.สันติธาร เสถียรไทย, อริยะ พนมยงค์, ดร.สมประวิณ มันประเสริฐ
● กลุ่มนโยบายสาธารณะและธรรมาภิบาล
รื่นวดี สุวรรณมงคล, ดร.ศุภวุฒิ สายเชื้อ, ศิริกัญญา ตันสกุล, ดร.วิโรจน์ ณ ระนอง, วิเชียร พงศธร
● กลุ่มปัญญาชนและการเรียนรู้
ศ.ดร.วิจารณ์ พานิช, ศ.ดร.ผาสุก พงษ์ไพจิตร, วรากรณ์ สามโกเศศ, สมเกียรติ อ่อนวิมล, ศ.นพ.ประสิทธิ์ วัฒนาภา
● กลุ่มสังคม มานุษยวิทยา และสิทธิพลเมือง
นพ.ชูชัย ศุภวงศ์, ผศ.ดร.กนกวรรณ มะโนรมย์, ศ.ดร.อรรถจักร สัตยานุรักษ์, ดร.พิรงรอง รามสูต
● กลุ่มเครือข่ายภาคประชาชนและสิ่งแวดล้อม
มีชัย วีระไวทยะ, ปรเมศวร์ มินศิริ, สุทธิชัย หยุ่น, ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์, เมธา จันยอด, ขรรค์ชัย บุนปาน, ดร.กรรณิการ์ ธรรมพานิชวงศ์
ชุดที่ 2: คณะกรรมการคัดเลือก สว. (เน้นบูรณภาพและโครงสร้างความมั่นคง)
● กลุ่มนิติศาสตร์และกฎหมายมหาชน
ศ.ดร.บวรศักดิ์ อุวรรณโณ, ศ.ดร.สมคิด เลิศไพฑูรย์, จรัญ ภักดีธนากุล, ดร.คณิต ณ นคร, ดร.เสรี นนทสูติ
● กลุ่มเสถียรภาพการเงินและวินัยการคลัง
ดร.ประสาร ไตรรัตน์วรกุล, ดร.เศรษฐพุฒิ สุทธิวาทนฤพุฒิ, ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล, ดร.นิเวศน์ เหมวชิรวรากร
● กลุ่มการเมือง บูรณภาพรัฐ และการตรวจสอบ
สมชัย ศรีสุทธิยากร, ดร.มานะ นิมิตรมงคล, ศ.ดร.สมบัติ ธำรงธัญวงศ์, อานันท์ ปันยารชุน, เมธี ครองแก้ว
● กลุ่มความมั่นคงเชิงระบบและยุทธศาสตร์ชาติ
พล.อ.เอกชัย ศรีวิลาศ, ศ.พิเศษ ดร.สุรชาติ บำรุงสุข, ดร.กิตติ ประเสริฐสุข, ดร.กุลิศ สมบัติศิริ, ดร.สุรินทร์ พิบูลย์อุปถัมภ์, พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ เตมียเวส
● กลุ่มธรรมรัฐและสถาบันหลัก
ดร.สุรเกียรติ์ เสถียรไทย, ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล, คุณหญิงจำนงศรี หาญเจนลักษณ์, ศ.ดร.สิริพรรณ นกสวน สวัสดี, ดร.ประจักษ์ ก้องกีรติ, ระพี ผ่องบุพกิจ, ศ.ดร.ไชยันต์ ไชยพร, ปรีดา เตียสุวรรณ์
กลไกคัดกรองนี้ไม่ได้มุ่งหวังจะลดอำนาจประชาชน แต่คือการ “คืนข้อมูลที่เที่ยงตรง” ให้แก่เจ้าของอธิปไตย เพื่อให้ทุกคะแนนเสียงถูกใช้ไปกับการเลือกคนที่มี “ปัญญา” และ “คุณ(บูรณ)ภาพ” สูงพอจะแก้ไขปัญหาวิกฤติรอบด้านในปัจจุบัน และแบกรับอนาคตของชาติ
เมื่อรัฐสภาถูกค้ำจุนด้วยบุคลากรระดับคุณ(บูรณ)ภาพสูง ความรุ่งโรจน์อย่างยั่งยืนจะได้อุบัติขึ้นเป็นความจริงแก่ผืนแผ่นดินราชอาณาจักรไทยสืบไป





