'เสียง' ในวันสายลมเปลี่ยน

เรียกความเชื่อมั่น

ชัยรัตน์ ไตรรัตนจรัสพร ประธานสมาพันธ์ธุรกิจการท่องเที่ยวส่วนภูมิภาคแห่งประเทศไทย(TFOPTA) ยอมรับว่า การรัฐประหารแต่ละครั้งส่งผลต่อความเชื่อมั่นในภาคการท่องเที่ยวของประเทศไทยในระยะยาว ดังนั้นความท้าทายจริงอยู่ตรงที่ "จะทำยังไงให้ปรองดองกันจริงๆ" และสิ่งสำคัญที่สุดคือ ต้องเรียก "ความเชื่อมั่น" ให้กลับคืนมาเร็วที่สุด

"อุตสาหกรรมท่องเที่ยวอ่อนไหวมากนะครับ ตอนนี้มีข่าวมากมายหลากหลาย ผมว่ามันสำคัญนะ" เขาย้ำ

หลักประชาธิปไตย

ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม เรืองเดช จันทรคีรี บรรณาธิการสำนักพิมพ์รหัสคดีก็หวังว่าจะได้เห็นประชาธิปไตยที่แท้จริง และครบถ้วนเพื่อนำมาลำดับความสำคัญ และปรับใช้

"หลักไหนเป็นหลัก หลักไหนเป็นรอง แต่เรามักเอาหลักที่ไม่สำคัญไปเป็นอันดับหนึ่ง เช่น การเลือกตั้ง นั่นเป็นหลักหนึ่งของประชาธิปไตยแน่นอนที่ระบบประชาธิปไตยต้องมีการเลือกตั้ง แต่ว่ามันไม่ใช่หลักที่สำคัญอันดับหนึ่ง หลักที่สำคัญอันดับหนึ่งคืออำนาจอธิปไตยต้องเป็นของปวงชน แต่เราไม่เคยมีอันดับหนึ่งเลย แล้วเราพยายามเอาสี่ข้อที่เหลือขึ้นมาเหนือหลักนี้ ประชาชนจึงสับสนว่าตัวเองมีประชาธิปไตยแล้ว...ผมอยากเห็นอำนาจอธิปไตยเป็นของประชาชน"

สำหรับวงการวรรณกรรมเขามองว่า ได้รับผลกระทบตั้งแต่ก่อนจะมีรัฐประหาร ตั้งแต่เรื่องคิดเห็นไม่ตรงกัน และพยายามแบ่งข้างแบ่งขั้ว ซึ่งเขาไม่เห็นด้วยเลย

"คนในวงการวรรณกรรมควรจะเป็นแบบอย่างด้วยซ้ำไป ถึงแม้คิดเห็นไม่ตรงกันก็ทำงานส่วนรวมร่วมกันได้ วงการวรรณกรรมเป็นวงการของคนใช้สติปัญญา เราพยายามเข้าใจตัวละคร พยายามเขียนอธิบายความเป็นไปได้ของมนุษย์คนหนึ่ง แต่ในชีวิตจริงเพื่อนเราที่คิดแตกต่างเราก็ไม่เข้าใจว่าทำไมเขาคิดแตกต่าง ยังไม่พยายามศึกษาเลย แล้วเราไปตัดสินเขาแล้ว"

เชื่อมั่นประชาธิปไตย

สินธุ์สวัสดิ์ ยอดบางเตย อดีตสมาชิกแนวร่วมศิลปินแห่งประเทศไทย ยืนยันชัดเจนว่า ถ้าเชื่อมั่นในระบบประชาธิปไตย ทุกภาคส่วนของสังคมต้องมีความอดทนก้าวเดินไปด้วยกัน

"หลายเรื่องคงไม่ตรงกับใจของเรา แต่เราต้องยอมรับฟังในความคิดเห็นที่แตกต่าง หนทางไปสู่ระบบประชาธิปไตยนั้นไม่ได้ราบเรียบ เดินสะดวกเป็นเส้นตรง แต่เต็มไปด้วยเส้นทางคดเคี้ยว ขรุขระ เต็มไปด้วยความยากลำบาก แต่นั่นแหละครับคือประชาธิปไตย... ความใจร้อนใจเร็ว หรือ เอาแต่เห็นความคิดของกลุ่มตนถูกต้องแต่ฝ่ายเดียวอย่างสุดโต่งยอมไม่สามารถนำไปสู่ประชาธิปไตยที่แท้จริงได้"

คุณค่าของอนาคต

สุทธิพงษ์ สุริยะ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ขาบสไตล์ จำกัด องค์กรรับให้คำปรึกษาด้านภาพลักษณ์สำหรับธุรกิจอุตสาหกรรมอาหาร แสดงความคิดเห็นว่า

"สำหรับผม หากมองอนาคตของชาติ ผมอยากจะให้นึกถึงประเทศญี่ปุ่น เวียดนาม ที่เขามีจิตสำนึกปลูกฝังถึงความเป็นชาตินิยม ต้องรู้จักเสียสละ โดยเฉพาะนักการเมืองที่เป็นตัวแทนของภาคประชาชนต้องได้รับการตรวจสอบอยู่ตลอดเวลา มีบทลงโทษที่เด็ดขาดมากกว่าประชาชน เช่น ยึดทรัพย์ให้ตกเป็นของแผ่นดิน ประหารชีวิตแบบเมืองจีน เน้นจริยธรรมจำเป็นมาก เพราะตอนนี้คนเราแยกแยะไม่ออกระหว่างคำว่า ความดี กับ ความชั่วร้าย นั่นต่างกันเช่นไร"

คำว่าบาปบุญคุณโทษ สำหรับเขาคิดว่าเป็นเพียงนามธรรมเท่านั้น ซึ่งอาจจะไม่พอ ต้องทำให้นักการเมืองรู้จักคำว่าการสูญเสีย อันจะเป็นมาตรการให้นักการเมืองหน้าใหม่อยากจะกระโจนมาเล่นการเมืองแบบเพื่อกู้ชาติอย่างแท้จริง

"สิ่งหนึ่งที่อยากเห็นคือ ข้าราชการต้องไม่ขึ้้นตรงต่อนักการเมือง แต่มีการบริหารราชการแผ่นดินที่แยกต่างหาก เพราะเกียรติของข้าราชการนั่นสูงส่งและยิ่งใหญ่นัก เป็นความภาคภูมิใจเพราะน้อยคนนักที่จะมีโอกาสได้สวมใส่เครื่องแบบอันทรงเกียรติเหล่านี้สมกับเป็นข้าราชการของพระราชา"

เราไม่ควรนับหนึ่งอีกครั้ง

สุชาติ สวัสดิ์ศรี บรรณาธิการและศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์

"...เราไม่ควรจะนับหนึ่งกันอีกครั้ง เพราะเคยมีบทเรียนกันมาพอสมควรแล้ว ในวงการวรรณกรรมเห็นเพื่อนฝูงหมางเมินกันมาตั้งแต่ก่อนรัฐประหารแล้ว แบ่งกันไป...

"ผมก็เข้าใจว่าระยะแรกมันยังไม่เห็นชัดนะ แต่ก็จะค่อยๆ เห็นชัดแหละ การทำรัฐประหารจะทำให้ความคิดเห็นของนักเขียนที่คิดแตกต่างกันค่อยหลอมเข้าหากัน คนทำงานเขียนผมเข้าใจว่าเสรีภาพเป็นหัวใจ แม้จะต่างความคิดทางการเมืองแต่มันอาจจะค่อยๆ เรียนรู้ซึ่งกันและกันมากขึ้น"

วันพรุ่งนี้ของเรา

วรรณกนก เปาะอิแตดาโอะ นายกสมาคมเด็กและเยาวชนเพื่อสันติภาพชายแดนใต้อยากมองเห็นถึงความสงบสุขในสังคมวันพรุ่งนี้เป็นคำตอบแรก

"การทำให้บ้านเมืองกลับมาสงบสุขโดยเร็วที่สุด เพื่อสร้างความเชื่อมั่นกับต่างประเทศ โดยเฉพาะเรื่องของการแก้ปัญหาตามแนวทางระบอบประชาธิปไตย เรามองว่าความคิดแตกต่างไม่แปลก เหมือนอย่างที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้ การเปิดพื้นที่เห็นต่างจะทำให้เกิดการแก้ปัญหาได้ครอบคลุมทุกมุม เพียงแต่อย่าด่วนตัดสินใจด้วยความรุนแรง"

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เหตุการณ์ต่อไปนับจากนี้ กับการเรียนรู้ของเด็ก และเยาวชนที่จะเติบโตไปเป็นอนาคตของชาติต่อไป

"ที่นี่ ภาพหนึ่งที่ชัดเจนก็คือ ทหารเป็นฮีโร่ของเด็กๆ ฮีโร่ คือคนที่สร้างความชอบธรรม ความถูกต้อง ดังนั้น สิ่งที่เราหวังต่อไปนับจากนี้ก็คือ ถ้าผู้ใหญ่ที่มีอำนาจตัดสินใจแล้วขอให้การตัดสินใจครั้งนี้ส่งผลให้ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เกิดความสงบสุขด้วย ขณะเดียวกัน เหตุการณ์นี้เป็นการเรียนรู้ครั้งสำคัญอีกครั้งของพวกเขา ที่จะเป็นต้นทุนสำหรับสังคมประชาธิปไตยที่จะเกิดต่อไปในอนาคต โดยเฉพาะเมื่อไหร่ที่มีอำนาจ จงใช้อำนาจอย่างระมัดระวัง อย่าทำอะไรที่จะทำให้กลายเป็นระเบิดที่รอวันปะทุ เพราะเราต้องไม่ลืมว่า เรื่องอนาคตของสังคมถือเป็นความรับผิดชอบร่วมกันทุกคน"

ส่วนร่วมสาธารณะ

อรยา สูตะบุตร ผู้ประสานงานกลุ่ม บิ๊กทรี

"ถ้าเมื่อใด รัฐจะวางนโยบายหรือลงมือปฎิบัติงานทำโครงการที่มีผลกระทบต่อประชาชน อยากให้รับฟังความคิดเห็นจากประชาชน เปิดเผยข้อมูลทุกอย่างให้ประชาชนรู้ และให้โอกาสประชาชนมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจ เพื่อให้เกิดประโยชน์สาธารณะอย่างแท้จริง

สิ่งที่เธอห่วงก็คือ ปัญหาการคอรัปชั่น ไม่อยากให้การอนุมัติโครงการภาครัฐและเอกชนที่มีผลต่อประชาชน เป็นเหมือนที่ผ่านมา ก็คือ คนควบคุมโครงการ เป็นเพื่อนกับคนนี้ รู้จักกับคนนั้น หรือมีผลประโยชน์ร่วมกัน ก็เลยผ่านโครงการให้ สิ่งที่อยากย้ำคือ ต้องมีความโปร่งใส

ดั่งคำปฏิญาณ

ปรเมศวร์ มินศิริ อยากเห็นสิ่งที่ พลเอกประยุทธ์ ได้นำความกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ถึงสาเหตุในการเข้าควบคุมอำนาจการปกครองประเทศ ที่ส่วนหนึ่งอ้างถึงเหตุผลว่า

".. เพื่อให้สถานการณ์กลับเข้าสู่ภาวะปรกติโดยเร็ว ประชาชนในชาติเกิดความรัก ความสามัคคี ตลอดจนเพื่อเป็นการปฏิรูปโครงสร้างทางการเมืองและอื่นๆ อันจะก่อให้เกิดความชอบธรรมกับทุกกลุ่ม ทุกฝ่าย" นั้น ก็อยากให้สิ่งนั้นเกิดเป็นจริงขึ้นมาได้ อยากเห็นทุกกลุ่ม ทุกฝ่าย ได้มีส่วนร่วมในการสร้างการเปลี่ยนแปลงจริงๆ

และอีกสิ่งที่อยากจะเห็นในสังคมไทย ก็คือ อยากให้ทุกๆ คน ไม่มองว่า อนาคตของประเทศจะต้องตกเป็นภาระของผู้มีอำนาจเพียงฝ่ายเดียวเท่านั้น แต่ทุกคนก็ต้องทำหน้าที่ของตัวเองอย่างดี และฝ่ายผู้มีอำนาจก็ต้องมีการตอบสนองอย่างถูกต้องด้วย

จริงจัง และจริงใจ

วสันต์ สิทธิเขตต์ ศิลปินร่วมสมัยและนักเคลื่อนไหวทางการเมือง

"...การปฏิรูปเป็นเรื่องใหม่และใหญ่มากต้องใช้เวลาจริงๆเพราะบ้านเราการโกงกินคอรัปชั่นมันลึกถึงแก่นกระดูกดำแล้วทุกระดับประทับใจ..."

"...รัฐประหารอาจเป็นทางออกให้ได้ถ้าทำเพื่อมวลมหาประชาชนจริงๆ เดินหน้าปฏิรูปแก้ปัญหาหลักๆ ของประเทศ เช่น ที่ดิน หนี้สิน พลังงาน ระบบภาษีก้าวหน้า ปฏิรูปศาสนาวัฒนธรรมใหม่ ทรัพยากรสิ่งแวดล้อม การศึกษา ไม่ลูบหน้าปะจมูก..."

ชาติเป็นหลัก

ณรงค์ ปรางค์เจริญ นักประพันธ์ดนตรี ประจำวง Pacific Symphony Orchestra เจ้าของรางวัลระดับโลกมากมาย รวมถึง Guggenheim Fellowship Winner อยากเห็นกฎหมาย และกระบวนการยุติธรรมออกมาทำงานอย่างเป็นกลาง มีกฎหมายเรื่องคอร์รัปชันที่เด็ดขาด

"นโยบายทางการเมืองต้องอิงประโยชน์ของประเทศชาติเป็นหลัก ไม่ใช่ทำเพื่อประโยชน์ในการหาเสียง อยากเห็นการพัฒนาทางด้านการศึกษา, คุณภาพชีวิต และศีลธรรมอย่างเป็นรูปธรรม ทุกๆ ฝ่ายควรเผชิญหน้ากับปัญหาและยอมรับความเป็นจริง ร่วมแก้ไขปัญหาอย่างโปร่งใสและจริงใจ อย่างมีหลักการ โดยเห็นผลประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก"

เพื่อความสงบสุข

"ผมคิดว่าตอนนี้ทุกคนอยากเห็นความสงบสุข" เป็นสิ่งที่ กันตพงษ์ ธนเนืองโรจน์ ประธานที่ปรึกษาสมาพันธ์สมาคมเครือข่ายท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (สคท.) คิดถึงเรื่องแรกๆ ไม่ว่าจะด้วยวิธีการอะไรก็แล้วแต่ต้องรีบทำ โดยเฉพาะในภาคส่วนของการท่องเที่ยว ซึ่งตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาต้องยอมรับว่า กระทบเป็นธุรกิจแรกๆ เมื่อเกิดเหตุการณ์วุ่นวายในบ้านเมือง

เสียสละเพื่อส่วนรวม

ด้าน เศกพล อุ่นสำราญ นักดนตรีคิดถึงอิสระทางความคิด และตัวตนที่หลายๆ คนอยากจะสร้างขึ้นจากสังคม Social Network หรือกลุ่มที่มีความแปลกแยกทางความคิดจนเกินเลยไปในทิศทางที่ไม่เหมาะสม รวมถึงการทุจริตมากมายเป็นประวัติการณ์ สิ่งเหล่านี้ควรต้องคิดถึงทั้งนั้น

"นับเป็นสิ่งที่เราต้องจัดการด้วยความถูกต้องและความเหมาะสม ผมเห็นว่าเราควรต้องเสียสละ ต้องล้มล้างความคิดร้ายๆ ต่อสังคมไทยให้หมดสิ้นไป เป็นโอกาสที่จะให้คนไทยรู้จักหรือเรียนรู้คำเดิมๆ เหล่านี้ใหม่ว่าคุณธรรม ความดีงาม ความซื่อสัตย์สุจริต กตัญญู รู้คุณต่อบ้านเมือง รักและเคารพในชาติ ศาสนา และจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์"

รวดเร็ว เด็ดขาด

หากถาม วสุ โปษยะนันทน์ สถาปนิกชำนาญการพิเศษ กลุ่มวิชาการอนุรักษ์โบราณสถาน สำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากรเขาคิดว่า สิ่งที่ต้องการคือการปฏิรูปกัน ด้วยความเด็ดขาดจริงจัง ดำเนินการต่างๆด้วยความรวดเร็ว ทันการ

อิสรภาพทางความคิด

หากถามกับคนทำละครอย่าง ศรชัย ฉัตรวิริยะชัย ผู้ก่อตั้งคณะละคร 'มาร็องดู' บอกว่า เจตจำนงวันนี้ถือเป็นสิ่งสำคัญ

"เราต้องการจะเห็นประเทศของเราเดินไปทางไหน อะไรคือสิ่งที่มุ่งหวังในอนาคตได้บ้าง ในความเห็นของผม เจตจำนงของประชาชนวันนี้ผนวกรวมกันย่อมนำไปสู่อนาคตที่พวกเราอยากเห็น

"...ถึงหลายคนจะคิดต่างกัน และต่างก็มีภาพอนาคตของประเทศไทยที่ตัวเองต้องการ ถือเป็นเรื่องปกติ แต่ที่ไม่ปกติคือการไม่ยอมแยกแยะระหว่าง "ความเห็น" ของเราซึ่งหมายถึงสิ่งที่เราเชื่อ กับ "กระบวนการทางความคิด" ซึ่งนำมาสู่ข้อสรุปซึ่งเป็นความเห็นที่เรายึดมั่นไว้ในใจโดยไม่คำนึงถึงว่าความเป็นจริงนั้นเป็นอย่างไร"

การแก้ที่ตัวเองจึงเป็นสิ่งแรกที่ควรทำ เพื่อให้พ้นไปจากกับดักทางความคิดทั้งหลายได้ จนในที่สุดมายาคติต่างๆ จะถูกปลดเปลื้องออกไป

"...เมื่อนั้นเราจะมีอิสรภาพทางความคิด"

ลงท้ายที่ประชาธิปไตย

อวิกา เตชะรัตนประเสิรฐ ผู้บริหารค่ายภาพยนตร์สหมงคลฟิล์มอินเตอร์เนชั่นแนล

"ถามอยากให้มันเป็นยังไง สุดท้ายปลายทางที่อยากให้ลงตัวที่สุด ถ้าไม่เกิดความรุนแรง และนำประชาธิปไตยกลับมาได้ จะช้าหรือเร็วไม่รู้ แต่เราก็คงหวังว่าทุกอย่างจะดีขึ้นในเร็ววัน สุดท้ายก็ต้องกลับมาในเวย์ของประชาธิปไตยน่ะค่ะ"