โลกการเงินกำลังเปลี่ยน แม้ผู้บริหารหญิงทั่วโลกยังมีเพียง 18% และอาจเพิ่มเป็น 25% ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า “โฟร์ท-นฤมล จิวังกูร” กับวิธีคิดการทำงานในโลกที่เปลี่ยนเร็ว และไม่มีคำตอบแบบเดียว
เพลงไวรัลอย่าง Man in Finance กลายเป็นหนึ่งในคอนเทนต์ที่ถูกพูดถึงไปทั่วโลก ด้วยเนื้อร้องติดหูอย่าง "I’m looking for a man in finance, trust fund, 6'5", blue eyes" (ฉันปรารถนาที่จะควงหนุ่มการเงินใจสปอร์ต สูงสง่า ตาสีฟ้า) ที่พาให้คนจำนวนไม่น้อยนึกถึงภาพหนุ่มสายการเงินในอุดมคติ
แต่สิ่งที่เพลงนี้สะท้อน ไม่ได้มีแค่ความโรแมนติกแบบป๊อปคัลเจอร์ หากยังซ่อนภาพจำของโลกการเงินที่ฝังอยู่ในสังคมมานาน ว่าผู้ชายยังคงมีบทบาทในระดับผู้นำมากกว่า
อย่างไรก็ตาม ภาพนั้นกำลังค่อย ๆ ถูกตั้งคำถาม โดยเฉพาะในระยะหลัง เมื่อบทบาทของผู้หญิงในอุตสาหกรรมการเงินไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการเป็นฟันเฟืองในองค์กรอีกต่อไป หากกำลังก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำที่มีบทบาทต่อทิศทางของสถาบันการเงินระดับโลกมากขึ้น
แม้ความเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้น แต่ข้อมูลจาก Deloitte บริษัทที่ปรึกษาระดับโลก ยังชี้ให้เห็นว่า ปัจจุบันผู้หญิงในตำแหน่งผู้บริหารระดับสูงของสถาบันการเงินทั่วโลกมีสัดส่วนเพียง 18% และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเป็น 25% ภายในปี 2574
ในขณะเดียวกัน รายงานเดียวกันยังชี้ถึงปรากฏการณ์ Multiplier Effect ที่น่าสนใจ โดยระบุว่า ทุกครั้งที่มีผู้หญิงได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นผู้บริหารระดับสูง 1 คน จะส่งผลให้มีผู้หญิงในระดับถัดไปเพิ่มขึ้นเกือบ 4 คน ทำให้การมีอยู่ของผู้นำหญิง ไม่ได้เป็นเพียงภาพตัวแทนของความหลากหลาย แต่กลายเป็นกลไกที่ช่วยขยับโครงสร้างขององค์กรในระยะยาว
บทเรียนจากเวทีโลก เมื่อผู้นำไม่ได้มีแบบเดียว
ภาพการเปลี่ยนแปลงนี้เริ่มเห็นได้ชัดในหลายองค์กรระดับโลก หนึ่งในตัวอย่างที่ถูกพูดถึงมากคือ “Jane Fraser” (เจน เฟรเซอร์) ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Citigroup ผู้หญิงคนแรกที่ขึ้นเป็นซีอีโอของสถาบันการเงินระดับโลกบนวอลล์สตรีท
ภายใต้การนำของเธอ Citigroup ได้เดินหน้าปรับโครงสร้างองค์กรครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายทศวรรษ โดยมุ่งเน้นธุรกิจที่มีศักยภาพ และลดความซับซ้อนขององค์กร ผลลัพธ์ไม่ได้สะท้อนแค่ตัวเลขที่ดีขึ้น แต่รวมถึงความเชื่อมั่นของตลาดที่กลับมา จนทำให้เธอได้รับการยกย่องในฐานะนักธนาคารแห่งปี จากนิตยสาร Euromoney และครองอันดับหนึ่งในรายชื่อสตรีผู้ทรงอิทธิพลในวงการธนาคาร จาก American Banker
ถอดวิธีคิด ‘โฟร์ท-นฤมล’ เมื่อการเติบโตไม่จำเป็นต้องเหมือนใคร
เมื่อกลับมามองที่ไทย อุตสาหกรรมการเงินเริ่มเปิดกว้างต่อความหลากหลายทางเพศมากขึ้น โดยเฉพาะในระดับผู้บริหารที่มีผู้หญิงก้าวขึ้นมามีบทบาทชัดเจนขึ้น หนึ่งในนั้นคือ “โฟร์ท-นฤมล จิวังกูร” กรรมการผู้จัดการใหญ่ ซิตี้ ประเทศไทย ซึ่งอธิบายวิธีคิดในการทำงานผ่านสิ่งที่ใช้กับตัวเองในชีวิตประจำวัน
เธอเล่าว่า มีเพลงที่เปิดฟังแทบทุกเช้า คือ “Defying Gravity” จากมิวสิคัลเรื่อง Wicked และใช้เป็นแนวคิดในการทำงาน
“ทุกวันนี้มีเพลงหนึ่งที่มักเปิดฟังเป็นประจำทุกเช้า คือเพลง ‘Defying Gravity’ ซึ่งมีข้อความที่สื่อสารทรงพลังว่า ‘จงกล้าท้าทายกรอบที่สังคมกำหนด และยืนหยัดในสิ่งที่เชื่อ แม้โลกจะพยายามดึงเราไว้’ เพลงนี้สะท้อนความเป็นตัวเรา และเป็นวิธีคิดในการใช้เริ่มต้นการทำงานในแต่ละวัน ทุกคนสามารถก้าวไปสู่ความสำเร็จได้ หากมีความกล้าและความเชื่อมั่นในศักยภาพของตนเอง”
ในอีกช่วงหนึ่ง เธอขยายความถึงวิธีคิดที่ใช้กับตัวเองอยู่เสมอ โดยเฉพาะในเวลาที่ต้องตัดสินใจ ซึ่งไม่จำเป็นต้องรอให้พร้อมหรือมั่นใจ 100%
“เราไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบ ไม่จำเป็นต้องมั่นใจทุกอย่าง ก่อนจะทำตามสิ่งที่อยู่ในใจ สิ่งสำคัญคือการเชื่อในสัญชาตญาณของตัวเอง”
ขณะเดียวกัน เธอยังพูดถึง “ความกล้า” ในการทำงาน ว่าเป็นสิ่งสำคัญไม่แพ้กัน “ต้องมีความกล้าที่จะเป็นผู้นำ กล้าที่จะพูดในสิ่งที่เราคิดว่าถูกต้อง และไม่ยืนดูเฉย ๆ เมื่อเห็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง มันไม่ใช่แค่เพื่อตัวเราเอง แต่เพื่อคนอื่นด้วย”
ขณะเดียวกัน เธอมองว่าการทำงานในปัจจุบันไม่ควรถูกจำกัดด้วยกรอบเรื่องเพศ “มันไม่ใช่เรื่องของผู้หญิงหรือผู้ชาย แต่คือเรื่องของตัวบุคคล”
ในหลายสถานการณ์ การตัดสินใจอาจไม่ได้มีคำตอบแบบเดิมเสมอไป แต่อยู่ที่การเลือกสิ่งที่เหมาะกับบริบทในขณะนั้น
วิธีคิดแบบนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ระดับบุคคล แต่เริ่มขยายไปสู่การออกแบบในระดับองค์กรมากขึ้น
ปัจจุบัน "ซิตี้ ประเทศไทย" มีผู้หญิงในบอร์ดบริหาร 27% ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของสถาบันการเงินทั่วโลก โดยมีการพัฒนาโครงสร้างสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง เช่น เครือข่าย Citi Women Network ที่เปิดให้พนักงานผู้หญิงได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์และพัฒนาทักษะภาวะผู้นำ
นอกจากนี้ ในวันสตรีสากลปีนี้ ซิตี้ยังจัดเวที "Leading with Agility: Shaping the Future" โดยเชิญ Magga Kamdar อินฟลูเอนเซอร์ที่มีผู้ติดตามกว่า 7 ล้านคน มาร่วมแบ่งปันมุมมองเกี่ยวกับการเติบโตและการรับมือกับการเปลี่ยนแปลง พร้อมทั้งมีการหยิบประเด็นสุขภาพของผู้หญิง เช่น ภาวะวัยหมดประจำเดือน (Menopause) เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของบทสนทนาในนี้ด้วย
ภาพรวมดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรมการเงินไม่ได้เกิดขึ้นเพียงในระดับบุคคล แต่เกี่ยวข้องกับการปรับตัวขององค์กร ทั้งในเชิงโครงสร้างและสภาพแวดล้อมการทำงาน
ในวันที่เพลง Man in Finance ยังถูกเปิดวนอยู่ โลกการเงินจริงอาจกำลังเคลื่อนไปอีกทางหนึ่ง จากการมองหาว่าใครคือ “คนที่ใช่” ในภาพจำเดิม ไปสู่การมองว่าใครเหมาะกับสถานการณ์จริงมากกว่า และบางทีสิ่งที่เปลี่ยนไปมากที่สุด อาจไม่ใช่จำนวนผู้หญิงในตำแหน่งผู้นำ แต่คือการที่โลกการเงินเริ่มเปิดพื้นที่ให้คำว่า “ผู้นำ” มีความหมายได้มากกว่าที่เคย