แตงโมไร้เมล็ดพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ เมืองนครพนม

เมื่อวันที่ 4 ธ.ค.60 เวลา 10.30 น. ที่ศูนย์สารสนเทศยางพารา บริเวณสำนักงานเกษตรจังหวัดนครพนม นายสมชาย วิทย์ดำรงค์ ผวจ.นครพนม เป็นประธานเปิดตัวแตงโมไร้เมล็ด พืชเศรษฐกิจตัวใหม่มาแรงของจังหวัด เพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่ดีแก่ผู้บริโภค

นายสมชาย กล่าวว่า แตงโมไร้เมล็ด ปัจจุบันได้รับการยอมรับจากผู้บริโภคว่ามีรสชาติหวานอร่อย ปลอดภัย โดยมีพื้นที่ปลูกจำนวน 1,970 ไร่ เกษตรกร 351 ครัวเรือน ปลูกมากที่สุดอยู่ที่ อ.ศรีสงคราม 818 ไร่ ภายใต้การควบคุมโดยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกแตงโมไร้เมล็ดศรีสงคราม ผลิตมากที่สุดของประเทศประมาณ 2,000 ตัน มูลค่าสูงกว่า 250 ล้านบาท/ปี และในช่วงที่แตงโมมีรสชาติหวานที่สุดคือ ระหว่างเดือน พ.ย.-ม.ค.ของทุกปี ซึ่งมีแนวโน้มในการผลิต และจำหน่ายไปในทิศทางที่ดีขึ้น ทั้งในประเทศ ต่างประเทศ ด้วยการควบคุมคุณภาพที่ได้มาตรฐาน อนาคตจะพัฒนาไปสู่การแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ ตามที่ตลาดต้องการต่อไป

นายเกษม รักสุจริต เกษตรจังหวัดนครพนม กล่าวว่า การจัดงานครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อประชาสัมพันธ์ เผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร แตงโมไร้เมล็ดของนครพนม ให้เป็นที่รู้จักเพิ่มมากขึ้น มีโล้โก้สำหรับติดผลิตภัณฑ์ให้ประชาชนทราบ เพื่อสร้างความมั่นใจในการเลือกซื้อผลผลิต โดยสำนักงานเกษตรฯจะบูรณาการร่วมกับหน่วยงาน สังกัดกระทรวงเกษตรฯ พาณิชย์จังหวัดฯ องค์การตลาดเพื่อเกษตรกร แม็คโคร สวนนงนุช พัทยา ฯลฯ ดำเนินการขับเคลื่อนส่งเสริม และพัฒนาศักยภาพการผลิตแตงโมไร้เมล็ดให้เป็นที่รู้จัก และชื่นชอบของผู้บริโภคมากขึ้น

นอกจากนี้ กลุ่มวิสาหกิจฯ ได้นำพันธุ์แตงโมที่พัฒนาสายพันธุ์เป็นแตงโมไร้เมล็ดมาปลูก แล้ววางแผนการปลูกให้สามารถมีผลผลิตจำหน่ายได้ตลอดทั้งปี ยกเว้นในช่วงฤดูฝนที่ทำให้ไม่คุ้มกับการลงทุน ซึ่งมีการคัดเกรดคุณภาพการผลิตให้มีลักษณะตามมาตรฐานเดียวกัน และควบคุมการผลิตที่ได้คุณภาพมาตรฐาน GAP ทำให้มีความปลอดภัย และสามารถควบคุมความหวานได้ จนทำให้แตงโมไร้เมล็ดมีรสชาติแตกต่างจากพื้นที่อื่น

นางเตือนใจ บุพศิริ ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกแตงโมไร้เมล็ด ได้เล่าประวัติความเป็นมาของแตงโมในนครพนมว่า หลังจากจบการศึกษาด้านการเกษตร ได้เข้าทำงานด้านการส่งเสริมการเกษตรกับบริษัทเอกชนแห่งหนึ่ง ถึงปี 2538 จึงลาออกมาเพื่อปลูกแตงโม โดยนำแตงโมมีเมล็ดขณะนั้นมาปลูกในพื้นที่ อ.ศรีสงคราม เป็นรายแรก บนเนื้อที่ 30 ไร่ จากนั้นก็พัฒนาด้านการผลิต จนมีเกษตรกรรายอื่นปลูกแตงโมตามอีกเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นสัจธรรมเมื่อการผลิตจำนวนเพิ่มมากขึ้น สินค้ามีหลากหลายเกรดคุณภาพ ทำให้ราคาขายตกต่ำ จนเกิดความเสียหายโดยรวม เพื่อแก้ปัญหาในระยะยาว ตนจึงได้รวมกลุ่มเกษตรกรขึ้น เพื่อรวบรวมผลผลิตและควบคุมคุณภาพให้ได้มาตรฐานเดียวกัน มีเพื่อนเกษตรกรรวมตัวกันครั้งแรก 25 ราย มีสำนักงานเกษตรฯเป็นพี่เลี้ยง และสนับสนุนให้มีการจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขึ้นในปี 2548 ภายใต้ชื่อ วิสาหกิจชุมชนผู้ปลูกแตงโมศรีสงคราม

นางเตือนใจ เล่าต่อว่า ปี 2552 ได้นำแตงโมไร้เมล็ดมาทดลองปลูกเป็นรายแรก และประสบความสำเร็จในการผลิตเป็นเชิงการค้าได้ในปี 2555 ทว่า ตลาดในขณะนั้นยังไม่รู้จักแตงโมไร้เมล็ด จึงไม่มีผลตอบรับ ผลผลิตที่ได้มาจำหน่ายไม่ได้ ตนจึงไปปรึกษากับทางบริษัทเมล็ดพันธุ์ถึงแผนการตลาด ซึ่งได้รับคำแนะนำให้จำหน่ายผ่านห้างค้าปลีก ปีเดียวกันจึงได้จดทะเบียนบริษัท เฟรซ แอนด์ เทสตี้ เพื่อทำหน้าที่จัดจำหน่ายแตงโมไร้เมล็ดให้กับห้างค้าปลีกชั้นนำ นับตั้งแต่นั้นมา

จากประสบการณ์การปลูกแตงโม ที่มียาวนานกว่า 20 ปี จากสมาชิกเริ่มต้นแค่ 25 ราย ปัจจุบันเพิ่มขึ้นเป็น 250 ครอบครัว พื้นที่แต่ละรอบฤดูการผลิตกว่า 1,000 ไร่ รวมประมาณ 3,000 ไร่/ปี มีแตงโมไร้เมล็ดรวมกันกว่า 5-6,000 ตัน/ปี ซึ่งมีแตงโมไร้เมล็ดทุกสายพันธุ์รวมกันประมาณ 2,000 ตัน/ปี นับได้ว่าเป็นกลุ่มเกษตรกรที่ปลูกแตงโมไร้เมล็ดมากที่สุดในประเทศไทย

ด้วยสภาพภูมิอากาศ และสิ่งแวดล้อม ของจังหวัดนครพนม ผนวกกับประสบการณ์ของสมาชิกที่พัฒนาอย่างไม่หยุดยั้ง ทำให้แตงโมนครพนมเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ในกลุ่มผู้ค้าส่งและค้าปลีกทั่วประเทศ ในด้านความอร่อย อายุการเก็บรักษา และความปลอดภัย โดยจุดเด่นสำคัญที่ทำให้แตงโมไร้เมล็ดนครพนมแตกต่างจากแตงโมไร้เมล็ดจากแหล่งอื่นๆ คือ 1.สภาพดินลุ่มแม่น้ำโขงเป็นดินทรายที่แตงโมชอบ อุดมสมบูรณ์ด้วยธาตุอาหารตามธรรมชาติ โดยเฉพาะธาตุอาหารที่ให้ความหวาน 2.สภาพอากาศในช่วงเดือน พ.ย.-ม.ค. แตงโมนครพนมจะอร่อยที่สุด จะมีอุณหภูมิกลางวัน กลางคืนต่างกันเฉลี่ย 8-10 องศาเซลเซียส สภาพดังกล่าวทำให้แตงโมได้พักสะสมอาหารในตอนกลางคืน และเติบโตในตอนกลางวัน เหมือนคนที่ได้นอนหลับสบายในห้องปรับอากาศ ตื่นมาแล้วสดชื่น 3.แหล่งน้ำที่ใช้ส่วนใหญ่มาจากลุ่มน้ำสงคราม ที่ไหลมาจากเทือกเขาภูพาน ซึ่งเป็นเทือกเขาที่เป็นป่าต้นน้ำ มีความอุดมสมบูรณ์ และลุ่มน้ำโขงที่ไหลมาจากประเทศจีน และ4.ใช้ทรายดินตะกอนจากลุ่มน้ำโขงเป็นหนึ่งในวัสดุเพาะต้นกล้า ซึ่งทรายดินตะกอนเป็นที่สะสมธาตุอาหารของพืชตามธรรมชาติ ทำให้ต้นกล้าแตงโมเติบโตดี เป็นอีกหนึ่งเคล็ดลับสำคัญของความอร่อยของแตงโมไร้เมล็ดนครพนม