เร่งปกป้องผลงาน'ศิลป์แผ่นดิน'

กรมทรัพย์สินทางปัญญา เร่งปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาและภูมิปัญญาไทย นำร่องด้วยการรับจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา สิทธิบัตร และรับแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ “ผลงานศิลป์แผ่นดิน” กว่า 200 ผลงานของสถาบันสิริกิติ์กว่า 200 ผลงาน

นางกุลณี อิศดิศัย รองอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กล่าวว่า ได้เร่งดำเนินการนโยบายของรัฐบาล ในการตรวจสอบและคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาด้านต่างๆ ของไทยให้ครอบคลุมทุกด้าน ในเบื้องต้นกรมฯได้ดำเนินการปกป้องคุ้มครอง “ผลงานศิลป์แผ่นดิน” ที่จัดแสดงอยู่ในพระที่นั่งอนันตสมาคม สถาบันสิริกิติ์ ได้สร้างสรรค์ขึ้น เป็นผลงานทรัพย์สินทางปัญญา ที่เกี่ยวข้องกับวัฒนธรรม และบันทึกเป็นฐานข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญาของชาติ เพราะเห็นว่าผลงานศิลป์แผ่นดินเป็นThe Best of ASEAN ด้านของความประณีต วิจิตรบรรจง ที่ควรค่าแก่การปกป้องคุ้มครองให้เป็นสมบัติของชาติ

”จากการหารือกับสถาบันสิริกิติ์ สถาบันฯจะรวบรวมผลงานหัตถศิลป์ประณีตชั้นสูง ที่สร้างสรรค์ขึ้นใหม่ โดยช่างศิลปาชีพชั้นสูงของสถาบันฯ กว่า 200 ผลงาน เช่น ฉากไม้แกะสลัก เรื่อง สังข์ทองและป่าหิมพานต์, ฉากผ้าปักไหมน้อย เรื่อง อิเหนา, ฉากถมทอง เรื่องรามเกียรติ์ รวมถึงงานถมเงินถมทอง, เครื่องเงินเครื่องทอง, คร่ำ, ลงยาสี, ปักผ้า, แกะสลักไม้ หรือเขียนลาย เพื่อรับจดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญา ทั้งสิทธิบัตร และรับแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ เพื่อปกป้องคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของชาติ และบันทึกเป็นฐานข้อมูลมรดกภูมิปัญญาของไทย เมื่อรวบรวมรายละเอียดของผลงานได้ครบ กรมฯจะรับแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ได้ทันที ส่วนสิทธิบัตรจะเร่งกระบวนการตรวจสอบตามขั้นตอนของกฎหมายต่อไป”นางกุลณี กล่าว

นอกจากนี้ กรมฯยังได้เร่งดำเนินการปกป้องคุ้มครองภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทยในด้านต่างๆ โดยจัดประชุมร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ทุกหน่วยงานเห็นตรงกันว่า ระบบทรัพย์สินทางปัญญาที่มีอยู่ ยังไม่รองรับการคุ้มครองภูมิปัญญาท้องถิ่น ทรัพยากรพันธุกรรม และการแสดงออกทางวัฒนธรรมดั้งเดิมรวมถึงยังไม่มีกฎหมาย หรือพันธกรณีระหว่างประเทศที่ให้การคุ้มครอง ต้องบูรณาการความร่วมมือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อบริหารคุ้มครองอย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งอาจแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องเดิมที่มีอยู่ หรือร่างกฎหมายใหม่เพื่อให้การปกป้องคุ้มครองครอบคลุมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ทั้งนี้ ในปัจจุบัน ไทยยังไม่มีระบบการปกป้องคุ้มครองภูมิปัญญาไทย มีเพียงแต่ละหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดทำฐานข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นในแต่ละด้านว่ามีอะไรบ้าง เช่น กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีฐานข้อมูลพันธุ์พืช พันธ์สัตว์, กระทรวงวัฒนธรรม ด้านโบราณสถาน โบราณวัตถุ และมรดกที่จับต้องไม่ได้ อย่าง วิธีการนวดแผนไทย มวยไทย การแสดงออกทางวัฒนธรรมอย่าง การรำ โขน รวม 286 รายการ, กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ดูแลทรัพยากรพันธุกรรม และกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ รับจดแจ้งข้อมูลวิธีการทำอาหาร-เครื่องดื่ม ราว 4,800 รายการ

"ระยะสั้น ต้องเชื่อมโยงฐานข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นของแต่ละหน่วยงานให้เป็นฐานข้อมูลเดียวกัน ถ้าต่างชาติเอาไปใช้ประโยชน์ เราจะได้รู้และปกป้องคุ้มครองได้ หรืออาจจะเจรจาแบ่งปันผลประโยชน์ได้ จากนั้นต้องทำให้คนไทยรู้จัก และปกป้องภูมิปัญญาท้องถิ่น ระยะยาวอาจจัดตั้งคณะกรรมการขึ้นมาดูเป็นการเฉพาะเพื่อให้การปกป้องคุ้มครองเป็นรูปธรรม มีประสิทธิภาพ และอาจต้องออกกฎหมายใหม่ เพื่อให้การคุ้มครองดูแลครอบคลุมภูมิปัญญาทุกประเภท" นางกุลณี กล่าว