เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

หอสมุดแห่งชาติ จัดงานครบรอบ 120 ปี จารึกอดีต บันทึกปัจจุบัน รังสรรค์อนาคต วันที่ 25-26 มีนาคม 2669 ณ หอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี

จัดกิจกรรม เยี่ยมยล บนเส้นทางแหล่งเรียนรู้ มรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติ 4 แห่ง ได้แก่

หอสมุดดำรงราชานุภาพ ถนนหลานหลวง
อาคารถาวรวัตถุ (ตึกแดง) ถนนหน้าพระธาตุ
หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และ ห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร หอสมุดแห่งชาติ
หอวชิรานุสรณ์ หอสมุดแห่งชาติ

หอสมุดแห่งชาติ

พ.ศ. 2424 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงก่อตั้ง หอพระสมุดวชิรญาณ ต่อมาปี พ.ศ. 2558 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้รวมหนังสือของหอพระสมุดหลวงเข้าด้วยกัน คือ หอพระมณเฑียรธรรม, หอพระสมุดวชิรญาณ, หอพุทธสาสนะสังคหะ และพระราชทานนามว่า หอพระสมุดวชิรญาณสำหรับพระนคร

พ.ศ. 2459 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานตึกถาวรวัตถุ ริมถนนหน้าพระธาตุ ให้เป็นสถานที่ตั้งแห่งใหม่ของ หอพระสมุดวชิรญาณสำหรับพระนคร

พ.ศ. 2476 มีพระราชบัญญัติจัดตั้ง กรมศิลปากร โดยโอนงาน หอพระสมุดสำหรับพระนคร อันเป็นงานหนึ่งของราชบัณฑิตยสภาไปขึ้นกับกรมศิลปากร และเปลี่ยนชื่อเป็น หอสมุดแห่งชาติ

พ.ศ. 2479-2488 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรการดำเนินงานของหอสมุดแห่งชาติ ณ ตึกถาวรวัตถุ วันที่ 15 ธันวาคม 2488

พ.ศ. 2506 กรมศิลปากรได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารหลังใหม่บริเวณท่าวาสุกรี ถนนสามเสน เขตดุสิต

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

หอสมุดสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ Cr. Kanok Shokjaratkul

กิจกรรมเยี่ยมยล บนเส้นทางแห่งการเรียนรู้ มรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติ ทั้ง 4 แห่ง เริ่มกันที่

หอสมุดสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ

เป็นห้องสมุดอนุสรณ์แด่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ บิดาแห่งประวัติศาสตร์และโบราณคดีพระองค์แรกของประเทศไทย ทรงได้รับยกย่องจากองค์การ UNESCO ในปี พ.ศ. 2505 ให้เป็นบุคคลสำคัญของโลก

เป็นอาคาร 3 ชั้น ทรงยุโรป ตั้งอยู่บริเวณ วังวรดิศ เก็บรวบรวมหนังสือหายากทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ ที่พระองค์ทรงสะสมไว้ ประมาณ 7,000 เล่ม

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

วังวรดิศ Cr. Kanok Shokjaratkul

"วังวรดิศเป็นวังพระราชทานมาจากสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง ด้วยกรมสมเด็จพระยาดำรงฯ ทรงจัดระบบการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาลและกระทรวงมหาดไทยสยามใหม่ได้เป็นที่พอพระราชหฤทัยยิ่ง

วังวรดิศวันนี้ ยังทำหน้าที่เป็นแหล่งเรียนรู้เพื่อเยาวชนไม่รู้จบ ตามพระปณิธานของบรรพบุรุษ ที่นี่ คือ โรงเรียนดำรงราชานุภาพ ของพี่น้องประชาชนคนไทยทุกคนตลอดไป”

ม.ล.ปนัดดา ดิศกุล ทายาทชั้นปนัดดา (เหลน) ของเสด็จในกรม เป็นเจ้าของวังปัจจุบัน สืบต่อจากบิดาคือ พล.ต.สังขดิศ ดิสกุล เล่าให้ฟัง

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

Cr. Kanok Shokjaratkul

ภายในวังมีโต๊ะกลมขนาดเล็ก (ที่เคยมีเรื่องราวประวัติศาสตร์), มีห้องเสวย, มีโต๊ะยาวเฉลียงหลัง, มีห้องทรงพระอักษร (วันที่ไปไม่ได้เปิดให้เข้าชม ได้ชมแต่เพียงภายนอก)

หอสมุดดำรงราชานุภาพ

ตั้งอยู่เลขที่ 182 ถนนหลานหลวง เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพฯ

เปิดทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 8.30-16.30

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

ตึกถาวรวัตถุ (ตึกแดง) Cr. Kanok Shokjaratkul

ตึกถาวรวัตถุ (ตึกแดง)

เป็นอาคารที่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้สร้างขึ้นเป็น สังฆิกเสนาสน์สำหรับมหาธาตุวิทยาลัย ได้เสด็จวางศิลาพระฤกษ์ พ.ศ. 2439 แต่ก่อสร้างไม่แล้วเสร็จในรัชกาลของพระองค์

ต่อมา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างต่อจนเสร็จ แล้วพระราชทานเป็น หอพระสมุดสำหรับพระนคร เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดตึกถาวรวัตถุ วันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2459

กรมศิลปากรขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติปี พ.ศ.2520

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

ตึกถาวรวัตถุ (ตึกแดง) Cr. Kanok Shokjaratkul

การชมเริ่มต้นจากห้องนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว 100 ปี แห่งการสวรรคต เมื่อ พ.ศ.2553 เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ 5 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ ที่ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจอันยิ่งใหญ่ในการปฏิรูปประเทศทุกด้าน เพื่อให้ไทยรักษาความเป็นเอกราช เป็นประเทศที่เจริญและทันสมัย

ต่อด้วยห้องปิยมหาราช, ห้องราชเคียงประชา, ห้องธำรงเอกราช, ห้องสยามใหม่, ห้องมรดกสถาปัตยกรรมสยาม, ห้องมรดกความทรงจำของโลก, ห้องตู้พระธรรม

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

ตึกถาวรวัตถุ (ตึกแดง) Cr. Kanok Shokjaratkul

พ.ศ. 2558 กรมศิลปากรได้ปรับปรุงพื้นที่ด้านทิศเหนือเป็น หอสมุดปิยมหาราชรฤก เพื่อเป็นศูนย์ข้อมูลสำหรับศึกษา ค้นคว้า วิจัย พระราชประวัติและพระราชกรณียกิจพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในด้านต่าง ๆ

และเป็นการระลึกถึงความเป็นพื้นที่ประวัติศาสตร์ของตึกถาวรวัตถุ เมื่อครั้งเป็นหอพระสมุดสำหรับพระนคร ซึ่งครบรอบ 99 ปี ใน พ.ศ. 2558 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปิด หอสมุดปิยมหาราชรฤก วันที่ 29 กันยายน 2558

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

ตึกถาวรวัตถุ (ตึกแดง) Cr. Kanok Shokjaratkul

ตึกถาวรวัตถุ (ตึกแดง)

ตั้งอยู่ที่ถนนหน้าพระธาตุ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพฯ

เปิดทุกวันพุธ-วันอาทิตย์ ปิดวันจันทร์-วันอังคารและวันหยุดนักขัตฤกษ์

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 Cr. Kanok Shokjaratkul

หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร

พ.ศ. 2531 เริ่มมีการก่อสร้างอาคาร ห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร บริเวณหอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี เพื่อให้เป็นแหล่งรวบรวมและบริการศึกษาค้นคว้าวิจัยทางด้านการดนตรี

พ.ศ. 2539 ได้มีการก่อสร้างอาคาร หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เชื่อมต่อกับอาคารห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร เพื่อให้เป็นศูนย์รวมบทเพลงพระราชนิพนธ์ ประเภทสื่อโสตทัศน์ หนังสือ เอกสาร และโน้ตเพลง

รวมทั้งพระราชกรณียกิจเกี่ยวกับดนตรี ในรูปแบบของสื่อสารสนเทศ เช่น รูปภาพ ปฏิทิน สูจิบัตร เพื่อประโยชน์แก่การอนุรักษ์ เผยแพร่ และศึกษาค้นคว้า

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 Cr. Kanok Shokjaratkul

เราเริ่มต้นเข้าชมจากทางด้านซ้าย เป็นห้องจัดแสดง เปียโนสองหน้า เครื่องดนตรีโบราณหลังเดียวของไทย ที่ยังเล่นได้

มีนักเปียโนวัยเด็กทั้งหญิงและชาย นั่งรอพวกเราอยู่คนละฟาก จากนั้นก็สลับกันบรรเลงเปียโนให้ฟังอย่างไพเราะหลายสิบเพลง

ภายในห้องจัดแสดงผลงานของครูเพลงที่สำคัญของไทย ได้แก่ พระเจนดุริยางค์ และท่านผู้หญิงพวงร้อย อภัยวงศ์

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 Cr. Kanok Shokjaratkul

ต่อด้วยห้องทางด้านขวามือ เป็นห้อง นิทรรศการแผ่นเสียงในสยาม

จัดแสดงเครื่องเล่นแผ่นเสียงในยุคต่าง ๆ , กระบอกเสียง, แผ่นเสียงหายาก, แผ่นเสียงครั่งสมัยรัชกาลที่ 5, แผ่นเสียงครั่งร่องกลับทางของปาเต๊ะ, แผ่นเสียงไวนิลแบบต่าง ๆ , แผ่นเสียงเพลงพระราชนิพนธ์ที่บันทึกครั้งแรก, แผ่นเสียงเพลงชาติในยุคแรกหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง, แผ่นเสียงเพลงไทยของกรมศิลปากร ฯลฯ

นิทรรศการแบ่งเป็น 4 ส่วน

1. แรกมีแผ่นเสียงในสยาม การบันทึกเสียงยุคแรกในสยาม, แผ่นเสียงครั่ง, ตราแผ่นเสียงที่ผลิตโดยคนไทย, หม่อมส้มจีน นักร้องสตรีไทยคนแรกที่บันทึกเสียงลงแผ่นเสียง และแผ่นเสียงปาเต๊ะเพลงไทย

2. จากแผ่นเสียงครั่งสู่แผ่นเสียงไวนิล พัฒนาการการบันทึกเสียง และแผ่นเสียงไวนิลประเภทต่าง ๆ

3. แผ่นเสียงสำคัญในสยาม แผ่นเสียงเพลงชาติ, แผ่นเสียงเพลงพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 9, แผ่นเสียงเพลงไทยของกรมศิลปากร, แผ่นเสียงเพื่อการศึกษา และรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทาน

4. การกลับมาของแผ่นเสียง ในยุคปัจจุบัน

หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 Cr. Kanok Shokjaratkul

หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และ ห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร

ตั้งอยู่ชั้น 1 อาคารห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร

สำนักหอสมุดแห่งชาติ ถนนสามเสน เขตดุสิต กรุงเทพฯ

เปิดทุกวันจันทร์ - วันเสาร์ เวลา 09.00-16.00

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

หอวชิราวุธานุสรณ์ Cr. Kanok Shokjaratkul

หอวชิราวุธานุสรณ์

ม.ล.ปิ่น มาลากุล ได้ริเริ่มก่อตั้งหอวชิราวุธานุสรณ์ขึ้นเพื่อฉลองวันพระบรมราชสมภพครบ 100 ปีของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในวันที่ 1 มกราคม 2524

เพื่อเป็นแหล่งค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับต้นฉบับ ลายพระราชหัตถ์ พระราชประวัติ พระราชนิพนธ์ พระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ตลอดจนเรื่องอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง

เป็นที่ทำการของมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระบรมราชูปถัมภ์

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง

หอวชิราวุธานุสรณ์ Cr. Kanok Shokjaratkul

เราเริ่มต้นชม จากชั้นที่ 1 ห้องโถง อัศวพาหุ มีพระบรมรูปหุ่นฉลองพระองค์เครื่องทรงมหาพิชัยยุทธ และสำนักงานมูลนิธิฯ รัชกาลที่ 6

ชั้นที่ 2 ห้องสมุดรามจิตติ ตั้งชื่อจากพระนามแฝงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าข้อมูล พระราชประวัติ พระราชนิพนธ์ พระราชกรณียกิจ และรายชื่อนามสกุลพระราชทาน 6,432 นามสกุล

ชั้นที่ 3 พระบรมราชะประทรรศนีย์ สถานธีรนิทรรศน์ จัดแสดงพระบรมรูปหุ่นในพระอิริยาบทต่าง ๆ ขณะทรงปฎฺิบัติพระราชกรณียกิจ

ชั้นที่ 4 สยามรัฐพิพิธภัณฑ์ (ก่อนจะมาเป็นสวนลุม), ฉัฐรัช ณ ศกแรก สู่แว่นส่องอารยะ, สดุดขอบฟ้าพระมหานคร ณ ศกสุดท้าย

เยี่ยมยล 'แหล่งเรียนรู้' สถานที่สำคัญ มรดกศิลปวัฒนธรรมชาติ 4 แห่ง