สภาวะภูมิรัฐศาสตร์โลกเต็มไปด้วยความเปราะบางและความไม่แน่นอน ความผันผวนของห่วงโซ่อุปทานได้กลายเป็น “ความเปราะบางเชิงระบบ” ที่ท้าทายขีดความสามารถในการแข่งขันของสถานพยาบาลทั่วโลก การบริหารจัดการทรัพยากรทางการแพทย์ในปัจจุบันจึงไม่ได้เป็นเพียงภารกิจสนับสนุนการดำเนินงาน แต่ได้ยกระดับสู่การเป็น “ยุทธศาสตร์ความมั่นคงทางสาธารณสุข” ที่ชี้วัดความเป็นอยู่รอดของธุรกิจ
อัตราการเติบโตของ “ธุรกิจโรงพยาบาลเอกชน” หลังวิกฤติสงครามน้ำมัน ขึ้นอยู่กับการบริหารจัดการต้นทุนที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว การรับมือกับภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวที่ทำให้กำลังซื้อผู้ป่วยในประเทศลดลง และการปรับกลยุทธ์เพื่อพึ่งพารายได้จากผู้ป่วยต่างชาติ รวมถึงเงื่อนไขประกันภัยรูปแบบใหม่ที่มี ‘Co-payment’ ผู้เอาประกันต้องร่วมจ่ายค่ารักษาพยาบาลเองบางส่วนสูงถึง 40%
ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
‘รพ.วิมุต’โต 19% ครบรอบ 5 ปี ปรับบทบาทใหม่สู่รพ.เฉพาะทางแบบบูรณาการ
'ร้องไห้โดยไม่มีสาเหตุ' ภาวะที่ไม่ควรมองข้าม สัญญาณเตือนจากภายใน
สต๊อกเวชภัณฑ์รองรับการบริการ
นพ.สุวาณิช เตรียมชาญชูชัย ผู้อำนวยการโรงพยาบาลวิมุต ให้สัมภาษณ์ “กรุงเทพธุรกิจ” ถึงวิสัยทัศน์ในการบริหารจัดการความเสี่ยงเชิงรุก รับมือกับวิกฤติต่างๆ ว่าขณะนี้โรงพยาบาลวิมุตได้มีการติดตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างใกล้ชิด เพื่อนำมาสู่การวางแผนและเตรียมความพร้อมด้านเวชภัณฑ์ของโรงพยาบาล ซึ่งมั่นใจว่าเวชภัณฑ์และอุปกรณ์ต่างๆ ของโรงพยาบาลจะไม่ขาดแคลนและสามารถรับมือกับสถานการณ์ได้อย่างแน่นอน
“โรงพยาบาลได้มีการสต๊อกเวชภัณฑ์และอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่จำเป็นสำหรับการให้บริการต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 2 เดือน เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าการรักษาทุกกระบวนการจะไม่สะดุด และช่วยลดความเสี่ยงจากการพุ่งสูงขึ้นของราคาและปัญหาด้านโลจิสติกส์ในอนาคต เพราะการสต๊อกสินค้าไม่ได้เป็นภาระต้นทุน แต่เป็นการสร้างเกราะป้องกันทางการดำเนินงานที่เหนือกว่า”
ยังไม่ขาดแคลนก๊าซฮีเลียมไม่กระทบ MRI
นพ.สุวาณิช กล่าวต่อว่าเวชภัณฑ์และอุปกรณ์ทางการแพทย์ต่างๆ ไม่น่ากังวลเท่ากับก๊าซฮีเลียม ซึ่งเป็นทรัพยากรที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเครื่องมือ MRI ซึ่งหากขาดแคลนก๊าซฮีเลียมอาจนำไปสู่สภาวะ “MRI Quenching” หรือการสูญเสียสภาพตัวนำยิ่งยวดที่สร้างความเสียหายมหาศาลต่อระบบวินิจฉัย การที่แหล่งผลิตหลักของโลกกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่ความเสี่ยงอย่างตะวันออกกลาง (กาตาร์) จึงเป็นจุดอ่อนที่โรงพยาบาลต้องเร่งแก้ไข
“โรงพยาบาลวิมุตได้นำแนวทางการลดความเสี่ยงจากห่วงโซ่อุปทานเดิม โดยการสร้าง “Cross-border Logistics Synergy” ร่วมกับพันธมิตรในภูมิภาคอื่นๆ เช่น ประเทศจีน สิงคโปร์ เพื่อสร้างหลักประกันว่าการให้บริการวินิจฉัยขั้นสูงจะไม่ถูกกระทบจากปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์ และเพิ่มความยืดหยุ่นในกระบวนการจัดซื้อ เป็นเกราะป้องกันรายได้ขององค์กรไม่ให้ได้รับผลกระทบจากวิกฤติพลังงานและก๊าซในระดับสากล ทำให้ตอนนี้โรงพยาบาลยังไม่ขาดแคลนก๊าซฮีเลียม”
ขยายกลุ่มต่างชาติสัดส่วนเพิ่มขึ้น 30%
เมื่อความขัดแย้งในภูมิภาคต่างๆ รุนแรงขึ้น ไทยจึงก้าวขึ้นมาเป็น “Safe Haven” หรือพื้นที่ปลอดภัยทางการแพทย์ที่มีเสถียรภาพสูงสุด โรงพยาบาลวิมุตได้ใช้ความพร้อมด้านทรัพยากรและเทคโนโลยีเป็นแม่เหล็กดึงดูดกลุ่ม “เศรษฐีลี้ภัยสุขภาพ” และผู้มีกำลังซื้อสูงที่มองหาความแน่นอนในการรักษา
นพ.สุวาณิช กล่าวอีกว่าการตอบรับกลุ่มลูกค้าต่างชาติอย่างเป็นระบบจะส่งผลบวกโดยตรงต่อโครงสร้างรายได้และอัตรากำไรของโรงพยาบาล เพราะบางโรงพยาบาลอาจต้องชะลอการผ่าตัดหรือการตรวจ MRI จากปัญหาขาดแคลนทรัพยากร แต่ความพร้อมของวิมุตกลายเป็นปัจจัยตัดสินใจหลักของผู้ป่วยกลุ่มพรีเมียมที่ต้องการการันตีความต่อเนื่องของการรักษา
โรงพยาบาลวิมุต ได้มีการปรับตัวโดยจัดทำกระบวนการปรับปรุงและเพิ่มประสิทธิภาพช่องทางรับรายได้ธุรกิจ ที่เปลี่ยนจากภาระด้านมนุษยธรรมให้กลายเป็นโอกาสในการสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจและร่วมสร้างภาพลักษณ์การเป็นศูนย์กลางทางการแพทย์ของภูมิภาค
ปัจจุบันสัดส่วนคนไข้ของโรงพยาบาล แบ่งเป็นคนไทย 90% และชาวต่างชาติ 10% ซึ่งหากแบ่งตามช่องทางชำระเงิน จะเป็นกลุ่มคนไข้เงินสด 40% คนไข้ประกันภัย 40% และกลุ่มลูกค้าองค์กรหรือคอร์ปอเรตอีก 20% อย่างไรก็ตาม โรงพยาบาลได้ตั้งเป้าหมายเชิงรุกว่า ภายใน 5 ปีข้างหน้า จะต้องขยับสัดส่วนคนไข้ต่างชาติให้ขึ้นมาอยู่ที่ 30% ให้ได้
การตลาดเชิงรุก เจาะกลุ่มตลาดพม่า
สัดส่วนลูกค้าต่างชาติ อยู่ที่ประมาณ 10% ส่วนใหญ่เป็นกลุ่ม Expat ที่ทำงานในไทย โดย 5 ประเทศแรกที่สร้างรายได้สูงสุด (Top 5) ได้แก่ จีน, เมียนมา, กัมพูชา, มาเลเซีย และสิงคโปร์ โดยตลาดที่น่าจับตามองมากที่สุด คือ เมียนมา ที่มียอดเติบโต 141%
“กลยุทธ์สำคัญที่ทำให้ตลาดพม่าเติบโตอย่างรุนแรง มาจากการผสมผสานระหว่างการทำงานร่วมกับตัวแทนท้องถิ่น และการใช้กลยุทธ์ห่วงโซ่การแพทย์เชิงรุก โดยโรงพยาบาลวิมุต ไม่ได้ตั้งรับรอให้คนไข้เดินทางมาหา แต่ใช้วิธีส่งทีมแพทย์เฉพาะทางบินออกไปทำนัดตรวจคัดกรองและประเมินอาการคนไข้ถึงในประเทศพม่าล่วงหน้ามาแล้ว 2-3 รอบ เพื่อเจาะกลุ่มตลาดชนชั้นกลางค่อนไปทางระดับบนที่มีกำลังจ่าย โดยเน้นแผนกอายุรกรรม โรคกระดูก มะเร็ง และสูตินรีเวช หากเจอเคสยากซับซ้อนที่ฝั่งนู่นขาดแคลนเครื่องมือ ก็จะส่งต่อคนไข้บินมารับการผ่าตัดที่โรงพยาบาลวิมุตในประเทศไทยทันที”
สำหรับกลุ่มผู้ป่วยต่างชาติที่เข้ามาใช้บริการโรงพยาบาลวิมุต แบ่งออกเป็น 1.ประเทศจีน โดยมีทั้งกลุ่มที่พำนักอยู่ในไทย (Expat) และกลุ่มนักท่องเที่ยว 2. ประเทศพม่า ยังคงเข้ามาใช้บริการอย่างต่อเนื่อง 3.กัมพูชามีสัดส่วนรองลงมาและยังมีการเข้ามาใช้บริการบ้างในปัจจุบัน และประเทศมาเลเซีย-สิงคโปร์ ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย
ทัศนคติเปิดรับ ดูแลผู้ป่วยทุกประเทศ
ผู้อำนวยการโรงพยาบาลวิมุต กล่าวด้วยว่าโรงพยาบาลมีนโยบายอย่างชัดเจนในการรองรับกลุ่มผู้ป่วย Medical Tourism จากพื้นที่ที่มีความขัดแย้งหรือภาวะสงคราม เนื่องจากขณะนี้มีกลุ่มผู้ป่วยเดินทางเข้ามารักษาตัวในประเทศไทยมากขึ้น ขณะเดียวกัน ไทยเองมีศักยภาพอย่างมากในการดูแลรักษาผู้ป่วย และมีทัศนคติในการเปิดรับ อย่าง วิมุต มีนโยบาย “ยินดีรับ” ผู้ป่วยจากทุกประเทศ
“ยุทธศาสตร์ของโรงพยาบาลเน้นการสร้างสมดุลที่สมบูรณ์แบบระหว่าง “การป้องกันความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง” และ “การคว้าโอกาสเติบโตอย่างก้าวกระโดด” การบริหารจัดการที่ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ ตั้งแต่คลังยาพื้นฐานไปจนถึงก๊าซเทคนิคระดับสูง เพื่อสร้างบรรทัดฐานใหม่ของความยืดหยุ่นในอุตสาหกรรมสุขภาพท่ามกลางยุค VUCA (Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity) เพื่อส่งมอบความเชื่อมั่นให้แก่ผู้ถือหุ้น พันธมิตร และเหนือสิ่งอื่นใด คือ ผู้ป่วย”
