ในหลวง-พระราชินี เสด็จฯ ไปในการพระราชพิธีพืชมงคล 2569

วันนี้ (12 พ.ค. 69) เวลา 17.19 นาฬิกา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปยังพระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง ในการพระราชพิธีพืชมงคล พุทธศักราช 2569

ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการท้ายที่นั่ง ทรงจุดเทียนห่วงบูชาพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการท้ายที่นั่งบูชาพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกย์ และพระพุทธเลิศหล้านภาไลย ทรงคม

จากนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการทองใหญ่ ที่หน้าธรรมาสน์ศิลา และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการทองทิศ ที่หน้าธรรมาสน์ศิลา ทรงกราบ ทรงศีล

เมื่อพระราชาคณะ ประธานสงฆ์ถวายศีล จบ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระดำเนินไปยังธรรมาสน์ศิลา ทรงพระสุหร่ายสรงพระพุทธปฏิมาชัยวัฒน์ รัชกาลที่ 9 พระคันธารราษฎร์องค์ใหญ่ รัชกาลที่ 10, พระคันธารราษฎร์จีนนั่ง รัชกาลที่ 10, พระคันธารราษฎร์จีนยืน รัชกาลที่ 10, พระคันธารราษฎร์บันได รัชกาลที่ 10, พระคันธารราษฎร์รวงข้าว รัชกาลที่ 10, พระบัวเข็ม,  พระพลเทพ, พระโคศุภราช และทรงประพรมพืชต่าง ๆ   ทรงโปรยดอกไม้และทรงถวายพวงมาลัย ที่พระพุทธรูปทุกองค์  

ต่อจากนั้น  ทรงจุดธูปเทียนบูชาพระคันธารราษฎร์ ทรงอธิษฐานขอความสมบูรณ์แห่งพืชผลของราชอาณาจักร   

"พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ" เป็นพิธีการเพื่อความเป็นสิริมงคลและบำรุงขวัญเกษตรกร กำหนดจัดขึ้นในเดือนหกของทุกปี ซึ่งระยะนี้เป็นระยะเหมาะสมที่จะเริ่มต้นการทำนา แต่ไม่ได้กำหนดวันที่แน่นอนไว้เหมือนกับวันในพระราชพิธีอื่น ส่วนจะเป็นวันใดในเดือนหก หรือเดือนพฤษภาคมที่มีฤกษ์ยามที่เหมาะสมต้องตามประเพณีก็ให้จัดขึ้นในวันนั้น ซึ่งปีนี้ กำหนดจัดในวันที่ 12 และ 13 พฤษภาคม 2569 
 โดยเป็นพระราชพิธี 2 พิธีรวมกัน คือ "พระราชพิธีพืชมงคล" เป็นพิธีสงฆ์ ประกอบพระราชพิธีวันแรก ในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง กับ "พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ" เป็นพิธีพราหมณ์ ประกอบพระราชพิธีในวันรุ่งขึ้น ณ มณฑลพิธีสนามหลวง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร 

สำหรับ "พระราชพิธีพืชมงคล" เป็นพิธีทำขวัญเมล็ดพันธุ์ข้าวและเมล็ดพันธุ์พืชต่าง ๆ ที่พระมหากษัตริย์ทรงอธิษฐาน ให้ปลอดจากโรคและเจริญงอกงาม เพื่อความอุดมสมบูรณ์ของพืชพันธุ์ธัญญาหารแห่งราชอาณาจักรไทย ซึ่ง "ข้าว" ถือว่าเป็นอาหารหลักของประชาชน ในภาษาบาลีเรียกว่า "บุพพัณณชาติ" ส่วนพืชอื่น ๆ ที่เป็นอาหารเรียกว่า "อปรัณชาติ" หมายถึง พืชจำพวกถั่ว งา เป็นต้น ถ้าเรียกควบทั้งสองอย่าง ก็เรียกว่า "บุพพัณณปรัณณชาติ" ที่หมายถึงพืชที่เป็นอาหารทุกชนิด "บุพพัณณปรัณณชาติ" ที่นำเข้าพระราชพิธีพืชมงคลนั้น เป็นข้าวเปลือก มีทั้งข้าวเจ้าและข้าวเหนียว มีเมล็ดพืชต่าง ๆ รวม 40 อย่าง แต่ละอย่างบรรจุถุงผ้าขาว กับเผือกมันต่าง ๆ พันธุ์พืชเหล่านี้ เป็นของปลูกงอกได้ทั้งสิ้น 
 

ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงหลั่งน้ำสังข์ ทรงเจิม และพระราชทานพระธำมรงค์กับพระแสงปฏักแก่ นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งทำหน้าที่พระยาแรกนา จากนั้น ทรงหลั่งน้ำสังข์ ทรงเจิม ผู้เป็นเทพีในการแรกนาขวัญ ประกอบด้วย เทพีคู่หาบทอง ได้แก่ นางสาวฉันทิสา อารีเสวต นายสัตวแพทย์ชำนาญการ สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ และนางสาวอภิชญา ฟูแสง นักวิชาการตรวจสอบบัญชีชำนาญการ กรมตรวจบัญชีสหกรณ์, ส่วนเทพีคู่หาบเงิน ได้แก่ นางสาวพรจิตรา จันทร์เจริญ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการ กรมส่งเสริมการเกษตร และนางสาวศรัญญา ทองคำ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรปฏิบัติการ กรมส่งเสริมการเกษตร แล้วทรงพระดำเนินไปทรงประเคนจตุปัจจัยไทยธรรม แด่พระสงฆ์ที่เจริญพระพุทธมนต์ ทรงหลั่งทักษิโณทก พระสงฆ์ถวายอนุโมทนา ถวายอดิเรก  

ในปีนี้ กรมการข้าว ได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต นำ "เมล็ดพันธุ์ข้าวทรงปลูกพระราชทาน" ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ปลูกในโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา  จำนวน 7 พันธุ์ รวม 2,800 กิโลกรัม เข้าพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ   และนำไปบรรจุซองพลาสติก จำนวน 400,000 ซอง ประกอบด้วย 

• "ขาวดอกมะลิ 105" (ข้าวเจ้า) 153,000 ซอง 
• "กข 6" (ข้าวเหนียว) 77,000 ซอง 
• "กข 79" (ชัยนาท 62) (ข้าวเจ้า) 62,000 ซอง    
• "กข 85" (ข้าวเจ้า) 30,000 ซอง
• "กข 99" (หอมคลองหลวง 72) (ข้าวเจ้า) 15,000 ซอง
• "กข 109" (หอมพัทลุง 72) (ข้าวเจ้า) 15,000 ซอง
• "กข 26" (เชียงราย 72) (ข้าวเหนียว)  48,000 ซอง

 เพื่อเป็น "พันธุ์ข้าวพระราชทาน" แจกจ่ายให้ชาวนาทั่วประเทศและประชาชนที่สนใจ รับไปเป็นมิ่งขวัญและสิริมงคลในการประกอบอาชีพเกษตรกรรม