ชาวสุรินทร์แห่ซื้อของเซ่นไหว้วัน'แซนโฎนตา'

บรรยากาศช่วงวันจับจ่าย “แซนโฎนตา” หรือ “สารทเขมร” พบว่าประชาชนชาว จ.สุรินทร์ เชื้อสายเขมร ต่างออกเดินทางจับจ่ายซื้อข้าวของกันเป็นจำนวนมาก ส่งผลให้บริเวณหน้าตลาดสดเทศบาลเมืองสุรินทร์ สภาพการจราจรคับคั่งเป็นอย่างมาก เนื่องจากเป็นวันจับจ่ายซื้อของสำหรับเซ่นไหว้ โดยเฉพาะชาวสุรินทร์ เชื้อสายเขมร ที่เดินทางไปทำงานต่างถิ่นทั่วประเทศ และต่างประเทศ จะต้องเดินทางกลับบ้าน และจับจ่ายซื้อ กระยาสารท ขนมนางเล็ด ขนมเทียนข้าวต้มมัด ทั้งไส้กล้วย และไส้หมู เพื่อเป็นของเซ่นไหว้บรรพบุรุษ ทำให้เงินสะพัดเป็นอย่างมาก

พิธีกรรมในการ เซ่นไหว้ “ แซนโฎนตา” หมายถึง การทำบุญให้แก่บรรพบุรุษ คือ ปู่ ย่า ตา ยาย ที่ล่วงลับไปแล้วให้ได้มารับกุศลผลบุญที่ลูกหลานอุทิศให้ ซึ่งตรงกับวันแรม 14 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี โดยในปีนี้ตรงกับวันพุธ วันที่28กันยายน2559ซึ่งจะเป็นวันสารทใหญ่ซึ่งในช่วงวันดังกล่าว ชาวสุรินทร์ ที่มีการใช้ภาษาเขมร ซึ่งเป็นภาษาพูดท้องถิ่นมักจะพร้อมใจหยุดงาน เพื่อประกอบพิธีเซ่นไหว้บรรพบุรุษหรือ ที่เรียกว่าวันสารทเขมรคล้ายกับวันสารทจีน และสารทไทยนั่นเอง

จังหวัดสุรินทร์ เป็นจังหวัดชายแดน ไทย-กัมพูชา ที่มีชาวไทยเชื้อสายเขมรอยู่อาศัยมาแต่อดีตกาล ทำให้มีวัฒนธรรมเขมรสืบทอดผสมผสานอยู่ในสายเลือด สำหรับชาวสุรินทร์ ถือเป็นประเพณีวัน “แซนโฎนตา” รวมญาติที่หายห่างกันให้น้อมคืนหาถิ่น เป็นวันระลึกถึงบุญคุณของบรรพบุรุษ ลูกหลานแสดงความกตัญญูต่อพ่อ-แม่ซึ่งทุกคนตระหนักเสมอว่า ไม่ว่าจะทิ้งย่านผ่านเรือน ไปทำมาหากินถึงถิ่นไกล แต่เมื่อวัน “แซนโฎนตา” มาถึงลูกหลานเขมรถิ่นไทย จะพากันคืนบ้าน เพื่อแซนโฎนตาเสมอไป

 ทั้งนี้ เทศบาลเมืองสุรินทร์-องค์การบริหารส่วนจังหวัดสุรินทร์ ได้จัดงานสืบสาน“งานประเพณีแซนโฎนตา บูชาบรรพบุรุษ”ประจำปี 2559 ในวันที่ 27-28กันยายน 2559 เริ่มงานเวลา 10.00 น. ณ บริเวณสำนักงานเทศบาลเมืองสุรินทร์ เพื่ออนุรักษ์ประเพณีดั้งเดิมของชาวสุรินทร์ สร้างจิตสำนึกให้เด็ก เยาวชน ประชาชนในจังหวัดสุรินทร์ มีความรักความสามัคคีและได้แสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณและบรรพบุรุษ โดยจัดให้มีการประกวดข้าวต้มมัด การประกวดเครื่องเซ่นแซนโฎนตา และการแสดงศิลปะพื้นบ้านสุรินทร์(เรือมอันเร) พิธีเซ่นไหว้โฎนตา และบรรพบุรุษวันที่28กันยายน2559ชมชบวนแห่เครื่องเซ่นไหว้ “แซนโฎนตา” ขบวนยาวเหยีดมีชิงรรางวัลการประกวดข้าวต้มมัด รางวัลชนะเลิศ ได้รับเงินสด 5,000 บาท รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 ได้รับเงินสด 4,000 บาท รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 ได้รับเงินสด 3,000 บาท รางวัลชมเชย มี 29 รางวัล ได้รับเงินสดรางวัลละ 2,500 บาทรางวัลการประกวดจัดเครื่องแซนโฎนตา รางวัลชนะเลิศ ได้รับเงินสด 5,000 บาท รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 1 ได้รับเงินสด 4,000 บาท รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 ได้รับเงินสด 3,000 บาทรางวัลชมเชย มี 29 รางวัล ได้รับเงินสดรางวัลละ 2,500 บาท

 ประเพณีโฎนตา เป็นประเพณีดั้งเดิมของจังหวัดสุรินทร์ ที่ชนเผ่าเขมรในท้องถิ่นได้ถือปฏิบัติสืบทอดกันมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน โฎนตา หมายถึง การทำบุญให้แก่บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วให้ได้มารับกุศลผลบุญที่ลูกหลานได้อุทิศให้ ซึ่งตรงกับวันแรม 14 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี ชาวสุรินทร์ที่ใช้ภาษาเขมรเป็นภาษาพูด จะพร้อมใจกันหยุดภาระหน้าที่การงานทั้งหมดและนัดหมายไปรวมกัน ณ บ้านที่เป็นจุดศูนย์กลางของครอบครัว ส่วนใหญ่จะเป็นบ้านของผู้อาวุโสที่สุดของครอบครัว พร้อมกับเตรียมของมาเซ่นไหว้ เช่น ไก่ เนื้อ หมู ปลา ข้าวสาร ข้าวสวย ผลไม้ ขนมกระยาสารท ข้าวต้มหางยาว และขนมพื้นบ้านทั่ว ๆ ไป ใส่กระเชอโฎนตา เพื่อไหว้บรรพบุรุษของตนเองที่ล่วงลับไปแล้ว

 ประเพณี “แซนโฎนตา” นอกจากจะเป็นการอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว ยังเป็นกุศโลบายที่มีจุดมุ่งหมายให้ลูกหลานได้แสดงออกถึงความกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ และมีโอกาสได้พบปะญาติมิตรพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ได้พึ่งพาอาศัยช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ทั้งยังเชื่อว่า วันแซนโฎนตานี้ ถ้าลูกหลานคนใดไม่ได้จัดทำ หรือไม่ไปร่วมแซนโฎนตาโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้วอาจไม่พอใจ ส่งผลให้การทำมาหากินไม่ราบรื่นจิตใจเป็นกังวลไม่เป็นสุข ด้วยความเชื่ออย่างนี้ ทุกคนจึงพยายามไปร่วมพิธี หรือไม่ก็จัดเครื่องเซ่นไหว้ที่บ้านของตนเอง

 นางนิด สมพลจิตร อายุ63ปี อยู่บ้านเลขที่117ม.4ต.สำโรง อ.เมือง จ.สุรินทร์ กล่าวว่า มาซื้อของสำหรับแซนโฎนตา ขนม นมเนย และผลไม้แทบทุกอย่าง ไก่ หมู และอื่นๆอีกมากมาย ที่ขาดไม่ได้คือ กระยาสารท นางเล็ดเพื่อเป็นของเซ่นไหว้บรรพบุรุษ ตนเตรียมเงินมาจับจ่ายประมาณ4,000-5,000บาทซื้อข้าวสารเหนียว ข้าวสารเจ้า เอาไปห่อข้าวต้มกล้วย ทำเป็นประจำทุกๆปี ถือเป็นประเพณีสำคัญของคนสุรินทร์ เชื้อสายเขมร ที่สืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคนแล้ว ปีนี้ พิธีแซนโฎนตา ตรงกับวันที่30ก.ย.59วันที่28-29ก.ย.59ก็เริ่มทำขนม เครื่องเซ่นไว้กันแล้ว ที่ขาดไม่ได้อีกอย่างหนึ่งก็คือกล้วยน้ำว้า

 ด้านนางพิไล ศรีรักษา แม่ค้าขายกระยาสารท กล่าวว่า กระยาสารท ตนทำเองทั้งหมด สด สะอาด นอกจากนี้ยังมีขนมสำหรับ พิธีแซนโฎนตา ขนมนางเล็ด ขนมเปีย ขนมโดนัทเขมร หรือ ขนมกันตรำ จะเตรียมไว้เยอะๆมากองขายทุกปี จะต้องมีขนมฝักบัวด้วย ขายดีทุกปี ยิ่งถึงวันจริงจะขายดีมาก ชาวบ้านเริ่มออกพากันมาซื้อไปสะสมไว้ เพื่อเตรียมจัดพิธีแซนโฎนตา บรรพบุรุษของตนเองกันเรื่อยๆในแต่ละครอบครัว ทำให้เงินสะพัดเป็นอย่างมาก