สธ.ลุยเจรจา ‘จีทูจี’ ดึงผู้ป่วยต่างชาติรักษารพ.รัฐ เป้ารายได้พันล้าน

นายพัฒนา พร้อมพัฒน์  รมว.สาธารณสุข ให้สัมภาษณ์ “กรุงเทพธุรกิจ”ว่า  ทิศทางและแผนงานการส่งผู้ป่วยต่างชาติเข้ามารับการรักษาพยาบาลในประเทศไทย โดยกระทรวงสาธารณสุข(สธ.)จะขับเคลื่อนในการเจรจาระหว่างรัฐต่อรัฐ(G2G) เพื่อดึงผู้ป่วยต่างประเทศเข้ามารับการรักษาในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข(รพ.สธ.) ที่มีศักยภาพและความพร้อมในการดูแลรองรับผู้ป่วยต่างชาติได้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายเศรษฐกิจสุขภาพ เรื่อง Medical Investment Hub ส่วนของเสาหลักเรื่อง Survice Hub

ล่าสุด กระทรวงสาธารณสุขประเทศไทยและกระทรวงสาธารณสุขแห่งราชอาณาจักรภูฏาน ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านสาธารณสุข ฉบับที่ 3 โดยมีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรไทย และดาโช เชริง โตบเกย์ นายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรภูฏาน ร่วมเป็นสักขีพยานในโอกาสการเยือนราชอาณาจักรภูฏานอย่างเป็นทางการของนายกรัฐมนตรี ระหว่างวันที่ 30 ตุลาคม – 1 พฤศจิกายน 2569

ฉบับที่ 3 เป็นการต่อยอดจากฉบับแรกเมื่อปี 2530 ซึ่งวางรากฐานความร่วมมือด้านบุคลากร แพทย์เฉพาะทาง การแพทย์ดั้งเดิม และการศึกษาวิจัย และฉบับที่ 2 เมื่อปี 2561 ขยายสู่ด้านคุณภาพและความปลอดภัย ส่วนฉบับที่ 3 นี้มีผล 5 ปีได้ยกระดับสู่ความร่วมมือเชิงระบบ ครอบคลุม 15 สาขา ใน 5 กลุ่มหลัก ได้แก่

 1) ระบบสุขภาพและความเป็นธรรม

2) บริการรักษาและการส่งต่อ

 3) บุคลากร องค์ความรู้ และการแพทย์ดั้งเดิม

4) สุขภาพดิจิทัล คุณภาพ และความปลอดภัย

และ 5) ความร่วมมือระหว่างประเทศ โดยเพิ่มประเด็นใหม่ เช่น หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า สุขภาพดิจิทัล การส่งต่อผู้ป่วย การทูตด้านสุขภาพโลก และความร่วมมือใต้–ใต้ เน้นคำนึงถึงความต้องการของทั้งสองประเทศและกฎหมายของแต่ละประเทศ

ส่งต่อผู้ป่วยจากภูฎานมารักษารพ.สธ.

นายพัฒนา  กล่าวอีกว่า ในการหารือกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขภูฏานนั้น ทั้งสองฝ่ายให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนบันทึกความเข้าใจให้เกิดผลเป็นรูปธรรมโดยเร็ว โดยเริ่มจากการส่งต่อผู้ป่วย ซึ่งฝ่ายไทยเสนอให้จัดทำความตกลงเฉพาะด้านการส่งต่อผู้ป่วย (Specific Referral Agreement) แบบรัฐต่อรัฐ ผ่านคณะทำงานร่วม ครอบคลุมคุณสมบัติผู้ป่วย ขอบเขตการรักษาและชุดสิทธิประโยชน์ รูปแบบความคุ้มครองค่าใช้จ่าย และระบบส่งต่อจากโรงพยาบาลส่งต่อแห่งชาติจิกมี ดอร์จี วังชุก ไปยังโรงพยาบาลรัฐของไทย

พร้อมอำนวยความสะดวกด้านการตรวจลงตรา (วีซ่า) และการดูแลผู้ป่วยต่อเนื่องหลังการรักษาผ่านระบบการแพทย์ทางไกล โดยฝ่ายไทยเสนอให้แต่ละฝ่ายแต่งตั้งผู้ประสานงานหลักภายใน 1 เดือน จัดประชุมคณะทำงานร่วมครั้งแรกภายในปี 2569 และเสนอร่างความตกลงต่อรัฐมนตรีทั้งสองฝ่ายภายใน 6 เดือน ควบคู่กับการฝึกอบรมแพทย์เฉพาะทางชาวภูฏานอย่างต่อเนื่อง

“หนึ่งในสาระสำคัญของบันทึกความเข้าใจฉบับที่ 3 คือ การเพิ่มข้อตกลงเกี่ยวกับการส่งต่อ (Refer) ผู้ป่วยจากประเทศภูฏานเข้ามารับการรักษาพยาบาลในประเทศไทย ซึ่งในระบบสุขภาพของประเทศภูฏานนั้น รัฐบาลเป็นผู้ดูแลภาระค่าใช้จ่ายด้านการแพทย์ให้แก่ประชาชนทั้งหมด คิดเป็นมูลค่างบประมาณปีละหลายร้อยล้านบาท” นายพัฒนากล่าว 

ฝ่ายไทยจึงพร้อมที่จะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในระบบการส่งต่อผู้ป่วยของภูฏานอย่างเป็นระบบ โดยการส่งต่อผู้ป่วยเข้ามารักษาในสถานพยาบาลของไทย จะมีการจัดเก็บค่าบริการทางการแพทย์ตามอัตราที่กำลังเจรจาตกลงร่วมกัน เพื่อให้ได้อัตราค่าบริการที่เหมาะสมและเป็นธรรมแก่ทั้ง 2 ฝ่าย ขณะนี้คณะทำงาน (Working team)กำลังดำเนินการ ขณะเดียวกัน ประเทศไทยจะไม่เพียงแค่รับผู้ป่วยมารักษาเท่านั้น แต่จะดำเนินการควบคู่ไปกับการช่วยยกระดับขีดความสามารถ ทางการแพทย์ให้กับประเทศต้นทางด้วย แต่ในระหว่างที่ระบบของประเทศต้นทางกำลังพัฒนา ประเทศเหล่านั้นก็จะส่งผู้ป่วยมารักษาที่ประเทศไทยก่อน

กระจายสู่รพ.ภูมิภาคที่มีศักยภาพรองรับ 

“วางแผนใช้ศักยภาพของสนามบินในภูมิภาค เช่น สายการบินที่บินตรงไปลงที่จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดอุดรธานี หรือจังหวัดขอนแก่น ซึ่งผู้ป่วยจากภูฏานสามารถเดินทางตรงเข้าสู่โรงพยาบาลศูนย์และโรงพยาบาลทั่วไปในพื้นที่ภูมิภาคเหล่านั้นได้ทันที เป้าหมายทางการเงินเบื้องต้นคณะทำงานตั้งเป้าหมายรายได้ที่คาดว่าจะได้รับจากการเจรจากับประเทศภูฏานไว้ที่ระดับหลัก 100 ล้านบาทต่อปี”นายพัฒนากล่าว 

 นายพัฒนา กล่าวอีกว่า  สำหรับแนวทางการจัดระบบรพ.สธ.เพื่อรองรับผู้ป่วยต่างชาติตามกรอบ G2G จะต้องคัดเลือกโรงพยาบาลที่มีศักยภาพสูง และมีความเหมาะสมสอดคล้อง กับประเภทของโรคที่จะรับส่งต่อ เนื่องจากโรคระดับพื้นฐานหรือโรคง่ายๆ ประเทศต้นทางสามารถดูแลเองได้ แต่โรคที่ส่งมายังประเทศไทยจะเป็นโรคที่มีความซับซ้อนและรักษายาก โดยจะพิจารณาสถานพยาบาลในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข(สธ.) ที่มีศักยภาพและมีความพร้อมในการรองรับผู้ป่วยต่างชาติกระจายสู่พื้นที่ภูมิภาคด้วย ไม่จำเป็นต้องให้ผู้ป่วยต่างชาติเดินทางเข้ามาแออัดในโรงพยาบาลในพื้นที่กรุงเทพมหานครเพียงอย่างเดียว

ขยายเจรจา “จีทูจี” เป้ารายได้หลายพันล้านบาท

ผู้สื่อข่าวถามถึงการขยายผลสู่กรอบความร่วมมือระหว่างรัฐต่อรัฐหรือจีทูจี (G2G) กับประเทศอื่นเพิ่มเติม นายพัฒนา ยอมรับว่า ขณะนี้การดำเนินการเรื่องนี้สธ.จะมีการขับเคลื่อนอย่างต่อเนื่อง และมีประเทศอื่นๆ แสดงความสนใจในการสร้างความร่วมมือทางการแพทย์กับประเทศไทยเช่นเดียวกันซึ่งอยู่ระหว่างการหารือในระดับนโยบาย แต่รูปแบบความร่วมมือทั้งหมดจะเป็นลักษณะรัฐต่อรัฐ(G2G)เช่นเดียวกัน โดยประเทศที่กำลังเจรจาอยู่นั้น ได้มีการหารือในทำนองว่าระบบประกันสังคมของประเทศเขา หรือระบบประกันสุขภาพภาคเอกชนที่ประชาชนซื้อเอง มีความต้องการอย่างมากที่จะส่งผู้ป่วยเข้ามาผ่าตัดและรักษาพยาบาลในประเทศไทย  

“เป้าหมายตัวเลขรายได้ 100 ล้านบาทจากประเทศภูฏานเพียงประเทศเดียวนั้น ถือเป็นเพียงจุดเริ่มต้นและยังไม่ใช่ตัวเลขที่มากเมื่อเทียบกับศักยภาพทั้งหมด ดังนั้น เป้าหมายในภาพรวมของการเจรจาแบบรัฐต่อรัฐควรจะขยายผลไปสู่ระดับหลายพันล้านบาท โดยอาศัยการรวบรวมผู้ป่วยจากหลากหลายประเทศทั่วโลก”นายพัฒนากล่าว   

กำหนดอัตราบริการระดับ 3 - 3.5 ดาว

ในการดำเนินงานภายในโรงพยาบาลภาครัฐ นายพัฒนา อธิบายว่า การรองรับผู้ป่วยต่างชาติและผู้ป่วยพรีเมียมคนไทยจะดำเนินการผ่านศูนย์บริการทางการแพทย์ระดับพรีเมียม ได้แก่ Premium Medical Center (PMC) และ Special Medical Center (SMC) ซึ่งในเรื่องนี้ นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุขได้จัดทำหลักเกณฑ์ ไครทีเรียในการคัดเลือกบุคลากร และวางระบบค่าตอบแทน

ถามว่าการเปิดบริการพรีเมียมและการรับผู้ป่วยต่างชาติจะส่งผลกระทบต่อการให้บริการผู้ป่วยคนไทยหรือไม่ นายพัฒนา ชี้แจงว่า  ผู้ป่วยที่เข้ามาใช้บริการในส่วนนี้ คือ กลุ่มที่ชำระเงินเอง (Self-pay) ซึ่งเดิมทีอาจเลือกไปใช้บริการโรงพยาบาลเอกชน หรือโรงพยาบาลโรงเรียนแพทย์ที่วาง Positioning บริการในราคาสูง ส่วนของสธ.จึงได้เข้ามาวาง Positioning ทางการตลาดใหม่ โดยการสร้างตัวเลือกเพิ่มเติมในรพ.สธ. ด้วยการกำหนดระดับราคาให้อยู่ในระดับประมาณ 3 ดาว ถึง 3 ดาวครึ่ง ซึ่งเป็นอัตราที่เป็นทางเลือกซึ่ง ผู้ป่วยสามารถจ่ายได้โดยไม่ต้องไปจ่ายค่าบริการระดับ 5 ดาว

“บริการในรูปแบบของรพ.สธ.จะเน้นการตัดความหรูหรา ฟู่ฟ่า หรือความแฟนซีที่ไม่จำเป็นออกไป แต่ยังคงรักษามาตรฐานสูงสุดในด้านคุณภาพของแพทย์ ตัวยาที่ใช้ และสุขลักษณะทางการแพทย์ตามมาตรฐานสากลอย่างเคร่งครัด ทำให้ประชาชนและผู้ป่วยต่างชาติเข้าถึงการรักษาที่มีคุณภาพในราคาที่จับต้องได้ง่ายขึ้น”นายพัฒนากล่าว 

ช่วยชะลอเงินเฟ้อทางการแพทย์ (Medical Inflation)

นายพัฒนา กล่าวด้วยว่า  สาเหตุที่ค่ารักษาพยาบาลในภาพรวมของประเทศมีราคาแพงขึ้นอย่างต่อเนื่อง เกิดจากการที่ผู้ป่วยที่มีประกันสุขภาพนิยมเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเอกชน และเมื่อโรงพยาบาลเอกชนรับทราบว่าผู้ป่วยมีสิทธิประกันภัย ก็มักจะมีการคิดค่าบริการและจัดสรรการรักษาแบบเต็มกรอบวงเงิน ดังนั้น การที่สธ.จัดทำแพ็คเกจบริการพรีเมียมในระดับราคา 3 ดาว ถึง 3 ดาวครึ่ง ในโรงพยาบาลรัฐ จึงเป็นการสร้างราคาอ้างอิงมาตรฐาน (Benchmarking) ให้กับบริษัทประกันภัย เพื่อใช้เปรียบเทียบว่าการรักษาโรคในลักษณะดังกล่าวควรมีราคาที่สมเหตุสมผลอยู่ที่ระดับใด

“ภาครัฐไม่ได้มีเป้าหมายไปแข่งขันโดยตรงกับโรงพยาบาลเอกชน เนื่องจากโรงพยาบาลเอกชนยังคงมีจุดขายในเรื่องความสวยงามของอาคาร ตึก เตียง และสิ่งอำนวยความสะดวกที่ตอบสนองผู้รับบริการกลุ่มเฉพาะ แต่สำหรับผู้ป่วยที่ไม่ต้องการความหรูหราแฟนซี การมีช่องทางโรงพยาบาลรัฐจะช่วยให้เขายังคงได้รับบริการจากแพทย์ที่มีคุณภาพ ยาที่ดี และมาตรฐานสุขอนามัยที่ถูกต้อง ซึ่งกลไกนี้จะช่วยชะลอและควบคุมอัตราเงินเฟ้อทางการแพทย์ (Medical Inflation) ของประเทศไม่ให้พุ่งสูงเกินไป”นายพัฒนากล่าว