ไทยขาดแคลนจิตแพทย์ มีไม่ถึง 900 คน สัดส่วนเพียง1.28 ต่อแสนประชากร ต่ำกว่ามาตรฐานโลกเกือบ 10 เท่า สธ.เห็นชอบการผลิตเพิ่มเป็นวาระสําคัญระดับกระทรวง เป้าเพิ่ม 82 คนใน 2 ปี
เมื่อวันที่ 4 มี.ค.2569 ที่กระทรวงสาธารณสุข(สธ.) นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รมว.สาธารณสุข ให้สัมภาษณ์ภายหลังการประชุมผู้บริหารระดับสูงกระทรวงสาธารณสุขว่า ที่ประชุมเห็นชอบการเพิ่มศักยภาพการผลิตจิตแพทย์ให้เป็นวาระสำคัญระดับกระทรวง และให้โรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขร่วมเป็นสถาบันฝึกอบรมกับกรมสุขภาพจิต โดยให้ผู้ตรวจราชการและประธาน Service Plan สาขาจิตเวชและยาเสพติด สนับสนุนการคัดเลือกโรงพยาบาลเป้าหมาย
เนื่องจากมีจิตแพทย์ 845 คน คิดเป็นสัดส่วนจิตแพทย์ 1.28 ต่อแสนประชากร ต่ำกว่ามาตรฐานโลกที่องค์การอนามัยโลกหรือฮู กำหนดที่ 10 ต่อแสนประชากร โดยมีมติคณะรัฐมนตรี(ครม.) เห็นชอบในหลักการของโครงการพัฒนาเครือข่ายด้านระบบการดูแลสุขภาพจิตภายในระยะเวลา 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) ผลิตเพิ่มราว 30 คนต่อปี เพื่อให้อัตราส่วนจิตแพทย์เพิ่มเป็น 1.7 ต่อแสนประชากร
นพ.กิตติศักดิ์ อักษรวงศ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต นำเสนอในที่ประชุมว่า คนไทยราว 13.4 ล้านคน เคยเผชิญปัญหาสุขภาพจิต หรือโรคจิตเวช โดยปี 2566 มีผู้เข้ารับบริการสุขภาพจิต 2.9 ล้านคน เป็นผู้ป่วยซึมเศร้าเข้ารับบริการสูงขึ้น 1.7 เท่าเมื่อเทียบกับปี 2558 กลุ่มเสี่ยงสูงสุด คือ เยาวชนอายุ 18-24 ปี ส่วนอัตราการฆ่าตัวตาย 7.94 ต่อแสนประชากร
ทั้งนี้ ศักยภาพการผลิตจิตแพทย์ปัจจุบันอยู่ที่ 83 คนต่อปี เป็นสาขาจิตเวชศาสตร์ 64 คน ในสถาบันอุดมศึกษา/โรงเรียนแพทย์ 42 คน สถาบันสังกัดกรมสุขภาพจิต 3 แห่ง 22 คน และสาขาจิตเวชศาสตร์เด็กและวัยรุ่น 19 คน ในสถาบันอุดมศึกษา/โรงเรียนแพทย์ 17 คน สถาบันสังกัดกรมสุขภาพจิต 2 แห่ง 2 คน ซึ่งสถาบันฝึกอบรมที่ให้การฝึกอบรมไม่สามารถเพิ่มศักยภาพได้เนื่องจากจำนวนอาจารย์ไม่เพียงพอ และอาจารย์จิตแพทย์มีภาระงานมาก
สำหรับแผนการเพิ่มการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ่านปี 2570-2571 โดยกรมสุขภาพจิต ในสาขาจิตเวชศาสตร์ ปี 2570 จำนวน 35 คน และปี 2571 จำนวน 41 คน รวม 76 คน และสาขาจิตเวชศาสตร์เด็กและวัยรุ่น ปี 2570 จำนวน 2 คน ปี 2571 จำนวน 4 คน รวม 6 คน รวมทั้งหมด 2 สาขาใน 2 ปี เพิ่ม 82 คน ทั้งนี้ จะมีโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกนะทรวงสาธารณสุขเข้าร่วมเป็นสถาบันร่วมฝึกอบรม