เปิดงบดับไฟใต้ 22 ปี 3.4 แสนล้าน สวนทางความรุนแรงพุ่ง 23,000 เหตุการณ์

เปิดตัวเลขงบประมาณดับไฟใต้ ตลอด 22 ปี (2547–2569) ทะลุกว่า 3.4 แสนล้านบาท สวนทางสถิติความรุนแรงพุ่งเกิน 23,000 เหตุการณ์ สังเวยชีวิตเกือบ 8,000 ศพ ล่าสุด ป่วนเมืองดาวกระจาย 34 จุด 

การโจมตีแบบดาวกระจายพร้อมกัน 34 จุดในพื้นที่ ยะลา นราธิวาส และปัตตานี เมื่อคืนวันที่ 22 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา กลายเป็นสัญญาณเตือนภัยครั้งสำคัญอีกครั้งของประเทศไทย พฤติการณ์การลอบเผาเสาสัญญาณโทรศัพท์ ตัดกล้อง CCTV เผารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และลอบวางระเบิดร้านสะดวกซื้อ คือการส่งสัญญาณเชิงสัญลักษณ์ที่เด่นชัดว่า กลุ่มผู้ก่อเหตุยังคงมีศักยภาพในการก่อการสูง แม้รัฐบาลจะทุ่มงบประมาณและทรัพยากรลงไปอย่างมหาศาลตลอดสองทศวรรษที่ผ่านมา
 

เจาะลึกปฏิบัติการมืด 34 จุด ยุทธวิธีดาวกระจายทำลายรากฐานปีกปกครอง

รายงานจากศูนย์ประสานการปฏิบัติที่ 4 ส่วนหน้า (ศปป.4 สน.) เผยภาพรวมเหตุการณ์ป่วนเมืองในคืนเดียวที่ถูกวางแผนมาอย่างดี โดยกระจายการก่อเหตุออกเป็น 4 รูปแบบหลัก คือ ลอบวางเพลิงหรือเผาทำลาย 22 เหตุการณ์, ลอบวางระเบิด 6 เหตุการณ์, ยิงก่อกวน 3 เหตุการณ์ และทำลายทรัพย์สินรวมถึงลักทรัพย์อีก 3 เหตุการณ์

จังหวัดยะลา เกิดเหตุสูงสุด 14 จุด

• ในพื้นที่ อ.รามัน, อ.บันนังสตา, อ.ธารโต และ อ.ลำใหม่ พฤติการณ์ส่วนใหญ่เป็นการเผายางรถยนต์ เผากล้องวงจรปิด (CCTV) เผาเสาสัญญาณโทรศัพท์ เผารถยนต์ของ อบต. รวมถึงโปรยตะปูเรือใบเพื่อสกัดกั้นการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่

จังหวัดนราธิวาส เกิดเหตุ 13 จุด

• ในพื้นที่ อ.ระแงะ, อ.เจาะไอร้อง, อ.ยี่งอ, อ.แว้ง, อ.ตากใบ และ อ.บาเจาะ มีทั้งการลอบวางระเบิด ยิงก่อกวน เผายางรถยนต์ เผาสิ่งปลูกสร้าง เสาไฟฟ้า และรถแบ็กโฮ นอกจากนี้ยังพบการลักทรัพย์รถกระบะของ อบต.บองอ ก่อนขับหลบหนี

จังหวัดปัตตานี เกิดเหตุ 5 จุด

• ในพื้นที่ อ.ยะรัง, อ.ยะหริ่ง และ อ.หนองจิก โดยมีทั้งการเผารถของ อบต. เผายางรถยนต์ ยิงก่อกวน วางวัตถุต้องสงสัย และเหตุลอบวางระเบิดบริเวณร้านสะดวกซื้อ 7-Eleven สาขาบางปู

(นอกจากนี้ยังมีอีก 2 เหตุการณ์จากยอดรวม 34 จุดที่อยู่ระหว่างเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบรายละเอียดเชิงลึก)

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม กอ.รมน. สรุปเหตุป่วนใต้ 34 จุดในคืนเดียว “ยะลา-นราฯ-ปัตตานี” ลอบเผา-วางระเบิดป่วนเมือง (คลิก)

 

กางงบประมาณ 22 ปี 3.4 แสนล้านบาท กับทิศทางที่เปลี่ยนไป

จากข้อมูล คลังสารสนเทศรัฐสภา ตัวเลขการจัดสรรงบประมาณดับไฟใต้ช่วงปี 2547–2569 รวม 23 ปีงบประมาณ มีมูลค่าสูงถึง 340,706.76 ล้านบาท (หากนับรวมงบอุดหนุนพัฒนาบูรณาการอื่นอาจแตะระดับ 5 แสนล้านบาท) โดยสามารถแบ่งออกเป็น 3 ช่วงแผนงานหลัก

แผนแก้ไขปัญหาความไม่สงบ (2547–2552)

• อัดฉีดงบประมาณเริ่มต้นรวม 102,750.60 ล้านบาท (ปี 2547 เริ่มต้นที่ 13,451.00 ล้านบาท และปี 2552 อยู่ที่ 20,991.60 ล้านบาท)

แผนแก้ไขปัญหาและพัฒนา (2553–2559)

• ทุ่มงบฯ สูงสุดเป็นประวัติการณ์ รวม 153,254.20 ล้านบาท โดยมีปี 2559 เป็นยอดพีคสุดที่ 30,512.80 ล้านบาท

แผนบูรณาการขับเคลื่อนฯ (2560–2569)

• ปรับลดงบประมาณลงอย่างต่อเนื่อง รวม 84,701.96 ล้านบาท (ปี 2563 ลดเหลือ 10,641.91 ล้านบาท จนถึงปี 2569 ปรับลดเหลือเพียง 1,473.43 ล้านบาท)

แม้ตัวเลขงบประมาณจะลดลงตามกรอบยุทธศาสตร์ปรับรูปแบบการทำงาน แต่การที่เหตุการณ์ความรุนแรงยังคงเกิดขึ้น ย่อมเกิดคำถามสำคัญถึงการปรับกลยุทธ์ให้ทันต่อสถานการณ์

 

21 ปีแห่งความสูญเสีย สถิติที่แลกด้วยบาดแผลทางสังคม

สถิติความไม่สงบในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ (ปัตตานี, ยะลา, นราธิวาส และ 4 อำเภอของสงขลา ได้แก่ จะนะ เทพา นาทวี สะบ้าย้อย) ตั้งแต่ปี 2547 ถึงธันวาคม 2568 บันทึกความสูญเสียไว้ดังนี้

ระยะเวลารวม มากกว่า 21 ปี
เหตุการณ์ความรุนแรง 23,536 เหตุการณ์
ผู้เสียชีวิต 7,790 ราย
ผู้บาดเจ็บ 14,794 ราย

วิเคราะห์ปมร้าวลึก ทำไมไฟใต้ เป่าไม่เคยดับ?

การแก้ปัญหาไฟใต้ไม่อาจใช้เพียงงบประมาณหรือกำลังเจ้าหน้าที่ได้ เนื่องจากรากเหง้าของปัญหามีความสลับซับซ้อน 5 มิติ

• ปมประวัติศาสตร์: ความรอยร้าวที่เชื่อมโยงกับภูมิหลังทางประวัติศาสตร์และสนธิสัญญาอังกฤษ-สยาม พ.ศ. 2452
• การเมืองการปกครอง: แนวนโยบายการรวมศูนย์อำนาจ และนโยบายรัฐนิยมที่กระทบต่อเอกลักษณ์ท้องถิ่น
• อัตลักษณ์และศาสนา: วิถีมลายูมุสลิมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะและต้องการความเข้าใจเชิงวัฒนธรรมอย่างจริงใจ
• โครงสร้างเศรษฐกิจ: การจัดสรรทรัพยากรและการพัฒนาบางส่วนยังไม่สอดคล้องกับวิถีชีวิตชุมชนจริง
• ระบบการศึกษา: หลักสูตรและทรัพยากรการศึกษายังไม่ตอบโจทย์บริบททางภาษาและวัฒนธรรมของพื้นที่มากพอ

เหตุการณ์ป่วนเมือง 34 จุดในครั้งนี้ จึงเป็นโจทย์สำคัญของรัฐบาลและหน่วยงานความมั่นคงในการทบทวนยุทธศาสตร์ เพื่อเปลี่ยนจากการเน้นตั้งรับ ไปสู่การสร้างความเข้าใจ ดับปมประวัติศาสตร์ และพัฒนาเชิงโครงสร้างอย่างยั่งยืนต่อไป

อ้างอิง-ภาพ :  เอกสารวิชาการ เรื่อง สภาพปัญหาและแนวทางแก้ไขปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้เพื่อสนับสนุนกระบวนการนิติบัญญัติ , คลังสารสนเทศรัฐสภา , ฉัตรชัย ศรีเมืองกาญจนา กลุ่มงานบริการวิชาการ 1 สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร