เทรนด์การดูแลสุขภาพและการเล่นกีฬาของคนรุ่นใหม่นิยมกีฬาท้าทายและกีฬาสาย Extreme เช่น วิ่งมาราธอน วิ่งเทรล ปีนเขา รวมถึงการแข่งขันฟิตเนสระดับโลกอย่าง HYROX ส่งผลให้สถิติการบาดเจ็บจากการออกกำลังกายและการเล่นกีฬาเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย ในสหรัฐสถิติแต่ละปีมีผู้บาดเจ็บจากการเล่นกีฬามากกว่า 3.5 ล้านคน (ที่มา: Johns Hopkins Medicine) ขณะที่เอเชียแปซิฟิกพบอุบัติการณ์เพิ่มสูงขึ้นถึง 18% ต่อปี (ที่มา: Asia-Pacific Journal of Sports Medicine, 2023)
ดังนั้นก่อนเริ่มต้นโปรแกรมออกกำลังกาย ควรได้รับการประเมินความพร้อมช่วยให้สามารถออกกำลังกายได้อย่างปลอดภัย มีประสิทธิภาพและเหมาะกับไลฟ์สไตล์ของแต่ละคน อย่างเช่นที่ ศูนย์เวชศาสตร์การกีฬาและข้อ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ใช้ Functional Movement Screen (FMS) ประเมินสมรรถภาพการเคลื่อนไหว (Performance Screening) วิเคราะห์ความแข็งแรง ความมั่นคง ความยืดหยุ่น รูปแบบการเคลื่อนไหวและความสมดุลของร่างกายระหว่างด้านซ้ายและขวา ช่วยค้นหาจุดอ่อนหรือความผิดปกติที่อาจนำไปสู่การบาดเจ็บในอนาคต การประเมินใช้เวลาเพียง 10-15 นาที
การประเมินความพร้อมก่อนออกกำลังกาย ประกอบด้วย ท่าพื้นฐาน เช่น การสควอท (Deep Squat), การก้าวข้ามสิ่งกีดขวาง (Hurdle Step), และการทรงตัว (Rotary Stability)Exercise Stress Test (EST) เป็นการตรวจสมรรถภาพหัวใจด้วยการวิ่งสายพาน ช่วยประเมินว่าหัวใจทำงานได้ดีเพียงใดเมื่อต้องออกแรง ตรวจหาภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดที่ซ่อนอยู่ โดยเฉพาะผู้ที่เตรียมเล่นกีฬาที่ใช้แรงมาก เพื่อให้ออกกำลังกายได้เหมาะสมและปลอดภัย
ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
‘ศูนย์เวชศาสตร์การกีฬา’ ภาครัฐแห่งแรกของไทย รพ.เลิดสิน รับมือเทรนด์ Extreme & HYROX
คนรุ่นใหม่ 'เล่นกีฬาหนัก- วิ่งมาราธอน-HYROX' บาดเจ็บพุ่ง 20-30%
เล่นกีฬาจริงจัง“หัวใจ”ต้องพร้อม
นอกจากนี้ยังมี VO2 Max ประเมินความสามารถสูงสุดของร่างกายในการรับและใช้ออกซิเจน รวมถึงความสามารถในการฟื้นตัวหลังออกกำลังกาย (Recovery) ช่วยให้ออกแบบโปรแกรมการออกกำลังกายเหมาะสมกับสมรรถภาพของหัวใจและปอด
นพ.วิสิทธิ์ ชั้นประเสริฐภิญโญ แพทย์เฉพาะทางด้านอายุรศาสตร์โรคหัวใจ รพ.บำรุงราษฎร์ กล่าวว่าการประเมินความพร้อมของหัวใจ (Cardiac Readiness) เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเล่นกีฬาจริงจัง และผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ รวมทั้งการตรวจค่า VO2 Max ยังช่วยให้ออกแบบโปรแกรมการออกกำลังกายเฉพาะบุคคล ทั้งประเภทกีฬา ระดับความหนัก ความถี่ และระยะเวลา เพื่อให้ได้ทั้งประสิทธิภาพและความปลอดภัย
“หัวใจคือเครื่องยนต์ของร่างกาย การออกกำลังกายอย่างหนักโดยไม่รู้ว่าหัวใจพร้อมหรือไม่ อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต โดยเฉพาะภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะหรือกล้ามเนื้อหัวใจหนาผิดปกติ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันระหว่างออกกำลังกาย หากตรวจพบตั้งแต่ระยะแรก จะสามารถวางแผนการรักษาและลดความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ”
สมดุลร่างกาย-กล้ามเนื้อ“พื้นฐาน”แข็งแรง
นพ.ณัฐวุฒิ ไพสินสมบูรณ์ หัวหน้าศูนย์กระดูกและข้อโรงพยาบาลพระรามเก้า กล่าวว่าการเตรียมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อเพื่อเล่นกีฬาตามเทรนด์ให้ปลอดภัยและลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ พื้นฐานที่สำคัญที่สุด ต้องทำให้กล้ามเนื้อหน้าท้อง หลัง และสะโพกแข็งแรงก่อนที่จะเริ่มเล่นกีฬา เพราะหากพื้นฐานไม่ดีพอ แล้วไปฝืนเล่นตามเทรนด์ หรือมีอาการปวดแต่ยังเล่นซ้ำต่อไป อาจนำไปสู่ภาวะหมอนรองกระดูกสันหลังปลิ้นได้
“กีฬา HYROX มีหลายท่าและต้องใช้กล้ามเนื้อหลายมัดร่วมกัน จึงต้องเตรียมทั้งกล้ามเนื้อท้อง หลัง สะโพก และหัวไหล่ให้แข็งแรง รวมถึงฝึกการทรงตัวและความสมดุล เพราะการฝึกความสมดุลของร่างกายเป็นสิ่งจำเป็นอย่างมาก ห้ามละเลย เพื่อช่วยให้ร่างกายรับมือกับแรงกระแทกหรือการเปลี่ยนทิศทางได้ดีขึ้น และที่สำคัญ ต้องเริ่มจากน้อยไปมาก ไม่ควรเร่งอัปเลเวลตามกระแสสังคม หรือความกดดันจากเพื่อน และควรคุมน้ำหนักควบคู่ไปกับการออกกำลังกายจะช่วยลดภาระของข้อต่อได้"
วัย20 ต้นๆเล่นกีฬาหนักบาดเจ็บ 20-30%
สำหรับแนวโน้มการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาในคนรุ่นใหม่ จะอยู่ในช่วงวัยรุ่นตอนปลายจนถึงวัย 20 ต้นๆ ที่เริ่มเข้าสู่สนามกีฬาอย่างจริงจัง สัดส่วนการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาเพิ่มขึ้นมา 20-30% และเคยพบอายุน้อยที่บาดเจ็บจากการเล่นกีฬาเล่นฟุตบอลอายุเพียง 5 ขวบมารักษาโรคกระดูกและข้อจากการบาดเจ็บ
“คนรุ่นใหม่มักบาดเจ็บจากการใช้งานซ้ำๆ หรือที่เรียกว่า Overuse รวมถึงการเล่นกีฬาตามเทรนด์ยอดนิยม เช่น การวิ่งมาราธอน หรือกีฬาที่กำลังมาแรงอย่าง HYROX หลายคนเล่นตามเพื่อน ตามอินฟลูเอนเซอร์ ตามดารา โดยที่ร่างกายยังไม่มีความพร้อม หรือพื้นฐานกล้ามเนื้อไม่แข็งแรงพอ แต่ฝืนเล่นหนักเพื่อให้ทันกระแสสังคม ทำให้เกิดการใช้งานหนักเกินขีดจำกัด เกิดอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬา และนำมาซึ่งความเสื่อมก่อนวัย”
ประเมินโอกาสบาดเจ็บก่อนแข่ง
นพ.สุนิคม ศุภอักษร นายแพทย์ชำนาญการพิเศษ แพทย์อนุสาขาเวชศาสตร์การกีฬา โรงพยาบาลเลิดสิน กล่าวว่าผู้เข้าร่วมการแข่งขันกีฬาประเภทใช้พลังงานสูงอย่าง HYROX ควรจะต้องได้รับการประเมินก่อนว่ามีโอกาสบาดเจ็บหรือมีปัญหาอะไรหรือไม่ สิ่งแรกที่ต้องประเมินคือ “หัวใจ กล้ามเนื้อ และข้อต่อ” เพราะ HYROX เป็นกีฬาที่ไม่ได้อาศัยความอึดของร่างกายอย่างเดียว แต่อาศัยทุกๆ ส่วน ไม่ว่าจะเป็นความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ระบบหัวใจ และระบบหายใจ ถ้าคนที่มีสุขภาพปกติทั่วไป อายุยังน้อย ไม่ค่อยมีความเสี่ยง ยกเว้นบางจังหวะที่อาจเกิดอุบัติเหตุ แต่ถ้าคนที่ไม่รู้ว่ามีโรคประจำตัว หรือมีโรคประจำตัวอยู่แล้ว คิดว่าก่อนที่จะไปเล่นควรจะต้องได้รับการประเมินก่อนว่ามีโอกาสบาดเจ็บหรือมีปัญหาอะไรหรือไม่”
เมื่อการออกกำลังกายกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต การรู้ว่าร่างกายและหัวใจพร้อมแค่ไหนจึงสำคัญ การประเมินความพร้อมก่อนการเล่นกีฬา เพื่อป้องกันการบาดเจ็บก่อนที่จะเกิดขึ้น จึงจำเป็น เพราะการตรวจประเมินความพร้อมก่อนเล่นกีฬา จะช่วยให้เห็นรูปแบบการเคลื่อนไหว จุดอ่อน ความสมดุล การทำงานของหัวใจ และระดับความฟิต เพื่อวางแผนการออกกำลังกายให้เหมาะกับแต่ละคน ลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ และประเมินความพร้อมก่อนกลับไปเล่นกีฬาหลังการบาดเจ็บ หรือ Return to Play ได้อย่างปลอดภัยยิ่งขึ้น
ทำไม HYROX ถึงได้รับความนิยม
HYROX มาจาก Hybrid ผสมกับ Rockstar เป็น กีฬาการแข่งขันฟิตเนสในร่ม (Indoor Fitness Race) ระดับโลก ที่รวมเอา “การวิ่ง” ระยะทางรวม 8 กิโลเมตรเข้ากับฐานออกกำลังกาย 8 ฐาน สลับกันไปอย่างต่อเนื่อง โดยผู้เข้าแข่งขันทุกคนจะต้องฝ่าด่านทดสอบมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก
รูปแบบและลำดับการแข่งขัน เริ่มต้นด้วยการ วิ่ง 1 กิโลเมตร ทำการทดสอบใน ฐานออกกำลังกาย 1 ฐาน ทำวนสลับกันแบบนี้ ครบทั้ง 8 ฐาน ประกอบด้วยฐาน SkiErg ดึงเครื่องจำลองการเล่นสกี ระยะทาง 1,000 เมตร Sled Push ดันเลื่อนน้ำหนัก ระยะทาง 50 เมตร Sled Pull ดึงเลื่อนน้ำหนักเชือก ระยะทาง 50 เมตร
Burpee Broad Jump กระโดดไกลพร้อมทำท่าเบอร์พี ระยะทาง 80 เมตร Rowing พายเรือบนเครื่องกรรเชียง ระยะทาง 1,000 เมตร Farmers Carry ถือของหนักเดิน ระยะทาง 200 เมตร Sandbag Lunges เดินก้าวขา (Lunge) พร้อมแบกถุงทราย ระยะทาง 100 เมตร และWall Balls โยนลูกบอลชนเป้าบนผนัง จำนวน 100 ครั้ง
ประเภทรุ่นการแข่งขันมีให้เลือกทั้ง แบบเดี่ยว (Open / Pro), แบบคู่ (Doubles ชาย, หญิง, ผสม) และแบบทีม (Relay) ทุกสนามทั่วโลกใช้กติกาและอุปกรณ์รูปแบบเดียวกัน เพื่อเก็บบันทึกสถิติโลก (World Ranking)
ล่าสุด HYROX Bangkok 2026 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 13-16 ส.ค.2026 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ (QSNCC) วันที่ 13 ส.ค.แข่งขันกลุ่มประเภทหญิงคู่โอเพ่น หญิงโอเพ่น ชายคู่โอเพ่น และชายโอเพ่น วันที่ 14-16 ส.ค. แข่งขันต่อเนื่องยาวไปจนถึงวันอาทิตย์ ครบทุกรุ่นการแข่งขันทั้งประเภทเดี่ยว คู่ และแบบทีม
