แพทย์เผย ‘ตับแข็ง’ เจอในคนอายุน้อยลงเรื่อยๆ  ระยะแรกๆไม่มีอาการ

ในเวทีสาธารณะ “แอลกอฮอล์: ตัวเร่งโรค NCDs และทางออกเพื่อปกป้องสุขภาพคนไทย” จัดโดยศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส.) ร่วมกับสมาคมเครือข่ายโรคไม่ติดต่อแห่งประเทศไทย และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
รศ.นพ.ศิษฎ์ ศิรมลพิวัฒน์  แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคตับ วิทยาลัยแพทยศาสตร์นานาชาติจุฬาภรณ์และคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า  ตับมีหน้าที่สร้างสารต่างๆที่สำคัญ เช่น  โปรตีน แอลบูมิน  น้ำดีและเกลือน้ำดีเพื่อช่วยย่อยสลายไขมัน

สะสมพลังงาน เช่น กลูโคส และวิตามิน  ,ผลิตพลังงานให้ร่างกาย จากการสลายสารอาหารต่างๆ ,กำจัดของเสียที่อาจได้มาจากอาหาร หรือสารที่เรารับเข้าไป เช่น ยา แอลกอฮอล์ หรือสารที่เป็นพิษ และเป็นที่อยู่ของเม็ดเลือดเพื่อดักจับเชื้อโรค

ทั้งนี้ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ส่งผลต่อตับ โดยคนที่ดื่มเป็นประจำจะเปลี่ยนจากตับที่ปกติเป็นลักษณะที่มีไขมันสะสมในตับ  90-100 % ,1 ใน 3 หรือ 10-35 % ที่ตัวโรครุนแรงมากขึ้น กลายเป็นภาวะตับอักเสบ , อีก 1 ใน 5 หรือ 8-20 % เกิดภาวะตับแข็งจากแอลกอฮอล์ จัดเป็นภัยเงียบ

ซึ่งคนไข้มักจะมาพบแพทย์ด้วยอาการตัว ตาเหลือง ท้องโตท้องมารที่เป็นเพียงอาการส่วนหนึ่ง  เพราะระยะเริ่มต้นจะไม่มีอาการผิดปกติ  จะเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งตับ  นอกจากนี้ ยังมีคนไข้เกิดภาวะตับอักเสบเฉียบพลันอีก 40 % เป็นกลุ่มที่มีความรุนแรงโดยมีอัตราการเสียชีวิตภายใน 1 เดือน 10-50 % 

สถานการณ์น่ากังวลในประเทศไทยเกี่ยวกับแอลกอฮอล์และการเกิดโรคตับ  พบว่า โรคตับจากแอลกอฮอล์เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในคนอายุ 30-50 ปี ส่วนตัวเคยเจอคนไข้อายุน้อยทึ่สุด 30 ปี ถือว่าอายุน้อยมากๆเมื่อเทียบกับคนที่เป็นตับแข็งโดยทั่วๆไป 

อีกทั้ง ข้อมูลในประเทศไทยจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ(สปสช.) 30-40 % ของผู้ป่วยตับแข็งที่นอนรพ.มีสาเหตุจากแอลกอฮอล์ ขณะที่ค่าใช้จ่ายของการดูแลสุขภาพโดยรวมของปัญหาทางสุขภาพจากแอลกอฮอล์ประมมณ 1.5-2 แสนล้านบาทต่อปี  และประเทศไทยยังมีช่องว่างในระบบคัดกรองโรคตับจากแอลกอฮอล์

ปัญหาที่น่ากังวลจากการดูแลผู้ป่วย เจอว่าคนไข้ที่เป็นตับแข็งมีอายุน้อยลงเรื่อยๆ บางคนอายุ 30-40 ปีก็เจอแล้ว ซึ่งอาจจะไม่เคยทราบมาก่อนเพราะไม่มีอาการมาก่อน ทำให้มาถึงรพ.ในระยะที่สายเกินไป เป็นตับแข็งระยะสุดท้ายเป็นมะเร็งตับ 

"ผู้ป่วยตับอักเสบเฉียบพลันจากแอลกอฮอล์มีอัตราตายสูงมากถึงราว 50 % ซึ่งผู้ป่วยส่วนหนึ่งต้องได้รับการปลูกถ่ายตับแต่ในประเทศไทยยังมีข้อจำกัด ในแง่ทรัพยากรและผู้บริจาคไม่เพียงพอ และผู้ป่วยที่รักษาหายแล้วมีอัตราการกลับมาดื่มซ้ำสูง ทั้งที่โรคตับจากแอลกอฮอล์เป็นภาวะที่ป้องกันได้”รศ.นพ.ศิษฎ์กล่าว