“อาจารย์แพทย์ นักวิชาการ และทนายความ ฝากถึงรัฐบาลชุดใหม่ไม่เอาบุหรี่ไฟฟ้า เหตุภัยยาสูบ ใช้ล่อลวงเด็กและเยาวชน อันตรายต่อสุขภาพ
ยาสูบเป็นปัจจัยคุกคามสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะสิทธิขั้นพื้นฐานในการมีสุขภาพที่ดี เนื่องจากควันบุหรี่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงทั้งต่อผู้สูบและผู้ได้รับควันบุหรี่มือสอง อีกทั้งยังละเมิดสิทธิเด็ก สิทธิด้านสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัยของชุมชน ซึ่งสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมการบริโภคยาสูบขององค์การอนามัยโลก (WHO FCTC) ที่มุ่งปกป้องมนุษยชาติจากผลร้ายของยาสูบในทุกมิติ ทั้งด้านสุขภาพ สังคม สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจ
ประเทศไทยได้ให้สัตยาบันต่ออนุสัญญา FCTC และมีพันธกรณีในการดำเนินมาตรการควบคุมยาสูบตามมาตรฐานสากล รวมถึงการปกป้องนโยบายสาธารณสุขจากผลประโยชน์ของอุตสาหกรรมยาสูบ ซึ่งถูกตอกย้ำใน “ปฏิญญาเคปทาวน์ว่าด้วยสิทธิมนุษยชนและโลกปลอดบุหรี่” ที่ชี้ให้เห็นว่าการควบคุมยาสูบเป็นส่วนหนึ่งของการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอย่างแท้จริง
ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
ภัยยาสูบ ใช้บุหรี่ไฟฟ้าล่อลวงเด็กและเยาวชนไทย
เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 ณ ห้องสัตมรามาธิราช สถาบันพระปกเกล้า โดยนักศึกษาหลักสูตรประกาศนียบัตรสิทธิมนุษยชนสำหรับนักบริหารระดับสูง รุ่นที่ 5 ได้จัดกิจกรรม Ex Talk ครั้งที่ 1 “ประเด็นยาสูบกับสิทธิมนุษยชน : จากควันพิษสู่ไอมรณะภัยไม่เงียบในโลกไซเบอร์” วัตถุประสงค์เพื่อให้ทราบถึงภัยร้ายของบุหรี่ไฟฟ้า กระบวนการแทรกแซงของอุตสาหกรรมยาสูบในยุคดิจิทัล และส่งเสริมให้ภาครัฐ ภาคสังคม และประชาชนร่วมกันปกป้องนโยบายสาธารณสุขเพื่อสิทธิในการมีสุขภาพที่ดีอย่างเท่าเทียมและยั่งยืน
ศ.เกียรติคุณ นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ กล่าวว่า การแทรกแซงนโยบายด้านการควบคุมยาสูบของอุตสาหกรรมยาสูบ เป็นอุปสรรคที่สำคัญที่สุดของความพยายามที่จะลดจำนวนคนสูบบุหรี่ และเป็นปัญหาสำคัญทั่วโลก รวมถึงในประเทศไทย ซึ่งองค์การอนามัยโลกได้มีการเสนอแนวทางปฏิบัติตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมยาสูบ โดยในมาตรา 5.3 ได้มีการเสนอแนวทางให้รัฐภาคีซึ่งรวมถึงประเทศไทย ต้องปฏิบัติตาม
ขณะนี้เรื่องภัยจากยาสูบ มีการเปลี่ยนมาใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อล่อลวงเด็กและเยาวชนไทย ตลอดจนมีความพยายามจะผลักดันให้บุหรี่ไฟฟ้าถูกกฎหมาย ผ่านการแทรกแซงการกำหนดนโยบายควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า โดยคณะกรรมาธิการวิสามัญ สภาผู้แทนราษฎร โดยมีผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับบริษัทบุหรี่ได้รับการแต่งตั้งให้เข้าร่วมเป็นกรรมาธิการ ซึ่งหากมีการยกเลิกการห้ามขาย จะทำให้การแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเด็กและเยาวชนทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น
ผศ.ดร.นพ.วิชช์ เกษมทรัพย์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) กล่าวว่า บุหรี่ไฟฟ้าไม่ใช่แค่ผลิตภัณฑ์เสพติดที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพเท่านั้น แต่ยังถูกออกแบบมาให้เข้าถึงเด็กและเยาวชนได้ง่าย เช่น การทำรูปแบบเป็นตัวการ์ตูนต่างๆ การออกแบบให้เหมือนกับอุปกรณ์เครื่องเขียน ตุ๊กตา หรือยาดม ซึ่งครูหรือผู้ปกครองอาจไม่ทราบว่าผลิตภัณฑ์เหล่านี้คือบุหรี่ไฟฟ้า
สายัณห์ สุขจันทร์ ประธานศูนย์พิทักษ์ธรรม กล่าวว่า ตามกฎหมายไทยบุหรี่ไฟฟ้าคือสิ่งผิดกฎหมาย ห้ามนำเข้า ห้ามขาย ห้ามบริการ ห้ามผลิตเพื่อขายและครอบครอง และในทางศาสนาอิสลาม คำวินิจฉัยทางศาสนา (ฟัตวา) ของสำนักจุฬาราชมนตรี ระบุว่า การสูบบุหรี่ไฟฟ้า ถือเป็นสิ่งต้องห้ามตามหลักการของศาสนาอิสลาม
ศ.ดร.นิทัศน์ ศิริโชติรัตน์ กรรมการสถาบันส่งเสริมสุขภาพไทย มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ กล่าวว่า บริษัทยาสูบและเครือข่ายมักจะใช้ “วาทกรรม” ในการโกหก หลอกลวง โฆษณาชวนเชื่อ และบ่อนทำลายความน่าเชื่อถือของหลักฐานเชิงประจักษ์ ซึ่งละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ในการมีชีวิตที่ปลอดภัยและสุขภาพที่ดี “นิโคติน” เป็นหนึ่งในสี่ผลิตภัณฑ์ที่เป็นอุปสรรคสำคัญต่อเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ ด้วยเหตุนี้ บริษัทยาสูบข้ามชาติและเครือข่ายบริวาร ต้องไม่มีส่วนร่วมใดๆ ในการเป็นผู้กำหนดนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ
ดร.วศิน พิพัฒนฉัตร ผู้จัดการหน่วยวิชาการเครือข่ายนักสาธารณสุขจัดการปัจจัยเสี่ยงสุขภาพ (สปสส.) กล่าวว่า การที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน และสถาบันพระปกเกล้า ได้สนับสนุนให้มีการจัดกิจกรรมการเสวนาวิชาการในครั้งนี้นั้น จะเป็นเสียงสะท้อนถึงรัฐบาลชุดใหม่ ว่าควรคำนึงถึงนโยบายการคงไว้ซึ่งมาตรการห้ามบุหรี่ไฟฟ้า เพราะเป็นมาตรการที่เหมาะสมที่สุดสำหรับประเทศไทย
