ร่วมค้นหาคำตอบของชีวิต หรืออาจจะแสวงหาคำถามเพิ่ม จากภาพยนตร์ ‘SILENT FRIEND ชีวิต สัมพันธ์ นิรันดร์’ การโคจรมาพบกันของ เหลียงเฉาเหว่ย และ Léa Seydoux
KEY POINTS
- SILENT FRIEND ภาพยนตร์เล่าเรื่องผ่านมุมมองของ 'ต้นแปะก๊วย' อายุกว่าร้อยปี ซึ่งเปรียบเสมือน "เพื่อนเงียบ" ที่คอยเฝ้าสังเกตชีวิตมนุษย์ 3 กลุ่มจาก 3 ยุคสมัยที่แตกต่างกัน ตลอดช่วงเวลาหนึ่งศตวรรษ
- เจ้าของรางวัล FIPRESCI Prize จากสมาพันธ์นักวิจารณ์ภาพยนตร์นานาชาติ ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส ครั้งที่ 82
- กำกับและเขียนบทโดย Ildikó Enyedi ชาวฮังการี นำแสดงโดย เหลียงเฉาเหว่ย, Léa Seydoux, ลูนา เว็ดเลอร์
คนต่างมิติต่างเวลา อาจเฝ้ามองเพื่อนคนเดียวกัน เพื่อนคนนี้ไม่พูดแต่ก็เฝ้ามองเราอย่างเงียบ ๆ ในภาพยนตร์ ‘SILENT FRIEND ชีวิต สัมพันธ์ นิรันดร์’
ภาพยนตร์ที่จะพามนุษย์ร่วมค้นหาคำตอบ หรือแสวงหาคำถามเพิ่มขึ้น SILENT FRIEND ชีวิต สัมพันธ์ นิรันดร์ โดย ฉายแสง แอด.เวนเจอร์
คำตอบหรือคำถามที่มนุษย์สงสัย ส่งผ่านต้นแปะก๊วย (Ginkgo Biloba) อายุร่วมหนึ่งศตวรรษ ที่ยืนหยัดเฝ้ามองมนุษย์อย่างไร้เสียง ต้นแปะก๊วย ต้นไม้ใหญ่แผ่กิ่งก้านตั้งตระหง่านอยู่ภายในสวนพฤกษศาสตร์ของเมืองมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในเยอรมนี มันเป็นพยานเงียบ ๆ ให้กับชีวิตของผู้คนที่ผ่านเข้ามาตลอดกว่าหนึ่งศตวรรษ เชื่อมโยงเรื่องราวของคน 3 คนใน 3 ยุคสมัย ผ่านความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ
ผู้คนจาก 3 ยุคสมัยกับต้นแปะก๊วยผ่านกาลเวลา ส่งผ่านพฤติกรรมที่ทำให้คนดูเข้าใจง่ายด้วยภาพภาษาหนังในเฉดสีที่แตกต่าง ภาพแฟลชแบ็คซ้อนทับอดีตสองยุคจนถึงยุคปัจจุบัน
ช่วงสถานการณ์โควิด ปี 2020 อาจารย์นักประสาทวิทยา โทนี่ หว่อง พยายามค้นคว้าเรื่องการทำงานของคลื่นสมอง (รับบทโดย เหลียงเฉาเหว่ย หรือ Tony Leung) ติดอยู่ในมหาวิทยาลัยในเมืองมาร์บูร์ก ประเทศเยอรมนี ช่วงล็อกดาวน์ทำให้ทุกสถานที่ร้างผู้คน
เมื่ออาจารย์ไม่มีอะไรจะทำได้วิดีโอแชทกับนักวิจัยด้านพฤกษศาสตร์จากฝรั่งเศส อลิซ (รับบทโดย Léa Seydoux) ตั้งคำถามว่า มนุษย์สามารถวัดระดับ “คลื่นสมอง” ได้ แล้วพืชสามารถมีคลื่นหรือจิตสำนึกที่วัดออกมาได้หรือไม่
หนังแฟลชแบ็คไปสู่อดีตในปี 1908 นักศึกษาหญิง เกรเต (รับบทโดย ลูนา เว็ดเลอร์) นักพฤกษศาสตร์เข้ารับการสอบสัมภาษณ์จากคณาจารย์ชายล้วน ในยุคกีดกันผู้หญิง ผ่านคำถามที่ดูเหยียดเพศ
หนังตัดกลับไปในปี 1972 นักศึกษาฮันเนสกับกุนดูลาในเยอรมนีกำลังเฝ้าดูต้นเจอราเนียม และทดลองใช้เครื่องมือตรวจจับการสั่นสะเทือน พยายามมองหาความเปลี่ยนแปลงจากธรรมชาติ
หนังตัดสลับไปมาใน 3 ยุคสมัย ที่ตัวละครเดินผ่านต้นแปะก๊วย พื้นที่รอบสวน ต้นไม้อื่น ๆ กิ่งไม้ ใบไม้จนถึงเสียงนกฮูก สลับพฤติกรรมของตัวละครที่วนเวียนหาคำตอบจากธรรมชาติ เมื่อเกรเตสอบผ่านได้เป็นอาจารย์แล้วไปฝึกงานในสตูดิโอถ่ายภาพ ในที่สุดเธอก็ค้นพบวิธีถ่ายภาพต้นไม้ ดอกไม้ ที่น่าอัศจรรย์ใจจากฟิล์มกระจกยุคศตวรรษที่ 19
ต้นเจอราเนียมริมหน้าต่างออกดอกสีชมพูสด กับความเพียรของคนวัยหนุ่มสาวที่อยากหาคำอธิบายว่า ต้นไม้สื่อสารกับเรายังไง ในที่สุดอาจารย์นักประสาทวิทยาจากฮ่องกง ก็ได้รับต้นแปะก๊วยตัวเมียจากนักวิจัยชาวฝรั่งเศส เพื่อนำมาผสมพันธุ์กับต้นตัวผู้ในสวน
เรื่องราวจาก 3 ยุคสมัย ค่อย ๆ เผยให้เห็นว่า การหยุดมองและรับฟังธรรมชาติอาจทำให้เราเข้าใจตัวเอง ความโดดเดี่ยว และความต้องการเชื่อมโยงกับโลกได้ลึกซึ้งขึ้น
ภาพยนตร์สองชั่วโมงครึ่ง เล่าถึงความพยายามของมนุษย์ในหนึ่งศตวรรษ โดยไม่รู้เลยว่าตลอดเวลาที่ผ่านมา อาจมี “เพื่อน” คนเดิมเฝ้ามองเราอยู่เช่นกัน
บรรยากาศและคำถามเหล่านี้ถูกร้อยเรียงอยู่ในภาพยนตร์ SILENT FRIEND ชีวิต สัมพันธ์ นิรันดร์ ที่คว้ารางวัล FIPRESCI Prize จากสมาพันธ์นักวิจารณ์ภาพยนตร์นานาชาติ ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส ครั้งที่ 82
และได้รับเสียงชื่นชมจากนักวิจารณ์นานาชาติ ด้วยคะแนน 94% บน Rotten Tomatoes รวมถึงจากสื่อภาพยนตร์ชั้นนำทั่วโลก ทั้ง Variety, The Hollywood Reporter, The Film Stage และ TheWrap ด้วยการเล่าเรื่องอันแปลกใหม่ งานภาพที่งดงาม และมุมมองที่ลึกซึ้งต่อชีวิตและธรรมชาติ จนกลายเป็นอีกหนึ่งผลงานที่สร้างความประทับใจให้กับนักวิจารณ์ระดับโลก
กำกับและเขียนบทโดย Ildikó Enyedi ชาวฮังการี เจ้าของรางวัล Golden Bear นำเสนอเรื่องราวที่ไม่จำเป็นต้องใช้คำพูดเพื่อสื่อสารถึงกัน นำแสดงโดยเหลียงเฉาเหว่ย ที่ทุ่มเวลาเตรียมตัวนานถึง 6 เดือน เพื่อรับบทนักประสาทวิทยาชาวฮ่องกง ร่วมด้วย Léa Seydoux จาก DUNE และ JAMES BOND และ Luna Wedler รับบท เกรเต นักแสดงสาวผู้คว้ารางวัล Marcello Mastroianni Award สาขานักแสดงดาวรุ่งยอดเยี่ยม จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส ครั้งที่ 82
เป็นหนังอาร์ตภาพสวย แสงเงา และบทพูดที่ปล่อยให้ผู้ชมจินตนาการต่อเอง มีต้นแปะก๊วยเป็นตัวละครเอกยืนหนึ่งเมื่ออาจารย์โทนี่อาเจียนใส่รากของมัน เมื่อเกรเตพ่นควันบุหรี่ใส่ใบไม้ เมื่อโทนี่ทดลองติดระบบเซ็นเซอร์ที่ใบเพื่อศึกษาว่าต้นไม้มีคลื่นเสียงที่วัดได้เหมือนกับมนุษย์หรือไม่ และเมื่อเกรเตถ่ายภาพต้นไม้และสังเกตเห็นถึงความเปลี่ยนแปลง (ให้คนดูสังเกตเอาเอง) จนไปถึงบทส่งท้ายภาพรากของผลแปะก๊วยที่ค่อย ๆ งอกงามขึ้นอย่างช้า ๆ
ต้นแปะก๊วยไม่ได้พูดอะไรสักคำ ในขณะที่เนื้อหนังก็ไม่เล่าถึงบทสรุปใด ๆ ด้วยบอกเล่าด้วยภาพแทนทั้งหมด นี่คือวิธีที่ธรรมชาติส่งคำตอบบอกมนุษย์อย่างไร้เสียง
แม้ไม่ใช่หนังแนวอนุรักษ์ ทว่า SILENT FRIEND ชีวิต สัมพันธ์ นิรันดร์ ก็บอกเราว่า...มนุษย์เป็นเพียงชิ้นส่วนเล็ก ๆ ในธรรมชาติจะคงอยู่หรือดับไปก็เท่านั้น





